Ôn tập cuối kỳ MLN131 Spring 2026

Đáp án đúng gồm ba ý: "Phương diện quyền lực.", "Phương diện chế độ xã hội và trong lĩnh vực chính trị." và "Phương diện tổ chức và quản lý xã hội." Chủ nghĩa Mác - Lênin xem xét dân chủ trên đúng ba phương diện ấy: dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân; dân chủ là một hình thái nhà nước, một chế độ chính trị gắn với giai cấp cầm quyền; và dân chủ là một nguyên tắc trong tổ chức, quản lý xã hội, nguyên tắc dân chủ đi liền với tập trung. "Phương diện bạo lực và trấn áp." — trấn áp là chức năng giai cấp của nhà nước, không phải một phương diện để xem xét bản thân khái niệm dân chủ; đồng nhất dân chủ với bạo lực là hiểu sai căn bản.

Đáp án đúng: "Quy luật liên minh các giai cấp, tầng lớp nhằm thực hiện mục tiêu chung". Xét dưới góc độ chính trị, cuộc đấu tranh giai cấp đặt ra nhu cầu khách quan là giai cấp ở vị trí trung tâm phải liên minh với các lực lượng có lợi ích phù hợp để thực hiện nhu cầu, lợi ích chung; chính sự liên minh ấy là quy luật phổ biến và là động lực lớn cho sự phát triển. "Quy luật vừa hợp tác vừa đấu tranh giữa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội" mô tả trạng thái quan hệ giai cấp, không phải quy luật được xác định là động lực phát triển. "Quy luật đấu tranh giai cấp của các giai cấp có lợi ích đối lập nhau" là điều kiện làm nảy sinh nhu cầu liên minh, chứ bản thân nó không phải quy luật mà câu hỏi hướng tới. "Quy luật điều hòa lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội" là một biện pháp chính sách, không phải quy luật phổ biến của các xã hội có giai cấp.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu." và "Chế độ phân phối lợi ích theo kết quả lao động là chủ yếu." Về mặt kinh tế, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa dựa trên công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu và phân phối lợi ích theo kết quả lao động là chủ yếu, khác hẳn nền dân chủ tư sản dựa trên tư hữu và phân phối theo sở hữu tư bản. "Chế độ công hữu về tư liệu sản xuất." — thiếu chữ chủ yếu nên thành công hữu toàn bộ, trái với thực tế thời kỳ quá độ vẫn còn nhiều hình thức sở hữu. "Chế độ phân phối lợi ích theo kết quả lao động là căn bản và duy nhất." — chữ duy nhất là sai, ngoài phân phối theo lao động còn có phân phối theo mức góp vốn và qua quỹ phúc lợi xã hội.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Xanh Ximông", "S. Phurie" và "R.Oen". Đây là ba đại biểu tiêu biểu của chủ nghĩa xã hội không tưởng - phê phán đầu thế kỷ XIX mà giáo trình nêu, những người phê phán sâu sắc xã hội tư sản và phác họa mô hình xã hội tương lai nhưng không tìm ra con đường hiện thực. "Ph.Hêghen" không thuộc dòng tư tưởng này; ông là nhà triết học duy tâm Đức, người để lại cái hạt nhân hợp lý của phép biện chứng mà C.Mác và Ph.Ăngghen kế thừa. Cần lưu ý câu dẫn giới hạn ở nước Pháp nhưng lại yêu cầu chọn ba tên, trong khi "R.Oen" là nhà không tưởng người Anh, chỉ "Xanh Ximông" và "S. Phurie" mới là người Pháp.

Đáp án đúng: "Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc". Đây là nội dung cốt lõi, phản ánh bản chất quốc tế của phong trào công nhân: cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc chỉ thắng lợi trọn vẹn khi gắn với giải phóng giai cấp, và chủ nghĩa yêu nước chân chính thống nhất với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân. "Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng" — khẳng định quyền ngang nhau của các dân tộc, là cơ sở pháp lý và thực tiễn cho quan hệ dân tộc. "Các dân tộc được quyền tự quyết" — là quyền tự định đoạt vận mệnh chính trị của mỗi dân tộc. "Các dân tộc thống nhất dưới một nhà nước chung" — không phải nội dung của Cương lĩnh, hơn nữa buộc các dân tộc vào một nhà nước chung là trái quyền tự quyết.

Đáp án đúng: "4". Gia đình có bốn chức năng cơ bản: tái sản xuất ra con người; nuôi dưỡng, giáo dục; kinh tế và tổ chức tiêu dùng; thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý, duy trì tình cảm gia đình. "3" — bỏ sót một trong bốn chức năng kể trên. "5" — nhiều hơn số chức năng cơ bản, vì các mặt như văn hóa hay chính trị chỉ được nêu thêm ngoài nhóm chức năng cơ bản. "6" — càng vượt quá số chức năng cơ bản đã được xác định.

Đáp án đúng: "Sự phát triển của lực lượng sản xuất và tương ứng với trình độ của lực lượng sản xuất là quan hệ sản xuất mới, xã hội chủ nghĩa". Cơ sở kinh tế - xã hội của gia đình trong thời kỳ quá độ là lực lượng sản xuất phát triển cùng quan hệ sản xuất mới, cốt lõi là thay chế độ tư hữu bằng chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, nhờ đó xóa nguồn gốc của bất bình đẳng nam nữ. "Phát triển kinh tế - xã hội" — nói quá chung, không chỉ ra quan hệ sản xuất mới. "Ban hành Luật hôn nhân và gia đình" — thuộc cơ sở chính trị và pháp lý. "Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" — là mô hình kinh tế cụ thể của Việt Nam hiện nay, không phải cách khái quát cơ sở kinh tế - xã hội của gia đình mới.

Đáp án đúng: "Giáo dục kiến thức khoa học hiện đại, trang bị công cụ để con cái hòa nhập với thế giới". Nội dung giáo dục gia đình ngày nay không chỉ nặng về đạo đức, ứng xử trong gia đình, dòng họ, làng xã mà hướng tới tri thức khoa học hiện đại và những công cụ giúp con cái hội nhập. "Giáo dục tinh thần làm giàu, kinh doanh, sản xuất" — chỉ là một mảng kỹ năng kinh tế, không thể là toàn bộ nội dung giáo dục gia đình. "Giáo dục con cái hướng đến các giá trị truyền thống xưa" — giá trị truyền thống cần kế thừa, nhưng nếu chỉ dừng ở đó thì không đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa và hội nhập. "Giáo dục con cái theo hướng công nông hóa" — đặt vấn đề theo thành phần xuất thân, không phải định hướng nội dung giáo dục hiện nay.

Đáp án đúng: "Tín ngưỡng". Nguyên văn nguyên tắc là tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của nhân dân, nên cả hai chỗ trống đều điền cùng một từ; cách diễn đạt ấy khẳng định theo hay không theo tín ngưỡng đều là quyền được bảo vệ ngang nhau. "Tôn giáo" — điền từ này sẽ thành tự do tôn giáo và không tôn giáo, không khớp nguyên văn và hẹp hơn, vì tín ngưỡng là phạm trù rộng hơn tôn giáo. "Tín ngưỡng và tôn giáo" — ghép hai từ cho một chỗ trống, làm câu lệch khỏi nguyên văn. "Tôn giáo và tín ngưỡng" — vẫn là cách ghép hai từ, chỉ đảo trật tự, nên cũng không đúng nguyên văn nguyên tắc.

Đáp án đúng: "Tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo". Nhà nước xã hội chủ nghĩa thừa nhận quyền theo hoặc không theo một tín ngưỡng nào là quyền của công dân, bảo đảm mọi người bình đẳng trước pháp luật dù có đạo hay không có đạo; chính sự tôn trọng quyền con người ấy làm nổi bật bản chất dân chủ, nhân văn và tính ưu việt của chế độ mới so với các chế độ trước. "Sử dụng quan điểm lịch sử cụ thể để xem xét các vấn đề liên quan đến tôn giáo" — là nguyên tắc phương pháp luận khi xem xét, đánh giá tôn giáo qua từng thời kỳ. "Phân biệt tính chính trị và tư tưởng của tôn giáo trong quá trình giải quyết" — là nguyên tắc nhận thức để xử lý đúng đối tượng, không nhầm tín đồ với kẻ lợi dụng tôn giáo. "Khắc phục tiêu cực của tôn giáo, gắn với cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới" — chỉ ra con đường khắc phục ảnh hưởng tiêu cực, không phải chỗ thể hiện tính ưu việt bằng quyền dân chủ.

Đáp án đúng: "Giai đoạn". Trong câu của V.I.Lênin, cụm từ còn thiếu là giai đoạn: các nước lạc hậu có thể tiến tới chủ nghĩa cộng sản mà không phải trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, nghĩa là bỏ qua một chặng phát triển chứ không bỏ qua các quy luật phát triển. "Chế độ" không đúng vì nói chế độ phát triển tư bản chủ nghĩa là cách diễn đạt không có trong nguyên văn. "Quá trình" làm mờ ý về một chặng đường lịch sử, bởi quá trình phát triển thì không thể không trải qua. "Hình thức" cũng lệch nghĩa, vì hình thức phát triển chỉ nói tới dạng biểu hiện bề ngoài, không phải một chặng của lịch sử.

Đáp án đúng: "Cơ cấu xã hội - giai cấp". Nhóm chính sách này đứng hàng đầu trong hệ thống chính sách xã hội vì nó giải quyết quan hệ bên trong và giữa các giai cấp, tầng lớp, hướng tới công bằng xã hội và thu hẹp phân hóa giàu nghèo, điều kiện để mọi chính sách khác phát huy hiệu quả. "Cơ cấu xã hội - kinh tế" không phải một loại hình cơ cấu xã hội được định danh trong cách phân loại cơ cấu xã hội. "Cơ cấu xã hội - nghề nghiệp" phản ánh phân công lao động, bản thân nó biến đổi theo cơ cấu kinh tế và cơ cấu giai cấp nên không giữ vị trí hàng đầu. "Cơ cấu xã hội - dân tộc" gắn với chính sách dân tộc rất quan trọng, nhưng vẫn chịu sự chi phối của quan hệ giai cấp.

Đáp án đúng: "Tăng trưởng, phát triển kinh tế nhanh và bền vững". Cơ cấu xã hội do sản xuất kinh tế quy định, nên muốn cơ cấu xã hội biến đổi theo hướng tích cực thì nền tảng phải là kinh tế phát triển nhanh nhưng bền vững, gắn tăng trưởng với tiến bộ và công bằng xã hội. "Tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá" đánh đổi môi trường và công bằng xã hội nên gây phân hóa, làm cơ cấu xã hội biến đổi theo hướng tiêu cực. "Sự giàu mạnh của các tổ chức, tập đoàn kinh tế lớn, cạnh tranh được với nước ngoài" chỉ là một bộ phận của nền kinh tế, không bảo đảm lợi ích cho đông đảo các giai cấp, tầng lớp. "Sự phát triển của thành phần kinh tế nhà nước và tập thể" bỏ qua các thành phần kinh tế khác đang được khuyến khích phát triển trong nền kinh tế nhiều thành phần.

Đáp án đúng: "Là lực lượng nòng cốt, tiên phong trong liên minh giai cấp". Giai cấp công nhân gắn với nền sản xuất công nghiệp hiện đại và có Đảng tiên phong lãnh đạo, nên trong khối liên minh nó giữ vai trò nòng cốt, dẫn dắt về chính trị - tư tưởng và tổ chức. "Là lực lượng hỗ trợ duy trì liên minh" biến chủ thể lãnh đạo thành lực lượng phụ trợ, trái với vị trí của giai cấp công nhân. "Là lực lượng duy trì khối đại đoàn kết của giai cấp công nhân, nông dân với tư sản và trí thức" sai ở thành phần, vì khối liên minh cơ bản là công nhân, nông dân, trí thức, giai cấp tư sản không phải chủ thể của liên minh này. "Là lực lượng củng cố khối đại đoàn kết dân tộc" nêu đúng một phần việc nhưng không trả lời được vị trí, vai trò của công nhân bên trong khối liên minh.

Đáp án đúng: "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải liên minh với các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích chung". Quy luật này gồm hai yếu tố: biện pháp là liên minh và mục đích là nhu cầu, lợi ích chung, bởi chính cái chung ấy mới giữ được các lực lượng ở lại với nhau. "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải thống trị được các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích riêng của giai cấp trung tâm đó" sai cả hai yếu tố, thống trị thay cho liên minh và lợi ích riêng thay cho lợi ích chung. "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải liên minh với các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích riêng của mỗi giai cấp" đúng biện pháp nhưng sai mục đích, vì theo đuổi lợi ích riêng rẽ thì liên minh tan vỡ. "Trong đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều phải thống trị được các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp để tập hợp lực lượng thực hiện những nhu cầu, lợi ích chung" sai ở biện pháp, thống trị là quan hệ áp đặt chứ không phải liên minh.

Đáp án đúng: "Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng nông thôn mới; phát triển kinh tế tri thức, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ trong các ngành, lĩnh vực". Đây là phương thức căn bản và quan trọng để thực hiện, tăng cường liên minh, vì nó đồng thời nâng trình độ của cả công nhân, nông dân và trí thức, gắn công nghiệp, nông nghiệp với khoa học công nghệ trong một quá trình sản xuất chung. "Đẩy mạnh nghiên cứu, sáng tạo các giải pháp mới nhằm thu hẹp nông thôn, mở rộng công nghiệp, chuyển đổi nhanh chóng cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ và công nghiệp" lấy mục tiêu thu hẹp nông thôn, tức hy sinh một chủ thể của liên minh. "Từng bước xác lập vị trí chủ đạo của nền kinh tế tri thức và vai trò quan trọng bậc nhất của đội ngũ trí thức" đề cao một bên, phá vỡ nguyên tắc giai cấp công nhân là nòng cốt. "Từng bước xác lập vị trí then chốt của kinh tế thị trường và vai trò quan trọng bậc nhất của đội ngũ doanh nhân" sai cả về định hướng kinh tế lẫn vai trò các chủ thể trong liên minh.

Đáp án đúng: "Là quyền lực thuộc về nhân dân, nhân dân là chủ nhân của nhà nước". Trên phương diện quyền lực, dân chủ được hiểu là quyền lực thuộc về nhân dân, nhân dân là chủ nhân của nhà nước; đây là nội dung cơ bản nhất mà chủ nghĩa Mác - Lênin xác định. "Là một hình thái nhà nước" — thuộc phương diện chế độ xã hội và lĩnh vực chính trị, khi dân chủ được xem như một hình thái nhà nước, một chế độ chính trị. "Là một nguyên tắc tổ chức xã hội" — thuộc phương diện tổ chức và quản lý xã hội, nơi dân chủ là nguyên tắc kết hợp với tập trung. "Là quyền thống trị của nhân dân trong lĩnh vực kinh tế" — thu hẹp dân chủ vào một lĩnh vực và dùng chữ thống trị, không phải nội hàm của phương diện quyền lực.

Đáp án đúng: "Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch, vững mạnh". Vì nền dân chủ xã hội chủ nghĩa chỉ có thể có với điều kiện tiên quyết là bảo đảm vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản, nên giáo trình đặt việc xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh làm điều kiện tiên quyết để xây dựng nền dân chủ ở Việt Nam. "Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân" — là giải pháp quan trọng và là phương thức thực thi dân chủ, nhưng bản thân nhà nước ấy lại đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng. "Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc" — là điều kiện về lực lượng, thuộc nhóm giải pháp phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội. "Xây dựng nhà nước phát triển và hợp tác quốc tế tốt" — là điều kiện bên ngoài, không phải điều kiện tiên quyết về chính trị.

Đáp án đúng: "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra". Đây là phương châm mà các quy chế dân chủ từ cơ sở đến Trung ương và trong các tổ chức chính trị - xã hội ở nước ta thực hiện theo, bốn khâu gắn liền nhau từ thông tin, thảo luận, thực hiện đến giám sát. "Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra, dân hưởng thụ" — bỏ mất khâu dân làm, tức khâu người dân trực tiếp thực hiện, nên chuỗi bị đứt. "Dân bàn, dân kiểm tra, dân làm, dân hưởng thụ" — thiếu khâu dân biết là điều kiện đầu tiên, lại đảo lộn trình tự. "Dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" — cũng thiếu khâu dân biết, mà không được thông tin thì không thể bàn và giám sát.

Đáp án đúng: "5". Chủ nghĩa Mác - Lênin phân kỳ lịch sử xã hội loài người thành năm hình thái kinh tế - xã hội: cộng sản nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. "2" chỉ ứng với cách chia thô thành xã hội chưa có giai cấp và xã hội có giai cấp, không phải phân kỳ hình thái. "3" không khớp với bất cứ cách liệt kê hình thái nào trong học thuyết này. "4" thiếu một hình thái, thường do bỏ qua cộng sản nguyên thủy hoặc gộp hai hình thái lại với nhau.