MLN131 - Chương 2: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Đáp án đúng: "Công nhân". Giai cấp công nhân ra đời và phát triển cùng nền sản xuất đại công nghiệp, trực tiếp vận hành những công cụ sản xuất hiện đại nhất, nên là lực lượng đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến và cho phương thức sản xuất có tính xã hội hóa ngày càng cao. "Tư sản" là giai cấp nắm tư liệu sản xuất và tổ chức bóc lột giá trị thặng dư, đại biểu cho quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đang trở nên lỗi thời chứ không phải cho lực lượng sản xuất tiên tiến. "Nông dân" gắn với nền sản xuất nhỏ, phân tán, kỹ thuật thủ công nên không thể là đại biểu của phương thức sản xuất hiện đại. "Thống trị" không phải tên một giai cấp trong cơ cấu xã hội, chỉ là đặc điểm về địa vị quyền lực nên không trả lời được câu hỏi về giai cấp.

Đáp án đúng: "Là những người không có sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị bóc lột giá trị thặng dư". Về phương diện chính trị - xã hội, điều quy định địa vị của giai cấp công nhân trong chủ nghĩa tư bản là chỗ họ không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu, phải bán sức lao động và bị chiếm không giá trị thặng dư, từ đó hình thành đối kháng lợi ích với giai cấp tư sản. "Là những người nắm giữ tư liệu sản xuất của xã hội tư bản chủ nghĩa, tự tổ chức sản xuất kinh doanh lớn mà không hợp tác với giai cấp nào" mô tả chính giai cấp tư sản chứ không phải công nhân, vì người nắm tư liệu sản xuất và tự tổ chức kinh doanh lớn là nhà tư bản. "Là những người sở hữu tư liệu sản xuất, hợp tác với nhà tư bản để kiếm sống" tự mâu thuẫn, bởi người đã sở hữu tư liệu sản xuất thì không phải bán sức lao động để kiếm sống. "Là những người có sở hữu một số tư liệu sản xuất nhỏ, có thể tự sản xuất, nhưng nhỏ lẻ, dễ phá sản nên phải bán sức lao động cho nhà tư bản là chính" là đặc điểm của người sản xuất nhỏ, của tầng lớp tiểu chủ và nửa vô sản, không phải định nghĩa về giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "Lãnh đạo công cuộc đổi mới, giải quyết thành công các nhiệm vụ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội". Ở các nước xã hội chủ nghĩa, Đảng Cộng sản đã trở thành đảng cầm quyền nên trọng tâm sứ mệnh chuyển sang lãnh đạo xây dựng chế độ mới, tức lãnh đạo công cuộc đổi mới và giải quyết thành công các nhiệm vụ của thời kỳ quá độ. "Đấu tranh giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động" là mục tiêu của giai đoạn chưa có chính quyền, không còn là nhiệm vụ ở nơi Đảng đã cầm quyền. "Đấu tranh đòi các quyền tự do, dân chủ" là nội dung đấu tranh dân chủ trong lòng chủ nghĩa tư bản, không phải nhiệm vụ của nước đã xác lập chế độ mới. "Chống bất công, bất bình đẳng xã hội" là mục tiêu trực tiếp của công nhân các nước tư bản chủ nghĩa, không phản ánh nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Đáp án đúng: "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, tiến tới một xã hội không còn giai cấp". Giai cấp công nhân là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản nên đối tượng mà nó phải xóa bỏ chính là sự thống trị, áp bức của chủ nghĩa tư bản, còn mục tiêu là xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa rồi cộng sản chủ nghĩa, tiến tới xã hội không còn giai cấp. "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chế độ phong kiến, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, tiến tới một xã hội không còn giai cấp" nhầm đối tượng, vì xóa bỏ chế độ phong kiến là nhiệm vụ của cách mạng tư sản. "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chế độ công xã nguyên thủy, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, tiến tới một xã hội không còn giai cấp" càng sai, bởi công xã nguyên thủy chưa có áp bức giai cấp và đã tan rã rất lâu trước khi có giai cấp công nhân. "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - phong kiến" đi ngược chiều lịch sử, biến mục tiêu thành việc dựng lại chế độ phong kiến mà chính chủ nghĩa tư bản đã thay thế.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân Việt Nam thể hiện đặc tính cách mạng về ý thức giai cấp và cả về ý thức dân tộc". Ra đời ở một nước thuộc địa nửa phong kiến, công nhân Việt Nam vừa bị áp bức giai cấp vừa bị áp bức dân tộc, nên phong trào của họ gắn mục tiêu giải phóng giai cấp với giải phóng dân tộc, đó là nét khác so với công nhân các nước tư bản. "Giai cấp công nhân Việt Nam chưa hăng hái trong các phong trào đấu tranh như công nhân các nước tư bản chủ nghĩa" trái với thực tế, vì ngay trong thập niên 1920 công nhân Việt Nam đã có hàng loạt cuộc bãi công, đình công. "Giai cấp công nhân Việt Nam khi ra đời chưa có sự lãnh đạo kịp thời của Đảng Cộng sản như các nước tư bản chủ nghĩa" lấy việc chưa có Đảng làm nét riêng là không đúng, bởi công nhân mọi nước đều trải qua thời kỳ đấu tranh tự phát trước khi có Đảng Cộng sản. "Mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân Việt Nam và giai cấp tư sản trong giai đoạn này chưa gay gắt như các nước tư bản chủ nghĩa" sai vì ở Việt Nam mâu thuẫn giai cấp còn chồng thêm mâu thuẫn với thực dân nên gay gắt hơn chứ không dịu đi.

Đáp án đúng: "Kinh tế". Công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường là việc phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, nên thuộc nội dung kinh tế trong sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam. "Chính trị - xã hội" ứng với nhiệm vụ giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng nhà nước và bảo vệ chế độ. "Văn hóa" ứng với nhiệm vụ xây dựng con người mới, đạo đức và lối sống mới. "Tư tưởng" ứng với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh chống quan điểm sai trái, đều không phải nhiệm vụ phát triển sản xuất.

Đáp án đúng: "Trong bối cảnh của các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam". Giai cấp công nhân Việt Nam hình thành từ đầu thế kỷ XX, trong các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, khi hầm mỏ, đồn điền, nhà máy, đường sắt được mở ra và thu hút nông dân mất đất trở thành người làm thuê. "Trong giai đoạn công nghiệp hóa phát triển mạnh mẽ ở nước ta" sai về thời điểm, bởi công nghiệp hóa ở nước ta chỉ được đẩy mạnh sau khi có chính quyền cách mạng, rất lâu sau khi giai cấp công nhân đã tồn tại. "Trong phong trào đấu tranh giành chính quyền từ khi có Đảng Cộng sản" đảo lộn nhân quả, vì có giai cấp công nhân trước thì mới có Đảng Cộng sản năm 1930. "Trong lúc Đảng Cộng sản đã giành được chính quyền" càng sai về trình tự lịch sử, bởi giai cấp công nhân đã ra đời hàng chục năm trước khi Đảng giành được chính quyền.

Đáp án đúng: "Là sản phẩm xã hội của quá trình phát triển tư bản chủ nghĩa". Xét trên phương diện chính trị - xã hội, giai cấp công nhân ra đời cùng nền đại công nghiệp và quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, chính quá trình ấy sinh ra lớp người không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động và bị bóc lột giá trị thặng dư. "Là những người nông dân nghèo bị bóc lột sức lao động" — nông dân nghèo gắn với sản xuất nông nghiệp nhỏ, không phải chủ thể của nền sản xuất công nghiệp, dù họ cũng bị bóc lột. "Là những người tri thức tham gia vào sản xuất" — trí thức là một tầng lớp xã hội, chỉ bộ phận trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành công cụ sản xuất công nghiệp mới thuộc giai cấp công nhân. "Là những người nông dân nghèo bị bóc lột sức lao động và những người tri thức tham gia vào sản xuất" — gộp hai cách hiểu đã sai thì vẫn sai, và còn xoá mất ranh giới giữa giai cấp công nhân với nông dân và trí thức.

Đáp án đúng: "Con đường hòa bình". Chủ nghĩa Mác - Lênin thừa nhận về mặt lý thuyết khả năng giành chính quyền bằng phương pháp hòa bình, nhưng coi đó là khả năng vô cùng quý và hiếm, và trên thực tế lịch sử chưa từng diễn ra. "Con đường bạo lực cách mạng" ngược lại là con đường phổ biến, đã diễn ra ở nhiều nước nên không thể nói là chưa từng xảy ra. "Con đường khởi nghĩa vũ trang" chính là một hình thức cụ thể của bạo lực cách mạng, đã có trong thực tiễn như Cách mạng Tháng Mười và Cách mạng Tháng Tám. "Con đường bạo động lật đổ" cũng thuộc phương pháp bạo lực, không phải khả năng hiếm chỉ tồn tại trên lý thuyết.

Đáp án đúng: "Vấn đề dân tộc và đoàn kết các dân tộc luôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách mạng.". Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng khẳng định vấn đề dân tộc và đoàn kết các dân tộc luôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách mạng, gắn với yêu cầu bảo đảm bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết và giúp nhau cùng phát triển. "Vấn đề dân tộc có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay." hạ tầm của vấn đề xuống phạm vi phát triển kinh tế - xã hội, không đúng cách diễn đạt của văn kiện. "Vấn đề dân tộc và đoàn kết các dân tộc có vị trí quyết định đến sự sống còn của dân tộc ta hiện nay." dùng mức độ quyết định đến sự sống còn, là điều văn kiện không nêu. "Vấn đề đoàn kết dân tộc là điều kiện cần cho sự nghiệp cách mạng ở nước ta hiện nay." hạ xuống thành điều kiện cần và chỉ nói riêng đoàn kết dân tộc, bỏ mất tính chiến lược mà Đảng khẳng định.

Đáp án đúng: "Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân đã chuyển từ mục đích kinh tế sang mục đích chính trị". Năm 1831 công nhân dệt Lyon nêu yêu cầu việc làm và tiền lương, đến năm 1834 khẩu hiệu đã là đòi thể chế cộng hòa, cho thấy mục tiêu đấu tranh chuyển từ kinh tế sang chính trị và giai cấp công nhân bắt đầu xuất hiện như một lực lượng chính trị độc lập. "Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân đã có lý luận soi đường" sai về thời điểm, vì lý luận khoa học soi đường chỉ hình thành từ giữa thập niên 1840 với học thuyết của C.Mác và Ph.Ăngghen. "Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân đã có những thắng lợi to lớn" sai vì cả hai cuộc khởi nghĩa của công nhân dệt Lyon đều bị đàn áp và thất bại. "Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chuyển từ tự phát sang tự giác" sai vì bước chuyển sang tự giác gắn với việc tiếp thu lý luận khoa học và có chính đảng lãnh đạo, chưa diễn ra ở thời điểm ấy.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản?" và "Thống nhất với lợi ích cơ bản của đa số nhân dân lao động?". Quan hệ bóc lột giá trị thặng dư đặt lợi ích căn bản của giai cấp công nhân ở thế đối kháng trực tiếp với lợi ích của giai cấp tư sản; đồng thời vì mục tiêu xóa bỏ mọi chế độ áp bức nên lợi ích căn bản của công nhân trùng với lợi ích của đại đa số người lao động. "Đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp nông dân?" sai vì nông dân cũng là người lao động bị áp bức, là đồng minh tự nhiên của công nhân chứ không đối lập lợi ích căn bản. "Thống nhất với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản?" sai vì nó phủ định chính quan hệ bóc lột đang tồn tại giữa hai giai cấp này trong chủ nghĩa tư bản.