Ôn tập cuối kỳ MLN131 Fall 2025

Đáp án đúng: "“Những cơn đau đẻ kéo dài”". V.I.Lênin dùng hình ảnh này để chỉ thời kỳ quá độ, nhấn mạnh đó là quá trình sinh thành đầy đau đớn và lâu dài của xã hội mới từ trong lòng xã hội cũ. "“Sự đảo lộn trật tự sâu sắc”" không phải cách gọi của ông về thời kỳ quá độ, mà là cách nói chung về biến động xã hội. "“Cuộc đấu tranh giai cấp trong bối cảnh mới”" là một đặc điểm của thời kỳ quá độ trên lĩnh vực chính trị, không phải tên gọi hình ảnh mà ông đặt cho cả thời kỳ. "“Quá trình gian nan, phức tạp”" chỉ là nhận định về mức độ khó khăn, không phải hình ảnh ẩn dụ nổi tiếng gắn với tên ông.

Đáp án đúng: "Sự phát triển về lực lượng sản xuất và sự trưởng thành của giai cấp công nhân". Cuộc cách mạng công nghiệp làm lực lượng sản xuất phát triển mạnh và xung đột với quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, đồng thời sinh ra, rèn luyện giai cấp công nhân hiện đại thành lực lượng chính trị độc lập. "Sự phát triển về quan hệ sản xuất và sự trưởng thành của giai cấp công nhân" đảo ngược vấn đề, vì quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa chính là mặt trở nên lỗi thời, kìm hãm. "Sự phát triển về lực lượng sản xuất và sự trưởng thành của giai cấp nông dân" sai ở chủ thể, nông dân không gắn với nền sản xuất công nghiệp hiện đại. "Sự phát triển về lực lượng sản xuất và sự trưởng thành của tầng lớp trí thức" cũng sai ở chủ thể, trí thức là một tầng lớp chứ không phải giai cấp mang sứ mệnh lịch sử.

Đáp án đúng: "C.Mác - Ph.Ăngghen khởi xướng, V.I.Lênin bổ sung phát triển". Hai nhà sáng lập chủ nghĩa Mác xây dựng học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, còn V.I.Lênin bổ sung, phát triển trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc và thực tiễn cách mạng Nga, nhất là lý luận về thời kỳ quá độ. "C.Mác - V.I.Lênin khởi xướng, Ph.Ăngghen bổ sung phát triển" đảo ngược thứ tự lịch sử, vì Ph.Ăngghen là người cùng thời và cùng sáng lập với C.Mác. "C.Mác - Ph.Ăngghen khởi xướng, Chủ tịch Hồ Chí Minh bổ sung phát triển" bỏ qua vai trò phát triển lý luận của V.I.Lênin. "C.Mác khởi xướng, Ph.Ăngghen bổ sung phát triển" hạ Ph.Ăngghen xuống vai người bổ sung, trong khi ông là người đồng sáng lập.

Đáp án đúng: "Bản chất của tôn giáo". Khi bàn về bản chất, chủ nghĩa Mác - Lênin xác định tôn giáo là một hiện tượng xã hội - văn hoá do con người sáng tạo, phản ánh hư ảo và lộn ngược hiện thực, biểu hiện sự bất lực, bế tắc của con người trước tự nhiên và xã hội, song vẫn chứa đựng những giá trị phù hợp với đạo đức, đạo lý của xã hội. "Nguồn gốc của tôn giáo" — chỉ trả lời tôn giáo sinh ra từ đâu, gồm nguồn gốc tự nhiên, kinh tế - xã hội, nhận thức và tâm lý. "Tính chất của tôn giáo" — nói về tính lịch sử, tính quần chúng và tính chính trị của tôn giáo. "Chức năng của tôn giáo" — nói về vai trò đền bù hư ảo, điều chỉnh hành vi và liên kết cộng đồng tín đồ.

Đáp án đúng: "C.Mác và Ph.Ăngghen". Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội là phát hiện của hai nhà sáng lập chủ nghĩa Mác, hình thành cùng với quan niệm duy vật về lịch sử từ giữa thế kỷ mười chín. "C.Mác và V.I.Lênin" gộp hai người thuộc hai thời kỳ khác nhau, trong khi V.I.Lênin sinh sau và chỉ kế thừa, phát triển học thuyết đã có. "Ph.Ăngghen và V.I.Lênin" bỏ mất chính tác giả chủ yếu của học thuyết. "V.I. Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh" là những người vận dụng, phát triển học thuyết vào điều kiện cụ thể, không phải người khởi xướng.

Đáp án đúng: "Giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động". Ở các nước tư bản chủ nghĩa, mục tiêu lâu dài của cuộc đấu tranh là giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động, vì chỉ khi có chính quyền mới xóa bỏ được chế độ bóc lột và xây dựng xã hội mới. "Chống bất công, bất bình đẳng xã hội" là mục tiêu trực tiếp, trước mắt của cuộc đấu tranh chứ không phải mục tiêu lâu dài. "Đấu tranh đòi các quyền tự do, dân chủ" cũng thuộc nhóm yêu cầu dân chủ trước mắt trong lòng chế độ tư bản. "Thỏa hiệp với giai cấp tư sản để tiến tới chủ nghĩa xã hội bằng con đường hòa bình" trái với bản chất cách mạng của giai cấp công nhân, bởi thỏa hiệp với giai cấp tư sản thì không thể xóa bỏ quan hệ bóc lột.

Đáp án đúng: "Công nhân". Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen viết rằng các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp. "Nô lệ" sai vì lớp người này thuộc xã hội chiếm hữu nô lệ, có trước chủ nghĩa tư bản rất lâu. "Tư sản" sai vì giai cấp tư sản hình thành trong lòng chế độ phong kiến và tổ chức nền đại công nghiệp với tư cách người sở hữu, không phải lực lượng do nền đại công nghiệp sinh ra. "Nông dân" sai vì đó là giai cấp của nền sản xuất nông nghiệp và bị đại công nghiệp làm phân hóa, thu hẹp.

Đáp án đúng: "Ph.Ăngghen". Lập luận này nằm trong tác phẩm về nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước, ở phần phân tích hôn nhân một vợ một chồng: nếu hôn nhân là khế ước tự do và vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu nhau, thì quyền của những người yêu nhau được kết hôn với nhau phải cao hơn quyền định đoạt của cha mẹ, họ hàng và những kẻ làm mối. "V.I.Lênin" — bàn về giải phóng phụ nữ và gia đình trong xã hội mới, không phải tác giả nhận định trên. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" — nói về quan hệ giữa gia đình và xã hội, về giải phóng phụ nữ, với cách diễn đạt khác. "C.Mác" — cùng quan điểm hôn nhân dựa trên tình yêu, song đoạn vừa dẫn thuộc tác phẩm nói trên.

Đáp án đúng: "Do Đảng Cộng sản lãnh đạo." Tính nhất nguyên về chính trị của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa nghĩa là chỉ có một đảng duy nhất, Đảng Cộng sản, giữ vai trò lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội, khác với tính đa nguyên, đa đảng của dân chủ tư sản. "Do toàn thể xã hội lãnh đạo." — xã hội không phải một chủ thể lãnh đạo, hơn nữa cách nói này xóa mất nội dung nhất nguyên. "Do nhà nước lãnh đạo." — nhà nước là công cụ quản lý, chịu sự lãnh đạo của Đảng và sự kiểm soát của nhân dân. "Do nhân dân lãnh đạo." — nhân dân là chủ thể của quyền lực, là người làm chủ, nhưng nói nhân dân lãnh đạo thì không diễn đạt được nội dung nhất nguyên chính trị.

Đáp án đúng: "Giai cấp nông dân". Qua phong trào công nhân châu Âu giữa thế kỷ XIX, C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ ra nông dân là người bạn đồng hành tự nhiên của công nhân, vì cùng bị bóc lột, lại chiếm số đông dân cư; thiếu liên minh với họ thì công nhân đơn độc và thất bại. "Giai cấp tư sản" là đối tượng của cuộc cách mạng, có lợi ích đối lập với công nhân nên không thể là bạn đồng hành. "Giai cấp địa chủ phong kiến" chiếm hữu ruộng đất và bóc lột nông dân, thuộc lực lượng bị cách mạng xóa bỏ. "Tầng lớp doanh nhân" là phạm trù của kinh tế thị trường về sau, chưa tồn tại như một chủ thể trong phân tích của C.Mác và Ph.Ăngghen ở thế kỷ XIX.

Đáp án đúng: "Ph.Ăngghen". Luận điểm này do Ph.Ăngghen viết trong lời tựa cho bản tiếng Đức của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, nêu tư tưởng then chốt rằng sản xuất kinh tế và cơ cấu xã hội do nó sinh ra là cơ sở của lịch sử chính trị và lịch sử tư tưởng mỗi thời đại. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" không phải tác giả, Người bàn nhiều về liên minh công nông và đại đoàn kết dân tộc chứ không phải câu dẫn này. "V.I.Lênin" nêu các luận điểm về liên minh công nông trong cách mạng vô sản, nhưng đoạn dẫn trên không thuộc di sản của ông. "C.Mác" là người cùng xây dựng học thuyết và cùng viết Tuyên ngôn, song đoạn trích nằm trong lời tựa được viết sau khi C.Mác qua đời.

Đáp án đúng: "Cơ cấu xã hội - giai cấp". Vì phản ánh địa vị và lợi ích của các giai cấp, tầng lớp trong quan hệ sở hữu, tổ chức quản lý sản xuất, nó là căn cứ cơ bản để hoạch định chính sách kinh tế, văn hóa, xã hội phù hợp với từng giai đoạn lịch sử cụ thể. "Cơ cấu kinh tế - xã hội" là điều kiện vật chất sinh ra cơ cấu giai cấp, nhưng bản thân nó chưa cho biết lợi ích của các chủ thể xã hội để làm căn cứ xây dựng chính sách. "Cơ cấu văn hóa, tư tưởng, giáo dục" thuộc đời sống tinh thần, do tồn tại xã hội quy định nên không thể làm căn cứ gốc. "Cơ cấu tổ chức, quản lý và đào tạo" chỉ là công cụ triển khai chính sách, không phải cơ sở để xác định nội dung chính sách.

Đáp án đúng: "Xây dựng chủ trương, chính sách phù hợp, đúng đắn, giải quyết hài hòa lợi ích của từng đối tượng liên minh cụ thể và đảm bảo lợi ích chung". Sự đồng thuận chỉ có được khi lợi ích riêng của từng chủ thể trong liên minh được xử lý hài hòa trong lợi ích chung, và điều đó phải thể hiện thành chủ trương, chính sách cụ thể. "Mọi vấn đề, mọi pháp luật khi đưa ra đều phải thông qua tất cả công dân để được ban hành, đảm bảo tính đồng thuận tuyệt đối" không khả thi và trái nguyên tắc dân chủ đại diện trong xây dựng pháp luật. "Có chính sách gắn kết, ràng buộc lợi ích kinh tế giữa các giai cấp, tầng lớp để họ thống nhất lợi ích kinh tế với nhau, từ đó đồng thuận và đoàn kết trong mọi vấn đề" tuyệt đối hóa lợi ích kinh tế, bỏ qua nội dung chính trị và văn hóa - xã hội của liên minh. "Chỉ chú trọng đến lợi ích của một giai cấp hoặc tầng lớp xã hội, bỏ qua lợi ích của các lực lượng khác" phá vỡ chính cơ sở tồn tại của liên minh.

Đáp án đúng: "Đảm bảo tư tưởng của giai cấp công nhân giữ vị trí chủ đạo trong hoạt động nghiên cứu, sáng tạo". Câu hỏi yêu cầu tìm điều không phải chính sách đối với trí thức: chính sách được xác định là tôn trọng tự do tư tưởng trong nghiên cứu, trọng dụng theo năng lực và bảo vệ thành quả sáng tạo, nên việc áp đặt một hệ tư tưởng làm chủ đạo ngay trong hoạt động nghiên cứu là trái với yêu cầu đó. "Tôn trọng và phát huy tự do tư tưởng trong hoạt động nghiên cứu, sáng tạo" đúng là chính sách đã nêu. "Trọng dụng trí thức trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất, năng lực và kết quả cống hiến" cũng là chính sách về sử dụng trí thức. "Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đãi ngộ và tôn vinh xứng đáng những cống hiến của đội ngũ trí thức" là chính sách bảo đảm lợi ích và động lực cho trí thức.

Đáp án đúng: "Nhà máy dệt Lion". Khẩu hiệu sống có việc làm hay là chết trong đấu tranh là của công nhân dệt ở Lyon nước Pháp trong cuộc khởi nghĩa năm 1831, một mốc cho thấy phong trào công nhân đã bước lên vũ đài chính trị. "Công xã Pari" sai về thời gian và tính chất, bởi Công xã Pari diễn ra năm 1871 và là nhà nước kiểu mới đầu tiên của công nhân. "Vương Quốc Anh" sai vì phong trào tiêu biểu ở đó là phong trào Hiến chương với hình thức kiến nghị, mít tinh, tuần hành. "Đức" sai vì cuộc đấu tranh nổi bật của công nhân nước này thời kỳ ấy là khởi nghĩa của công nhân dệt Xilêdi năm 1844, với khẩu hiệu khác.

Đáp án đúng: "Không biết được vai trò của nô lệ trong cách mạng xã hội". Giáo trình không xếp điều này vào hạn chế của các nhà không tưởng Pháp, bởi trong xã hội tư bản thế kỷ XIX nô lệ không còn là lực lượng xã hội cơ bản nên không có yêu cầu phát hiện vai trò cách mạng của họ. "Không chỉ ra được những biện pháp để hiện thực hóa học thuyết của mình" đúng là một hạn chế, vì họ chỉ phác họa xã hội tương lai và trông chờ vào lòng thiện của người giàu. "Không phát hiện ra quy luật phát triển vận động của xã hội nói chung và của xã hội tư bản chủ nghĩa nói riêng" cũng là hạn chế, do họ chưa có quan niệm duy vật lịch sử. "Không phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân" là hạn chế lớn nhất, họ coi công nhân chỉ là lớp người khốn khổ cần được giúp đỡ.

Đáp án đúng: "Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 thành công và sự ra đời của Nhà nước Xôviết". Thắng lợi của cuộc cách mạng này lần đầu biến lý luận về chủ nghĩa xã hội thành một chế độ xã hội hiện thực, mở đầu thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới. "Sự ra đời của nhà nước Nga" là cách diễn đạt mơ hồ về lịch sử nhà nước Nga, không phải sự kiện biến học thuyết thành hiện thực. "Sự chiến thắng của nước Nga trong giai đoạn chiến tranh thế giới" không đúng, vì nước Nga Xôviết rút khỏi Chiến tranh thế giới thứ nhất bằng một hòa ước riêng. "Lênin qua đời năm 1924 và sự kế vị của J. Xtalin" chỉ là bước chuyển giao lãnh đạo, diễn ra sau khi chế độ mới đã được thiết lập.

Đáp án đúng: "Hồ Chí Minh". Câu khẳng định không giải phóng phụ nữ thì xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ được một nửa là của Hồ Chí Minh, thể hiện quan điểm coi bình đẳng nam nữ là bộ phận không thể thiếu của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. "Các Mác" — phê phán chế độ tư hữu và sự nô dịch phụ nữ trong gia đình tư sản, nhưng không nói câu này. "Ph.Ăngghen" — người chỉ ra nguồn gốc bất bình đẳng nam nữ nằm ở chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, cũng không phải tác giả. "V.I.Lênin" — nhấn mạnh vai trò lao động nữ và việc xã hội hóa công việc gia đình, song câu nói trên không phải của ông.

Đáp án đúng: "Chủ tịch Hồ Chí Minh". Giáo trình nêu Đảng Cộng sản Việt Nam kế thừa tư tưởng dân chủ trong lịch sử và trực tiếp là tư tưởng dân chủ của Hồ Chí Minh, với luận điểm dân là chủ và dân làm chủ, để chủ trương xây dựng chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa, mở rộng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. "V.I.Lênin" — đặt nền lý luận về dân chủ vô sản và nhà nước kiểu mới, nhưng chủ trương cụ thể của Đảng được nêu là kế thừa trực tiếp từ tư tưởng Hồ Chí Minh. "Ph.Ăngghen" — phân tích dân chủ nguyên thủy và nguồn gốc nhà nước, là cơ sở lý luận chung chứ không phải tư tưởng được vận dụng trực tiếp ở đây. "C.Mác" — xây dựng học thuyết về chuyên chính vô sản và nhà nước, cũng chỉ là nền tảng lý luận chung.

Đáp án đúng: "Hình thức dân chủ trực tiếp". Dân chủ trực tiếp là hình thức mà người dân bằng hành động của chính mình thực hiện quyền làm chủ nhà nước và xã hội, không qua chủ thể trung gian, như biểu quyết ở cơ sở, trưng cầu ý dân, góp ý trực tiếp vào chính sách. "Hình thức dân chủ gián tiếp" — là dân chủ đại diện, người dân ủy quyền cho đại biểu do mình bầu ra, tức vẫn có trung gian. "Hình thức dân chủ đại nghị" — là khái niệm gắn với chế độ đại nghị trong nhà nước tư sản và cũng là hình thức có trung gian. "Hình thức dân chủ công khai" — không phải một hình thức dân chủ được định danh, công khai chỉ là yêu cầu về minh bạch trong hoạt động của bộ máy.