MLN131 Chủ nghĩa xã hội khoa học – Bộ ôn tập cuối kỳ số 10 (60 câu)

Đáp án đúng: "Công xã Pari". Cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 ở Pari đã lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản và lập ra Hội đồng Công xã, hình thức chính quyền của giai cấp vô sản đầu tiên trong lịch sử, dù chỉ tồn tại 72 ngày. "Phong trào Hiến chương Anh" là phong trào đòi quyền phổ thông đầu phiếu bằng kiến nghị và mít tinh, chưa bao giờ giành được chính quyền. "Cách mạng tháng Mười Nga" diễn ra năm 1917, giành thắng lợi trọn vẹn và lập ra nhà nước Xôviết, nhưng muộn hơn gần nửa thế kỷ nên không phải cuộc đầu tiên. "Sự ra đời của Quốc tế I" là việc thành lập một tổ chức quốc tế của công nhân năm 1864, không phải một cuộc cách mạng giành chính quyền.

Đáp án đúng: "Phương pháp trừu tượng hóa khoa học". Đây là phương pháp đặc trưng của kinh tế chính trị Mác - Lênin, dùng để gạt bỏ cái ngẫu nhiên nhằm nắm bản chất quan hệ kinh tế, không nằm trong hệ phương pháp mà giáo trình nêu cho môn học này. "Phương pháp kết hợp lịch sử và logic" là một phương pháp được nêu, giúp nắm tiến trình hiện thực cùng tính quy luật bên trong của nó. "Phương pháp khảo sát và phân tích về mặt chính trị xã hội" chính là phương pháp đặc thù nhất của môn học, gắn mọi kết luận với điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể. "Phương pháp so sánh" cũng được nêu, dùng để đối chiếu chế độ xã hội chủ nghĩa với chế độ tư bản chủ nghĩa và giữa các nước với nhau.

Đáp án đúng: "Chức năng đối nội và chức năng đối ngoại". Căn cứ vào phạm vi tác động của quyền lực nhà nước, chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa được chia thành chức năng đối nội trong phạm vi lãnh thổ quốc gia và chức năng đối ngoại trong quan hệ với các nước và tổ chức quốc tế. "Chức năng kinh tế và chức năng chính trị" — là cách chia theo lĩnh vực tác động của quyền lực nhà nước. "Chức năng văn hóa và chức năng xã hội" — cũng theo lĩnh vực tác động và chỉ nêu được một phần các lĩnh vực. "Chức năng trấn áp và chức năng tổ chức" — là cách chia theo tính chất của quyền lực nhà nước, tương ứng chức năng giai cấp và chức năng xã hội.

Đáp án đúng: "J.Xtalin". Từ năm 1924 đến năm 1953, với vai trò người lãnh đạo Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên Xô, ông là người trực tiếp chỉ đạo việc vận dụng lý luận vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực, để lại cả thành tựu lớn lẫn những sai lầm giáo điều, duy ý chí. "G.Đi-mi-trốp" là lãnh tụ cộng sản Bungari và Tổng Bí thư Quốc tế Cộng sản, có đóng góp về chiến lược mặt trận chống phát xít nhưng không ở vị trí quyết định việc phát triển học thuyết trong thời kỳ này. "S.Phurie" là nhà không tưởng Pháp nửa đầu thế kỷ XIX, sống trước cả khi chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời. "S.Simon" cũng là nhà không tưởng Pháp cùng thời kỳ ấy, không liên quan đến giai đoạn sau khi V.I.Lênin qua đời.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Văn kiện do C.Mác và Ph.Ăngghen soạn cho Đồng minh những người cộng sản, công bố tháng 2 năm 1848, vừa là tác phẩm kinh điển chủ yếu vừa là mốc đánh dấu sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học. "Tình cảnh nước Anh" là loạt bài của Ph.Ăngghen những năm 1843-1844, thuộc giai đoạn chuẩn bị tư tưởng. "Lược khảo khoa Kinh tế - Chính trị" cũng là bài viết sớm của Ph.Ăngghen năm 1844 về các phạm trù kinh tế chính trị. "Góp phần phê phán triết học Pháp Quyền của Heghen - Lời nói đầu (1844)" là bài viết của C.Mác bàn về tôn giáo và pháp quyền, ra đời trước khi thế giới quan mới hình thành trọn vẹn.

Đáp án đúng: "Tư sản/ Lực lượng sản xuất". Nguyên văn nhận định nói về giai cấp tư sản và về những lực lượng sản xuất mà giai cấp này tạo ra, bởi phép so sánh ở cuối câu cũng là so sánh với lực lượng sản xuất của các thế hệ trước gộp lại. "Tư sản/ Quan hệ sản xuất" sai ở chỗ trống thứ hai, vì quan hệ sản xuất không được đo bằng nhiều hay ít và không thể đem so với lực lượng sản xuất. "Vô sản/ Tư sản" sai cả hai chỗ, vì giai cấp vô sản không phải giai cấp thống trị trong chủ nghĩa tư bản. "Vô sản/ Giai cấp nông dân" cũng sai cả hai chỗ, lại đặt một giai cấp vào vị trí vật được sản xuất ra.

Đáp án đúng: "Tư bản". Lời đánh giá được dẫn nói về bộ Tư bản, tác phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủ nghĩa xã hội khoa học, bởi việc mổ xẻ phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã cho thấy ngay trong lòng nó những yếu tố làm nảy sinh chế độ tương lai. "Chống Đuyring" là tác phẩm luận chiến của Ph.Ăngghen, trình bày khái quát ba bộ phận của chủ nghĩa Mác chứ không phải đối tượng của lời đánh giá. "Đường Kách mệnh" là tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc xuất bản năm 1927, thuộc lịch sử tư tưởng cách mạng Việt Nam. "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản" là cương lĩnh khai sinh học thuyết, còn phần chứng minh bằng phân tích kinh tế thuộc về bộ Tư bản.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân". Ở Việt Nam hiện nay, giai cấp công nhân là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên và môi trường, vì họ trực tiếp vận hành công nghệ và tạo ra phần lớn của cải vật chất. "Giai cấp nông dân" sai vì đó là lực lượng quan trọng của nông nghiệp và là đồng minh trong khối liên minh, không phải lực lượng đi đầu của công nghiệp hóa. "Tầng lớp trí thức" sai vì trí thức giữ vai trò quan trọng về khoa học, công nghệ nhưng là một tầng lớp, không phải giai cấp đi đầu được xác định. "Tiểu tư sản" sai vì đó là tầng lớp của sản xuất, kinh doanh nhỏ, không giữ vai trò ấy.

Đáp án đúng: "Tâm lý tiểu nông, thói quen, tập quán lạc hậu từ truyền thống xã hội nông nghiệp cổ truyền". Sinh ra từ một xã hội nông nghiệp cổ truyền và phần lớn xuất thân từ nông dân, công nhân Việt Nam còn mang tâm lý tiểu nông cùng thói quen, tập quán lạc hậu, đó là những hạn chế vốn có do hoàn cảnh lịch sử và nguồn gốc xã hội sinh ra. "Tư tưởng dễ thỏa hiệp, không kiên quyết đấu tranh đến cùng" sai vì tính kiên quyết, triệt để trong đấu tranh là đặc điểm nổi bật của công nhân Việt Nam, không phải nhược điểm vốn có của họ. "Sự tự phát, lẻ tẻ trong phong trào công nhân, không được giác ngộ tư tưởng chính trị" nói về trạng thái của phong trào thời kỳ chưa có Đảng, là đặc điểm của một giai đoạn chứ không phải hạn chế do nguồn gốc xã hội. "Tâm lý chịu đựng, mê tín dị đoan" không phải cách diễn đạt về hạn chế của giai cấp công nhân và cũng không gắn với nguồn gốc xã hội của giai cấp này.

Đáp án đúng: "Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản, giáo dục nhận thức và củng cố niềm tin khoa học đối với lí tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội". Trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng, sứ mệnh của giai cấp công nhân hiện nay là đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản, giáo dục nhận thức và củng cố niềm tin khoa học vào lý tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội. "Tuyên truyền cho quần chúng lao động về hệ tư tưởng Mác - Lênin để tiến đến chủ nghĩa cộng sản" chỉ nêu một phần công việc tuyên truyền, bỏ mất nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng và củng cố niềm tin khoa học. "Bổ sung chủ nghĩa Mác - Lênin với các trào lưu chủ nghĩa xã hội toàn thế giới" là cách pha trộn chủ nghĩa Mác - Lênin với các trào lưu khác, làm mờ bản chất khoa học và cách mạng của nền tảng tư tưởng cần bảo vệ. "Dung hòa chủ nghĩa dân tộc vào tư tưởng chủ nghĩa xã hội không tưởng" sai vì chủ nghĩa xã hội không tưởng đã bị chủ nghĩa xã hội khoa học vượt qua, không thể là nội dung mà giai cấp công nhân hướng tới.

Đáp án đúng: "Là sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân.". Quy luật chung, phổ biến cho sự ra đời của Đảng Cộng sản là sự kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân: lý luận khoa học thâm nhập vào phong trào làm nó chuyển từ tự phát sang tự giác và sinh ra chính đảng của giai cấp công nhân. "Là sự kết hợp giữa phong trào công nhân với phong trào nông dân." thiếu nhân tố lý luận nên chỉ là sự cộng lại của hai phong trào thực tiễn. "Là sự kết hợp giữa phong trào công nhân và phong trào yêu nước." là cách diễn đạt về con đường đặc thù ở Việt Nam, không phải quy luật chung, phổ biến. "Là sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào yêu nước." bỏ mất phong trào công nhân, trong khi đó là cơ sở xã hội không thể thiếu cho sự ra đời của Đảng Cộng sản.

Đáp án đúng: "Phát huy vai trò và trách nhiệm của lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước". Vấn đề nổi bật nhất với giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay là phát huy đồng thời cả vai trò và trách nhiệm của lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường. "Phát huy vai trò của lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" chỉ nêu vai trò, bỏ mất mặt trách nhiệm nên không đầy đủ. "Phát huy trách nhiệm của lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" chỉ nêu trách nhiệm, bỏ mất mặt vai trò. "Phát huy sức chiến đấu của bản thân trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" lệch sang sức chiến đấu của bản thân giai cấp, không phải cách diễn đạt về vị trí đi đầu trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Đáp án đúng: "Giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam". Trong thời kỳ đổi mới, giai cấp công nhân nước ta là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam, đó là cách xác định trong các văn kiện của Đảng về xây dựng giai cấp công nhân. "Giai cấp tiêu biểu cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam" dùng chữ tiêu biểu nên chỉ nói tính chất đại diện, không nêu được vai trò lãnh đạo. "Giai cấp đại diện thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam" hạ xuống thành giai cấp đại diện, cũng không phản ánh vai trò lãnh đạo cách mạng. "Giai cấp nòng cốt thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam" dùng chữ nòng cốt, vốn là cách nói về vai trò của giai cấp công nhân trong khối liên minh công - nông - trí, không phải vai trò lãnh đạo thông qua Đảng.

Đáp án đúng: "Thành phần kinh tế nhà nước". Đội ngũ công nhân trong các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế nhà nước được xác định là tiêu biểu, đóng vai trò nòng cốt và chủ đạo, bởi gắn với những ngành then chốt, có trình độ công nghệ và tổ chức cao, có truyền thống cùng ý thức chính trị vững vàng. "Thành phần kinh tế tư nhân" sai vì công nhân khu vực này rất đông đảo nhưng phân tán, chưa giữ vai trò chủ đạo. "Thành phần kinh tế tập thể" sai vì khu vực này quy mô nhỏ, chủ yếu trong nông nghiệp và dịch vụ. "Thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài" sai vì khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tạo nhiều việc làm nhưng không phải nơi giữ vai trò nòng cốt, chủ đạo của đội ngũ công nhân nước ta.

Đáp án đúng: "Chủ thể và sản phẩm của nền sản xuất đại công nghiệp". Về phương diện kinh tế - xã hội, giai cấp công nhân vừa do nền sản xuất đại công nghiệp sinh ra, vừa là lực lượng trực tiếp vận hành nền sản xuất ấy, nên phải nêu đủ cả hai mặt chủ thể và sản phẩm. "Sản phẩm của nền sản xuất đại công nghiệp" chỉ đúng một nửa, vì mới nói mặt được sinh ra mà bỏ mất vai trò trực tiếp tiến hành sản xuất. "Chủ thể của nền sản xuất đại công nghiệp" cũng chỉ đúng một nửa, vì bỏ mất nguồn gốc ra đời của giai cấp công nhân. "Là người mua sức lao động và đi bóc lột giá trị thặng dư" mô tả giai cấp tư sản, bên mua sức lao động và chiếm không giá trị thặng dư, trái ngược với địa vị của người công nhân.