MLN131 Chủ nghĩa xã hội khoa học – Bộ ôn tập cuối kỳ số 11 (60 câu)

Đáp án đúng: "Là một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác - Lênin". Theo nghĩa hẹp, chủ nghĩa xã hội khoa học là bộ phận nghiên cứu những quy luật và tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình hình thành hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa. "Là những thành tựu của con người đạt được trong quá trình đấu tranh giai cấp" mô tả kết quả thực tiễn, không phải một bộ phận lý luận. "Là sự chuyển biến tất yếu của xã hội loài người từ chủ nghĩa tư bản lên một xã hội tốt đẹp hơn" là nội dung mà học thuyết luận giải, thuộc cách hiểu theo nghĩa rộng. "Là một hình thái kinh tế - xã hội" lẫn một học thuyết với một trình độ phát triển hiện thực của xã hội.

Đáp án đúng: "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa". Môn học nghiên cứu mặt chính trị - xã hội của cả hình thái cộng sản chủ nghĩa, trong đó chủ nghĩa xã hội chỉ là giai đoạn đầu. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội xã hội chủ nghĩa" thu hẹp đối tượng vào một giai đoạn. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa" chuyển đối tượng sang hình thái đang bị phủ định. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa" kéo thêm một hình thái ngoài phạm vi môn học.

Đáp án đúng: "Mong muốn chủ quan của giai cấp công nhân". Câu hỏi tìm điều không phải điều kiện ra đời của chủ nghĩa xã hội, và đó là chỗ nói tới mong muốn chủ quan của giai cấp công nhân: chủ nghĩa xã hội ra đời từ những tiền đề khách quan chín muồi trong lòng chủ nghĩa tư bản, không phải từ ý muốn của một giai cấp. "Sự phát triển của lực lượng sản xuất" là điều kiện thật, vì lực lượng sản xuất phát triển tới trình độ xã hội hóa cao mới đặt ra yêu cầu thay đổi quan hệ sản xuất. "Sự trưởng thành của giai cấp công nhân" cũng là điều kiện thật, vì phải có giai cấp công nhân trưởng thành mới có chủ thể thực hiện sự thay đổi ấy. "Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trở nên lỗi thời" là điều kiện thật, bởi chính sự lỗi thời của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa làm nảy sinh nhu cầu thay thế nó.

Đáp án đúng: "Học thuyết về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân". Hạn chế lịch sử lớn nhất của các nhà không tưởng Pháp là không tìm ra lực lượng xã hội có khả năng thực hiện cuộc chuyển biến cách mạng; chỉ khi chỉ ra giai cấp công nhân là chủ thể ấy thì chủ nghĩa xã hội mới chuyển từ ước mơ thành khoa học. "Chủ nghĩa duy vật lịch sử" làm rõ quy luật vận động của các hình thái kinh tế - xã hội, khắc phục hạn chế về phương pháp luận nhưng chưa chỉ ra lực lượng thực hiện. "Học thuyết về giá trị thặng dư" vạch ra bản chất bóc lột của tư bản, thuộc địa hạt kinh tế chính trị, chưa trả lời ai sẽ xóa bỏ chế độ ấy. "Chủ nghĩa duy vật biện chứng" là thế giới quan và phương pháp luận chung của toàn bộ chủ nghĩa Mác, không được xếp vào ba phát kiến vĩ đại.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Nhận định ghi công giai cấp tư sản đã tạo ra lực lượng sản xuất đồ sộ hơn mọi thế hệ trước gộp lại nằm trong phần luận về tư sản và vô sản của văn kiện năm 1848. "Gia đình thần thánh" là tác phẩm hai ông viết để luận chiến với phái Hêghen trẻ về triết học tư biện. "Tư bản" là bộ sách kinh tế chính trị ra đời từ năm 1867, phân tích hàng hóa, giá trị thặng dư và quy luật tích lũy. "Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hêghen" là bài viết của C.Mác những năm 1843-1844 về nhà nước và pháp quyền, không bàn tới thành tựu sản xuất của chủ nghĩa tư bản.

Đáp án đúng: "Công nhân". Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp, có lợi ích đối lập trực tiếp với giai cấp tư sản và thống nhất với đa số người lao động, nên chỉ nó mới có sứ mệnh thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. "Nông dân" sai vì nông dân gắn với sản xuất nhỏ, phân tán, không có hệ tư tưởng và tổ chức để lãnh đạo cuộc cách mạng ấy, họ là lực lượng đồng minh. "Tư sản" sai vì giai cấp tư sản là chủ thể của chủ nghĩa tư bản, không thể tự thủ tiêu chế độ bảo đảm lợi ích của mình. "Chủ nô" sai vì đó là giai cấp của xã hội chiếm hữu nô lệ, đã tiêu vong từ rất lâu.

Đáp án đúng: "Trong chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam". Giai cấp công nhân Việt Nam hình thành từ đầu thế kỷ XX, trong chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, khi hầm mỏ, đồn điền, nhà máy, đường sắt được mở ra và thu hút nông dân mất đất trở thành người làm thuê. "Trong giai đoạn công nghiệp hóa phát triển mạnh mẽ ở nước ta" sai về thời điểm, bởi công nghiệp hóa ở nước ta chỉ được đẩy mạnh sau khi có chính quyền cách mạng, rất lâu sau khi giai cấp công nhân đã tồn tại. "Trong phong trào đấu tranh giành chính quyền từ khi có Đảng Cộng sản" đảo lộn nhân quả, vì có giai cấp công nhân trước thì mới có Đảng Cộng sản năm 1930. "Trong lúc Đảng Cộng sản đã giành được chính quyền" càng sai về trình tự lịch sử, bởi giai cấp công nhân đã ra đời hàng chục năm trước khi Đảng giành được chính quyền.

Đáp án đúng: "Nhu cầu vật chất, tinh thần ngày càng tăng, phong phú và đa dạng hơn". Khi xu hướng trí tuệ hóa tăng nhanh, trình độ và năng suất lao động của công nhân được nâng lên, kéo theo nhu cầu vật chất cùng nhu cầu tinh thần của họ ngày càng tăng, phong phú và đa dạng hơn, đòi hỏi chất lượng hưởng thụ cao hơn. "Xu hướng đình công, bãi công ngày càng diễn ra rộng rãi" không phải hệ quả của trí tuệ hóa, vì đình công, bãi công gắn với tranh chấp về lợi ích và điều kiện lao động. "Giai cấp công nhân có trí tuệ cao hơn, có xu hướng chuyển biến thành giai cấp tư sản" sai vì trình độ cao hơn không làm công nhân thành người sở hữu tư liệu sản xuất, địa vị làm thuê vẫn giữ nguyên. "Giai cấp công nhân tham gia ở những vị trí, cấp bậc cao hơn trong các công xưởng, doanh nghiệp và ngày càng có xu hướng thỏa hiệp với giai cấp tư sản" sai vì việc một bộ phận công nhân đảm nhiệm vị trí cao hơn không đồng nghĩa với thỏa hiệp, lợi ích căn bản của họ vẫn đối lập với giai cấp tư sản.

Đáp án đúng: "Không có tư liệu sản xuất, bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư". Tính đối kháng giữa hai giai cấp bắt nguồn từ quan hệ sở hữu và quan hệ phân phối: công nhân không có tư liệu sản xuất nên phải bán sức lao động và bị giai cấp tư sản chiếm không giá trị thặng dư, lợi ích hai bên đối lập ngay trong quá trình sản xuất. "Lao động trong nền công nghiệp có kỹ thuật hiện đại" chỉ nói về tính chất công việc, mà lao động với kỹ thuật hiện đại tự nó không sinh ra đối kháng lợi ích. "Là giai cấp chiếm số đông trong dân cư" không đúng về dữ kiện và cũng không liên quan, vì đông hay ít người không tạo nên quan hệ bóc lột. "Có tinh thần cách mạng, chống giai cấp tư sản" là biểu hiện, là kết quả của sự đối kháng lợi ích chứ không phải nguyên nhân làm nảy sinh đối kháng ấy.

Đáp án đúng: "Là những người không có sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị bóc lột giá trị thặng dư". Về phương diện chính trị - xã hội, điều quy định địa vị của giai cấp công nhân trong chủ nghĩa tư bản là chỗ họ không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu, phải bán sức lao động và bị chiếm không giá trị thặng dư, từ đó hình thành đối kháng lợi ích với giai cấp tư sản. "Là những người nắm giữ tư liệu sản xuất của xã hội tư bản chủ nghĩa, tự tổ chức sản xuất kinh doanh lớn mà không hợp tác với giai cấp nào" mô tả chính giai cấp tư sản chứ không phải công nhân, vì người nắm tư liệu sản xuất và tự tổ chức kinh doanh lớn là nhà tư bản. "Là những người sở hữu tư liệu sản xuất, hợp tác với nhà tư bản để kiếm sống" tự mâu thuẫn, bởi người đã sở hữu tư liệu sản xuất thì không phải bán sức lao động để kiếm sống. "Là những người có sở hữu một số tư liệu sản xuất nhỏ, có thể tự sản xuất, nhưng nhỏ lẻ, dễ phá sản nên phải bán sức lao động cho nhà tư bản là chính" là đặc điểm của người sản xuất nhỏ, của tầng lớp tiểu chủ và nửa vô sản, không phải định nghĩa về giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "C.Mác và Ph.Ăngghen". Nhận định về việc trong công trường thủ công người công nhân sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng thì người công nhân phải phục vụ máy móc là của C.Mác và Ph.Ăngghen, khi hai ông phân tích bước chuyển từ lao động thủ công sang nền đại công nghiệp. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" sai vì các bài viết về công nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh không nêu nhận định này. "V.I.Lênin" sai vì V.I.Lênin kế thừa và phát triển học thuyết ấy ở giai đoạn sau, không phải người đưa ra nhận định trên. "Tập Cận Bình" sai hẳn về thời đại, vì đó là nhà lãnh đạo đương đại của Trung Quốc, không phải tác giả kinh điển của chủ nghĩa Mác.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử". Đây là phương pháp luận chung của chủ nghĩa xã hội khoa học, cho phép xem xét các quá trình chính trị - xã hội trong vận động, trong liên hệ và trong điều kiện lịch sử cụ thể. "Chủ nghĩa duy vật siêu hình và chủ nghĩa duy vật lịch sử" tự mâu thuẫn, vì tư duy siêu hình xem sự vật trong trạng thái tĩnh, trái với quan niệm duy vật lịch sử. "Chủ nghĩa duy vật chất phác và chủ nghĩa duy vật lịch sử" đặt hình thái duy vật sơ khai thời cổ đại cạnh một lý luận hiện đại. "Chủ nghĩa duy tâm biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử" lấy lập trường duy tâm làm nền, trái hẳn xuất phát điểm của chủ nghĩa Mác.

Đáp án đúng: "Kinh tế; Chính trị - xã hội; Văn hoá, tư tưởng". Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay được thực hiện trên ba phương diện là kinh tế, chính trị - xã hội, văn hóa và tư tưởng, đó là cách phân chia nội dung sứ mệnh theo lĩnh vực. "Giai cấp công nhân thực hiện xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa" chỉ là một nhiệm vụ cụ thể nằm trong phương diện văn hóa, tư tưởng. "Giai cấp công nhân thực hiện xây dựng đạo đức và lối sống mới xã hội chủ nghĩa" cũng là một nhiệm vụ thuộc phương diện văn hóa, tư tưởng, không phải tên của các phương diện. "Giai cấp công nhân thực hiện xây dựng và củng cố ý thức hệ tiên tiến của mình" cũng vậy, chỉ nói riêng việc xây dựng và củng cố hệ tư tưởng tiên tiến nên không bao quát được cả ba lĩnh vực mà câu hỏi yêu cầu.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Câu nói về việc các giai cấp khác suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, nằm trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản do C.Mác và Ph.Ăngghen viết năm 1848. "Tình cảnh công nhân Anh" là tác phẩm của Ph.Ăngghen viết về điều kiện sống và lao động của công nhân, không chứa luận điểm này. "Bộ Tư bản" là công trình kinh tế chính trị học phân tích phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, không phải nơi nêu câu trích trên. "Chống Đuyrinh" là tác phẩm luận chiến về triết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội, cũng không phải nguồn của câu trích.

Đáp án đúng: "Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa". Trong tám phương hướng của Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011, phương hướng mở đầu là đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường, kế đó là phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. "Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội" là phương hướng thứ ba. "Bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội" là phương hướng thứ tư. "Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế" là phương hướng thứ năm.