Ôn tập cuối kỳ MLN131 Spring 2026

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân hiện đại". Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ ra rằng giai cấp tư sản khi phát triển đại công nghiệp đã tạo ra chính lực lượng sẽ chôn vùi nó, đó là giai cấp công nhân hiện đại, con đẻ của nền đại công nghiệp. "Giai cấp nông dân hiện đại" sai vì nông dân không phải sản phẩm của nền đại công nghiệp, họ đã tồn tại từ những xã hội trước đó. "Những nhà tư sản trí thức" sai vì những người thuộc giai cấp tư sản, dù có trí thức, vẫn gắn lợi ích với chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa. "Tầng lớp trí thức" sai vì trí thức là một tầng lớp, không phải giai cấp có sứ mệnh lật đổ chủ nghĩa tư bản, họ là lực lượng đồng minh của giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản phải tiến hành cách mạng chính trị lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản". Nội dung chính trị - xã hội của sứ mệnh lịch sử là giai cấp công nhân cùng nhân dân lao động, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, tiến hành cách mạng chính trị để lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản và giành lấy chính quyền. "Giai cấp công nhân phải lãnh đạo được các giai cấp khác và lãnh đạo được Đảng Cộng sản để tiến hành cách mạng tư sản xóa bỏ chế độ thống trị của giai cấp tư sản" sai ở hai chỗ: Đảng Cộng sản là đội tiên phong lãnh đạo giai cấp công nhân chứ không bị giai cấp công nhân lãnh đạo, và cuộc cách mạng cần làm là cách mạng vô sản chứ không phải cách mạng tư sản. "Giai cấp công nhân phải cùng với nhân dân lao động lãnh đạo Đảng Cộng sản tiến hành cách mạng chính trị lật đổ chính quyền của giai cấp phong kiến" cũng đảo ngược quan hệ với Đảng và nhầm đối tượng thành chính quyền phong kiến. "Giai cấp công nhân phải xác lập được quyền thống trị nhân dân lao động và các giai cấp khác bằng cách thực hiện cách mạng lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản" sai về mục tiêu, bởi giai cấp công nhân giành chính quyền để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động, không phải để thống trị nhân dân lao động.

Đáp án đúng: "Công nhân". Nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa sinh ra lớp người lao động làm thuê vận hành máy móc trong công xưởng, nên giai cấp công nhân được C.Mác và Ph.Ăngghen gọi là sản phẩm, là con đẻ của chính nền đại công nghiệp ấy. "Tư sản" là chủ sở hữu tư liệu sản xuất, hình thành trong lòng chế độ phong kiến cùng kinh tế hàng hóa và công trường thủ công, tức có trước đại công nghiệp. "Nông dân" gắn với nền sản xuất nông nghiệp, đã tồn tại ở các hình thái kinh tế - xã hội trước chủ nghĩa tư bản. "Bị bóc lột" không phải tên một giai cấp mà chỉ là đặc điểm chung của nhiều giai cấp, tầng lớp bị áp bức trong lịch sử.

Đáp án đúng: "Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện". Nội dung văn hóa - xã hội của liên minh hướng vào mục tiêu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và phát triển con người toàn diện, bởi con người vừa là chủ thể vừa là mục tiêu của tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. "Xây dựng nền văn hóa và nhà nước của dân, do dân, vì dân" ghép thêm nhiệm vụ xây dựng nhà nước, vốn thuộc nội dung chính trị. "Xây dựng nền văn hóa và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh" là công tác xây dựng Đảng, cũng thuộc nội dung chính trị - tổ chức. "Xây dựng nền văn hóa và tăng cường bản chất giai cấp công nhân" là yêu cầu về lập trường chính trị - tư tưởng của Đảng, không phải nội dung văn hóa - xã hội của liên minh.

Đáp án đúng: "Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin và Chủ nghĩa xã hội khoa học". Ba bộ phận này tương ứng ba nguồn gốc lý luận và ba mặt luận giải về sự chuyển biến tất yếu từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản. "Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin và Chủ nghĩa xã hội không tưởng phê phán" nhầm một tiền đề tư tưởng lý luận thành bộ phận cấu thành. "Kinh tế chính trị Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và Chủ nghĩa xã hội không tưởng phê phán" vừa thiếu triết học, vừa xếp Tư tưởng Hồ Chí Minh vào trong học thuyết Mác - Lênin dù đó là một môn học riêng. "Triết học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và Kinh tế chính trị học cổ điển Anh" lẫn tiền đề lý luận của chủ nghĩa Mác với bộ phận hợp thành của nó.

Đáp án đúng: "Giúp chúng ta có căn cứ nhận thức khoa học để luôn cảnh giác, phân tích đúng và đấu tranh chống lại những nhận thức sai lệch về chủ nghĩa xã hội". Đây là ý nghĩa về mặt lý luận, gắn với việc trang bị lập trường và căn cứ nhận thức khoa học, không phải bài học rút ra từ thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội. "Thấy rõ khoảng cách giữa lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học và thực tiễn vận dụng nó" là ý nghĩa thực tiễn, vì mọi dự báo khoa học đều có khoảng cách với hiện thực. "Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu là do đã nhận thức và hành động trên nhiều vấn đề trái với chủ nghĩa xã hội khoa học, trái với chủ nghĩa Mác - Lênin chứ không phải là do đi theo chủ nghĩa xã hội khoa học làm cho các nước này khủng hoảng" là bài học lịch sử cụ thể. "Cần có bản lĩnh vững vàng, sáng suốt và sáng tạo trong việc vận dụng chủ nghĩa xã hội khoa học vào bối cảnh lịch sử cụ thể của từng quốc gia, tránh giáo điều, bảo thủ, duy ý chí" là yêu cầu đặt ra cho người vận dụng.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Đoạn ghi công giai cấp tư sản trong việc tạo ra lực lượng sản xuất chưa từng có nằm ở chương bàn về tư sản và vô sản của văn kiện công bố năm 1848. "Gia đình thần thánh" là tác phẩm luận chiến của C.Mác và Ph.Ăngghen chống phái Hêghen trẻ, bàn về triết học tư biện chứ không đánh giá lực lượng sản xuất. "Tư bản" là công trình kinh tế chính trị xuất bản từ năm 1867, phân tích giá trị thặng dư và quy luật tích lũy tư bản. "Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hêghen" là bài viết những năm 1843-1844 của C.Mác về nhà nước, pháp quyền và tôn giáo, ra đời trước khi hai ông hoàn chỉnh quan niệm duy vật lịch sử.

Đáp án đúng: "Gia đình mẫu hệ". Ở thời nguyên thủy, quan hệ tính giao còn rộng nên chỉ xác định được người mẹ, dòng dõi tính theo đằng mẹ, vì vậy hình thức gia đình gắn với chế độ mẫu quyền xuất hiện trước tiên trong lịch sử. "Gia đình một vợ một chồng" — ra đời muộn nhất, cùng với chế độ tư hữu và nhu cầu để lại tài sản cho con đẻ của người đàn ông. "Gia đình phụ hệ" — chỉ hình thành khi người đàn ông giành được địa vị thống trị về kinh tế, tức là sau chế độ mẫu hệ. "Đại gia đình phụ hệ" — là biến thể quy mô lớn của chế độ phụ hệ nên càng xuất hiện về sau.

Đáp án đúng: "Chức năng nghề nghiệp". Các chức năng của gia đình gồm tái sản xuất ra con người, nuôi dưỡng và giáo dục, kinh tế và tổ chức tiêu dùng, thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý và duy trì tình cảm; còn đào tạo nghề là việc của hệ thống giáo dục và thị trường lao động. "Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng" — là chức năng cơ bản, gia đình vừa là đơn vị sản xuất vừa là đơn vị tiêu dùng. "Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục" — là chức năng cơ bản, ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đến mỗi thành viên. "Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý, duy trì tình cảm" — là chức năng cơ bản, làm nên tổ ấm và sự bền vững của gia đình.

Đáp án đúng: "Không có kiểu nhà nước nào là của tất cả giai cấp". Nhà nước ra đời từ mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa và luôn mang bản chất của giai cấp cầm quyền, nên theo chủ nghĩa Mác - Lênin không có nhà nước phi giai cấp hay nhà nước thuần túy của mọi người. "Nhà nước chiếm hữu nô lệ" — là công cụ thống trị của chủ nô, nô lệ thậm chí không được coi là dân. "Nhà nước tư sản" — bảo vệ chế độ tư hữu và lợi ích của giai cấp tư sản dù hình thức pháp lý tuyên bố bình đẳng cho mọi người. "Nhà nước xã hội chủ nghĩa" — mang bản chất giai cấp công nhân, là nhà nước của nhân dân lao động và còn thực hiện chuyên chính với các thế lực chống lại chế độ, nên cũng không phải nhà nước của tất cả các giai cấp.

Đáp án đúng: "Trong lĩnh vực kinh tế và chính trị". Dân chủ phải được thực hiện trên mọi lĩnh vực, nhưng kinh tế là cơ sở vật chất quyết định, còn chính trị là nơi quyền lực của nhân dân bộc lộ trực tiếp qua bầu cử, bãi miễn và tham gia quản lý nhà nước, nên dân chủ ở hai lĩnh vực này quan trọng hàng đầu và nổi bật nhất. "Trong lĩnh vực văn hóa tinh thần và tư tưởng" — thuộc bản chất tư tưởng - văn hóa - xã hội của nền dân chủ, quan trọng nhưng do cơ sở kinh tế và thể chế chính trị quy định. "Trong lĩnh vực chính trị và tư tưởng" — bỏ mất kinh tế, tức bỏ mất cơ sở của toàn bộ nền dân chủ. "Trong lĩnh vực kinh tế và tư tưởng" — bỏ mất chính trị, chính là lĩnh vực mà quyền làm chủ của nhân dân thể hiện rõ nhất.

Đáp án đúng: "Tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng". Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ở Việt Nam biểu hiện theo nhiều cấp độ, từ gia đình, dòng họ, làng xã đến quốc gia; ở cấp quốc gia, cả cộng đồng cùng thờ Hùng Vương như tổ tiên chung, tạo nên ý thức cội nguồn vượt lên ranh giới tộc người và tôn giáo. "Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên" — là tên gọi chung của cả hệ tín ngưỡng, thực hành chủ yếu ở cấp gia đình và dòng họ, nên chưa trả lời được yêu cầu về cấp quốc gia. "Tín ngưỡng thành hoàng" — gắn với làng xã, thờ người có công khai phá, bảo vệ làng. "Tín ngưỡng thờ mẫu" — là tín ngưỡng dân gian mang màu sắc vùng miền, không phải cấp độ quốc gia.

Đáp án đúng: "Sự thống nhất trong cùng cộng đồng quốc gia - dân tộc". Việt Nam là quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo; mọi tộc người và mọi tôn giáo đều nằm trong một cộng đồng quốc gia - dân tộc thống nhất, cùng chung lợi ích độc lập, chủ quyền và phát triển, nên đó chính là nền tảng hình thành và củng cố quan hệ dân tộc - tôn giáo. "Sự thống nhất quản lý của Đảng Cộng sản Việt Nam" — Đảng giữ vai trò lãnh đạo chứ không phải chủ thể quản lý hành chính, và vai trò lãnh đạo là nhân tố chính trị, không phải cơ sở hình thành quan hệ. "Sự thống nhất lợi ích kinh tế giữa các giai cấp" — lợi ích kinh tế giữa các giai cấp không đồng nhất nên không thể làm cơ sở. "Sự liên minh trong giáo hội và Quốc hội" — Việt Nam không có liên minh giữa giáo hội và cơ quan quyền lực nhà nước.

Đáp án đúng: "Phát triển từ thấp lên cao". C.Mác và Ph.Ăngghen coi hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa là quá trình chín dần qua các giai đoạn, bắt đầu từ giai đoạn thấp là chủ nghĩa xã hội rồi tiến tới giai đoạn cao là chủ nghĩa cộng sản, tương ứng trình độ phát triển của lực lượng sản xuất. "Phát triển theo hình xoáy ốc" là cách diễn đạt quy luật phủ định của phủ định nói chung, không phải cách hai ông mô tả các giai đoạn của hình thái này. "Phát triển ý muốn chủ quan của con người" trái với quan niệm duy vật lịch sử, vì sự phát triển ấy do quy luật khách quan chi phối. "Phát triển theo sở thích của một đấng siêu nhiên nào đó trong vũ trụ" là quan niệm duy tâm tôn giáo, xa lạ với chủ nghĩa Mác.

Đáp án đúng: "Là những người không có sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị bóc lột giá trị thặng dư". Về phương diện chính trị - xã hội, điều quy định địa vị của giai cấp công nhân trong chủ nghĩa tư bản là chỗ họ không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu, phải bán sức lao động và bị chiếm không giá trị thặng dư, từ đó hình thành đối kháng lợi ích với giai cấp tư sản. "Là những người nắm giữ tư liệu sản xuất của xã hội tư bản chủ nghĩa, tự tổ chức sản xuất kinh doanh lớn mà không hợp tác với giai cấp nào" mô tả chính giai cấp tư sản chứ không phải công nhân, vì người nắm tư liệu sản xuất và tự tổ chức kinh doanh lớn là nhà tư bản. "Là những người sở hữu tư liệu sản xuất, hợp tác với nhà tư bản để kiếm sống" tự mâu thuẫn, bởi người đã sở hữu tư liệu sản xuất thì không phải bán sức lao động để kiếm sống. "Là những người có sở hữu một số tư liệu sản xuất nhỏ, có thể tự sản xuất, nhưng nhỏ lẻ, dễ phá sản nên phải bán sức lao động cho nhà tư bản là chính" là đặc điểm của người sản xuất nhỏ, của tầng lớp tiểu chủ và nửa vô sản, không phải định nghĩa về giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "Tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia vào các cấp ủy và bộ máy quản lý các cấp". Phương hướng phát huy vai trò của phụ nữ trong cơ cấu xã hội được văn kiện Đảng cụ thể hóa thành chủ trương về công tác cán bộ nữ: nâng tỉ lệ nữ trong cấp ủy và bộ máy quản lý các cấp, tức đưa phụ nữ vào vị trí lãnh đạo, quản lý chứ không chỉ chăm lo điều kiện sống cho họ. "Có kế hoạch chăm sóc sức khỏe sinh sản, đảm bảo quyền tự do kế hoạch hóa gia đình của phụ nữ" là chính sách y tế - dân số, thuộc nhóm chăm lo đời sống, không phải phương hướng phát huy vai trò xã hội. "Có chính sách ưu đãi xã hội đối với nữ giới để đảm bảo quyền bình đẳng" sai về nguyên tắc, vì bình đẳng giới được thực hiện bằng bình đẳng cơ hội và pháp luật, không bằng ưu đãi riêng cho một giới. "Tăng cường đội ngũ doanh nhân nữ giới" chỉ là kết quả cục bộ ở khu vực kinh doanh, quá hẹp để trở thành một phương hướng chung.

Đáp án đúng: "Là sự phát triển của lực lượng sản xuất và tương ứng với nó là quan hệ sản xuất mới, xã hội chủ nghĩa". Cơ sở kinh tế - xã hội của gia đình mới là lực lượng sản xuất phát triển cùng quan hệ sản xuất mới, cốt lõi là xóa bỏ chế độ tư hữu và xác lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, nhờ đó thủ tiêu nguồn gốc gây bất bình đẳng nam nữ. "Là sự phát triển của trình độ lao động, khoa học kỹ thuật của xã hội" — chỉ nói tới một yếu tố của lực lượng sản xuất, thiếu mặt quan hệ sản xuất. "Là điều kiện lao động, công ăn, việc làm và thu nhập của công dân" — là biểu hiện ở mức đời sống, không phải nền tảng chế độ. "Thiết lập chính quyền nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao động" — đó là cơ sở chính trị - xã hội.

Đáp án đúng: "Một cuộc cách mạng". Luận điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ ra rằng khi quan hệ sản xuất từ hình thức phát triển trở thành xiềng xích của lực lượng sản xuất thì mâu thuẫn ấy chỉ được giải quyết bằng cách mạng xã hội, tức thay thế phương thức sản xuất cũ bằng phương thức sản xuất mới. "Một cuộc tổng tiến công" là khái niệm quân sự, không phải phạm trù của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội. "Một cuộc cải cách" chỉ là điều chỉnh trong khuôn khổ quan hệ sản xuất cũ, không đủ sức xoá bỏ xiềng xích ấy. "Tất cả đều đúng" không thể chọn vì hai khả năng vừa nêu đều sai, hơn nữa nguyên văn chỉ có một cụm từ duy nhất.

Đáp án đúng: "Công khai hóa, minh bạch hóa, dân chủ hóa về thông tin, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước". Muốn nhân dân giám sát và phản biện được thì trước hết dân phải biết, nên điều kiện đầu tiên là thông tin cùng chủ trương, chính sách được công khai, minh bạch và dân chủ hóa; đó cũng là nội dung giải pháp phát huy dân chủ nêu trong giáo trình. "Công khai hóa, pháp luật hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước" — thiếu yêu cầu minh bạch và dân chủ hóa thông tin, còn pháp luật hóa thuộc công tác lập pháp hơn là điều kiện cho giám sát. "Công khai hóa, thực thi hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của cả hệ thống chính trị" — thực thi hóa là khâu tổ chức thực hiện, không tạo ra năng lực giám sát cho dân. "Triển khai mạnh mẽ, đồng bộ hóa hệ thống pháp luật" — là yêu cầu của nhà nước pháp quyền, không trực tiếp mở đường cho phản biện xã hội.

Đáp án đúng: "Phát huy tiềm năng phát triển, rút ngắn khoảng cách chênh lệch giữa các vùng, các dân tộc". Nội dung kinh tế của chính sách dân tộc hướng tới khai thác tiềm năng, thế mạnh từng vùng và thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển, nhờ đó quyền bình đẳng giữa các dân tộc được bảo đảm trên thực tế. "Bù đắp cho đồng bào ở các nơi này để động viên họ cố gắng giữ gìn bờ cõi quốc gia" — xem chính sách như sự ban phát đổi lấy việc giữ đất, trái nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển. "Giảm thiểu sự lợi dụng điều kiện sống cực khổ của các nơi này để kích động thực hiện mưu đồ chia rẽ" — chỉ là kết quả phái sinh về an ninh, không phải mục đích cơ bản của chính sách. "Tận dụng mọi nguồn lực để tăng trưởng kinh tế khi ở các vùng đồng bằng đã cạn kiệt" — biến vùng dân tộc thiểu số thành nơi khai thác tài nguyên bù cho vùng khác, xa lạ với mục tiêu phát triển vì chính đồng bào ở đó.