Ôn tập cuối kỳ MLN131 Summer 2026

Đáp án đúng: "Giai đoạn". Trong câu của V.I.Lênin, cụm từ còn thiếu là giai đoạn: các nước lạc hậu có thể tiến tới chủ nghĩa cộng sản mà không phải trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, nghĩa là bỏ qua một chặng phát triển chứ không bỏ qua các quy luật phát triển. "Chế độ" không đúng vì nói chế độ phát triển tư bản chủ nghĩa là cách diễn đạt không có trong nguyên văn. "Quá trình" làm mờ ý về một chặng đường lịch sử, bởi quá trình phát triển thì không thể không trải qua. "Hình thức" cũng lệch nghĩa, vì hình thức phát triển chỉ nói tới dạng biểu hiện bề ngoài, không phải một chặng của lịch sử.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân". Giai cấp công nhân là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vì họ trực tiếp vận hành nền sản xuất công nghiệp, đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến và giữ vai trò nòng cốt trong khối liên minh. "Giai cấp nông dân" là chủ thể của nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, đối tượng thụ hưởng quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp chứ không phải lực lượng đi đầu. "Đội ngũ trí thức" là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng, gắn với kinh tế tri thức, vai trò khác với tính đi đầu trong sản xuất công nghiệp. "Đội ngũ doanh nhân" tổ chức kinh doanh, tạo việc làm và huy động vốn, là đội ngũ quan trọng nhưng không được xác định là lực lượng đi đầu.

Đáp án đúng: "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải liên minh với các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích chung". C.Mác và Ph.Ăngghen xác định đây là quy luật phổ biến và là động lực lớn cho sự phát triển của các xã hội có giai cấp, với biện pháp là liên minh và mục đích là nhu cầu, lợi ích chung. "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải thống trị được các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích riêng của giai cấp trung tâm đó" sai cả biện pháp lẫn mục đích, vì thống trị để mưu lợi riêng thì không tập hợp được lực lượng. "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải liên minh với các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích riêng của mỗi giai cấp" đúng biện pháp nhưng sai mục đích, vì lợi ích riêng rẽ không tạo được cái chung để gắn kết. "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải thống trị được các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích chung" sai ở biện pháp, vì thống trị là quan hệ áp đặt chứ không phải liên minh.

Đáp án đúng: "Một cuộc cách mạng xã hội". Khi quan hệ sản xuất từ hình thức phát triển trở thành xiềng xích của lực lượng sản xuất, mâu thuẫn ấy chỉ được giải quyết bằng cách mạng xã hội, tức thay thế phương thức sản xuất cũ bằng phương thức sản xuất mới; đó đúng là cụm từ trong nguyên văn. "Một cuộc tổng tiến công" là khái niệm quân sự, không thuộc phạm trù của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội. "Một cuộc cải cách" chỉ là điều chỉnh trong khuôn khổ quan hệ sản xuất cũ, không xoá bỏ được xiềng xích ấy. "Một cuộc đảo chính" là việc thay người cầm quyền trong cùng một chế độ, không làm thay đổi phương thức sản xuất.

Đáp án đúng: "Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945". Chế độ dân chủ nhân dân ở Việt Nam được xác lập sau thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với Tuyên ngôn độc lập và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, rồi được thể chế hóa bằng Hiến pháp năm 1946. "Từ sau chiến thắng Điện Biên Phủ 1954" — là mốc kết thúc kháng chiến chống Pháp và lập lại hòa bình ở miền Bắc, chế độ dân chủ nhân dân đã có trước đó. "Ngay sau khi thống nhất đất nước vào năm 1975" — là mốc cả nước cùng đi lên chủ nghĩa xã hội, muộn hơn nhiều so với lúc chế độ được xác lập. "Từ khi tiến hành đổi mới vào năm 1986" — là mốc Đảng đề ra đường lối đổi mới và nhấn mạnh phát huy dân chủ, không phải lúc xác lập chế độ.

Đáp án đúng: "Là quyền lực thuộc về nhân dân, nhân dân là chủ nhân của nhà nước". Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, trên phương diện quyền lực, dân chủ có nội dung cơ bản là quyền lực thuộc về nhân dân, nhân dân là chủ nhân của nhà nước, tức dân là chủ và dân làm chủ. "Là một hình thái nhà nước" — đó là cách hiểu dân chủ ở phương diện chế độ xã hội và lĩnh vực chính trị. "Là một nguyên tắc tổ chức xã hội" — đó là cách hiểu dân chủ ở phương diện tổ chức và quản lý xã hội, nguyên tắc dân chủ đi liền với tập trung. "Là quyền thống trị của nhân dân trong lĩnh vực kinh tế" — thu hẹp dân chủ vào riêng lĩnh vực kinh tế và dùng chữ thống trị, không phản ánh nội dung cơ bản về quyền lực.

Đáp án đúng: "Không đúng, dân chủ phải trong khuôn khổ của kỷ cương, pháp luật". Dân chủ xã hội chủ nghĩa luôn gắn với kỷ luật, kỷ cương và được thể chế hóa bằng pháp luật; tự do tuyệt đối, vô giới hạn không phải dân chủ mà là vô chính phủ, vì nó xâm phạm quyền của người khác. "Đúng, dân chủ thật sự phải thực hiện được mọi nguyện vọng của bất kì người dân nào" — biến dân chủ thành việc đáp ứng mọi đòi hỏi cá nhân, bỏ qua lợi ích cộng đồng và pháp luật. "Không, đó là hệ giá trị dân chủ rộng rãi nhất mà nhân loại hướng tới, nhưng hiện tại ở nước ta chưa đạt tới trình độ đó" — sai ở chỗ coi tự do tuyệt đối là đích hướng tới, trong khi dân chủ ở trình độ nào cũng phải có khuôn khổ pháp luật. "Không đúng, vì cần tuân theo nguyên tắc quản lý của giai cấp công nhân" — nêu sai căn cứ, cái ràng buộc quyền dân chủ là Hiến pháp và pháp luật.

Đáp án đúng: "Tồn tại nhiều giai cấp, tầng lớp, có sự khác biệt, vừa hợp tác, vừa đấu tranh với nhau". Cơ cấu xã hội trong thời kỳ quá độ còn đa dạng vì kinh tế nhiều thành phần, nên các giai cấp và tầng lớp vừa liên minh, hợp tác trong sự nghiệp chung, vừa đấu tranh trên những vấn đề còn khác biệt về lợi ích. "Không còn tồn tại giai cấp và đối kháng giai cấp" là đặc trưng của giai đoạn cao, không phải của thời kỳ quá độ. "Chỉ còn tồn tại giai cấp công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động" xoá bỏ bằng tuyên bố sự tồn tại thực tế của các giai cấp, tầng lớp khác. "Tồn tại nhiều giai cấp, tầng lớp, mâu thuẫn, xung đột ngày càng gay gắt với nhau" tuyệt đối hoá mặt đấu tranh và bỏ mất mặt hợp tác, liên minh.

Đáp án đúng: "Sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa và thành phần kinh tế tư nhân tư bản chủ nghĩa". Trong thời kỳ quá độ ở nước ta, hình thức sở hữu này và thành phần kinh tế tương ứng vẫn tồn tại và được khuyến khích phát triển, nhưng vai trò chủ đạo thuộc về kinh tế nhà nước dựa trên sở hữu toàn dân. "Sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa và thành phần kinh tế tập thể" ghép lẫn hai loại khác nhau, vì kinh tế tập thể dựa trên sở hữu tập thể của người lao động. "Sở hữu hỗn hợp và thành phần kinh tế tư nhân tư bản chủ nghĩa" cũng ghép không tương ứng, vì sở hữu hỗn hợp là cơ sở của kinh tế có vốn nhiều chủ. "Sở hữu tập thể và thành phần kinh tế tập thể" nêu đúng cặp tương ứng nhưng sai nội dung, vì kinh tế tập thể là thành phần được khuyến khích phát triển cùng kinh tế nhà nước làm nền tảng.

Đáp án đúng: "Quá độ gián tiếp". Những nước còn ở trình độ tiền tư bản chủ nghĩa chưa có cơ sở vật chất - kỹ thuật của nền sản xuất lớn, nên khi đi lên chủ nghĩa xã hội phải trải qua hình thức quá độ gián tiếp với nhiều bước trung gian. "Quá độ trực tiếp" chỉ áp dụng cho những nước đã trải qua chủ nghĩa tư bản phát triển cao. "Quá độ bộ phận" không phải một hình thức quá độ được phân loại trong lý luận về thời kỳ quá độ. "Quá độ toàn diện" cũng không phải tên hình thức quá độ, tính toàn diện chỉ chỉ phạm vi cải biến trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Đáp án đúng: "Vì giai cấp vô sản cần có thời gian để cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa". Chủ nghĩa xã hội đối lập về chất với chế độ cũ nên sau khi giành chính quyền vẫn phải mất thời gian dài để cải tạo quan hệ sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất và con người mới. "Vì chủ nghĩa xã hội là thực hiện ý chí chủ quan của giai cấp công nhân và nhân dân lao động" quy tính tất yếu về ý chí, trái quan điểm duy vật lịch sử. "Vì chủ nghĩa xã hội thực hiện sự thống trị của giai cấp, tầng lớp nghèo nàn trong xã hội" bóp méo bản chất chế độ mới. "Vì chủ nghĩa xã hội là giai đoạn chuyển tiếp của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa" nói sai vị trí, vì chủ nghĩa xã hội là giai đoạn đầu của hình thái đó, và cũng không giải thích được tính tất yếu.

Đáp án đúng: "Xã hội chủ nghĩa". Phân kỳ lịch sử loài người của chủ nghĩa Mác - Lênin gồm năm hình thái là cộng sản nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa; xã hội chủ nghĩa chỉ là giai đoạn đầu của hình thái cộng sản chủ nghĩa chứ không phải một hình thái riêng. "Tư bản chủ nghĩa" là hình thái thứ tư trong phân kỳ ấy. "Cộng sản chủ nghĩa" là hình thái cuối cùng được nêu trong phân kỳ. "Phong kiến" là hình thái thứ ba, nối giữa chiếm hữu nô lệ và tư bản chủ nghĩa. Vì vậy chỉ có một tên gọi không thuộc danh sách năm hình thái.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Câu nói về việc các giai cấp khác suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, nằm trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản do C.Mác và Ph.Ăngghen viết năm 1848. "Tình cảnh công nhân Anh" là tác phẩm của Ph.Ăngghen viết về điều kiện sống và lao động của công nhân, không chứa luận điểm này. "Bộ Tư bản" là công trình kinh tế chính trị học phân tích phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, không phải nơi nêu câu trích trên. "Chống Đuyrinh" là tác phẩm luận chiến về triết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội, cũng không phải nguồn của câu trích.

Đáp án đúng: "C.Mác và Ph.Ăngghen". Nhận định về việc trong công trường thủ công người công nhân sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng thì người công nhân phải phục vụ máy móc là của C.Mác và Ph.Ăngghen, khi hai ông phân tích bước chuyển từ lao động thủ công sang nền đại công nghiệp. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" sai vì các bài viết về công nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh không nêu nhận định này. "V.I.Lênin" sai vì V.I.Lênin kế thừa và phát triển học thuyết ấy ở giai đoạn sau, không phải người đưa ra nhận định trên. "Tập Cận Bình" sai hẳn về thời đại, vì đó là nhà lãnh đạo đương đại của Trung Quốc, không phải tác giả kinh điển của chủ nghĩa Mác.

Đáp án đúng: "Không có tư liệu sản xuất, bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư". Tính đối kháng giữa hai giai cấp bắt nguồn từ quan hệ sở hữu và quan hệ phân phối: công nhân không có tư liệu sản xuất nên phải bán sức lao động và bị giai cấp tư sản chiếm không giá trị thặng dư, lợi ích hai bên đối lập ngay trong quá trình sản xuất. "Lao động trong nền công nghiệp có kỹ thuật hiện đại" chỉ nói về tính chất công việc, mà lao động với kỹ thuật hiện đại tự nó không sinh ra đối kháng lợi ích. "Là giai cấp chiếm số đông trong dân cư" không đúng về dữ kiện và cũng không liên quan, vì đông hay ít người không tạo nên quan hệ bóc lột. "Có tinh thần cách mạng, chống giai cấp tư sản" là biểu hiện, là kết quả của sự đối kháng lợi ích chứ không phải nguyên nhân làm nảy sinh đối kháng ấy.

Đáp án đúng: "Nhu cầu vật chất, tinh thần ngày càng tăng, phong phú và đa dạng hơn". Khi xu hướng trí tuệ hóa tăng nhanh, trình độ và năng suất lao động của công nhân được nâng lên, kéo theo nhu cầu vật chất cùng nhu cầu tinh thần của họ ngày càng tăng, phong phú và đa dạng hơn, đòi hỏi chất lượng hưởng thụ cao hơn. "Xu hướng đình công, bãi công ngày càng diễn ra rộng rãi" không phải hệ quả của trí tuệ hóa, vì đình công, bãi công gắn với tranh chấp về lợi ích và điều kiện lao động. "Giai cấp công nhân có trí tuệ cao hơn, có xu hướng chuyển biến thành giai cấp tư sản" sai vì trình độ cao hơn không làm công nhân thành người sở hữu tư liệu sản xuất, địa vị làm thuê vẫn giữ nguyên. "Giai cấp công nhân tham gia ở những vị trí, cấp bậc cao hơn trong các công xưởng, doanh nghiệp và ngày càng có xu hướng thỏa hiệp với giai cấp tư sản" sai vì việc một bộ phận công nhân đảm nhiệm vị trí cao hơn không đồng nghĩa với thỏa hiệp, lợi ích căn bản của họ vẫn đối lập với giai cấp tư sản.

Đáp án đúng: "Trong chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam". Giai cấp công nhân Việt Nam hình thành từ đầu thế kỷ XX, trong chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, khi hầm mỏ, đồn điền, nhà máy, đường sắt được mở ra và thu hút nông dân mất đất trở thành người làm thuê. "Trong giai đoạn công nghiệp hóa phát triển mạnh mẽ ở nước ta" sai về thời điểm, bởi công nghiệp hóa ở nước ta chỉ được đẩy mạnh sau khi có chính quyền cách mạng, rất lâu sau khi giai cấp công nhân đã tồn tại. "Trong phong trào đấu tranh giành chính quyền từ khi có Đảng Cộng sản" đảo lộn nhân quả, vì có giai cấp công nhân trước thì mới có Đảng Cộng sản năm 1930. "Trong lúc Đảng Cộng sản đã giành được chính quyền" càng sai về trình tự lịch sử, bởi giai cấp công nhân đã ra đời hàng chục năm trước khi Đảng giành được chính quyền.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Nhận định ghi công giai cấp tư sản đã tạo ra lực lượng sản xuất đồ sộ hơn mọi thế hệ trước gộp lại nằm trong phần luận về tư sản và vô sản của văn kiện năm 1848. "Gia đình thần thánh" là tác phẩm hai ông viết để luận chiến với phái Hêghen trẻ về triết học tư biện. "Tư bản" là bộ sách kinh tế chính trị ra đời từ năm 1867, phân tích hàng hóa, giá trị thặng dư và quy luật tích lũy. "Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hêghen" là bài viết của C.Mác những năm 1843-1844 về nhà nước và pháp quyền, không bàn tới thành tựu sản xuất của chủ nghĩa tư bản.

Đáp án đúng: "Mong muốn chủ quan của giai cấp công nhân". Câu hỏi tìm điều không phải điều kiện ra đời của chủ nghĩa xã hội, và đó là chỗ nói tới mong muốn chủ quan của giai cấp công nhân: chủ nghĩa xã hội ra đời từ những tiền đề khách quan chín muồi trong lòng chủ nghĩa tư bản, không phải từ ý muốn của một giai cấp. "Sự phát triển của lực lượng sản xuất" là điều kiện thật, vì lực lượng sản xuất phát triển tới trình độ xã hội hóa cao mới đặt ra yêu cầu thay đổi quan hệ sản xuất. "Sự trưởng thành của giai cấp công nhân" cũng là điều kiện thật, vì phải có giai cấp công nhân trưởng thành mới có chủ thể thực hiện sự thay đổi ấy. "Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trở nên lỗi thời" là điều kiện thật, bởi chính sự lỗi thời của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa làm nảy sinh nhu cầu thay thế nó.

Đáp án đúng: "Cái hạt nhân hợp lý". Giáo trình diễn đạt rằng C.Mác và Ph.Ăngghen đã kế thừa cái hạt nhân hợp lý của phép biện chứng Hêghen, tức phần phương pháp biện chứng, đồng thời loại bỏ lớp vỏ duy tâm, thần bí bao quanh nó. "Cái tổng thể và khái quát" không phải cách diễn đạt của giáo trình và cũng không chỉ ra được phần giá trị cần kế thừa. "Thực tiễn khách quan" là phạm trù nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng, nhưng đó chính là điều triết học Hêghen thiếu nên không thể là thứ kế thừa từ ông. "Chủ nghĩa duy vật biện chứng" là kết quả do hai ông xây dựng nên, không phải thành tố kế thừa từ hệ thống của Hêghen.