Ôn tập cuối kỳ MLN131 Spring 2025

Đáp án đúng: "Tái sản xuất ra con người". Đây là chức năng đặc thù, riêng có của gia đình: việc sinh đẻ, duy trì nòi giống và tái tạo sức lao động cho xã hội thì không một cộng đồng hay thiết chế nào khác thay thế được. "Tổ chức đời sống gia đình" — gắn với chức năng kinh tế và tiêu dùng, các tập thể và dịch vụ xã hội cũng có thể đảm nhiệm phần lớn. "Giáo dục gia đình" — rất quan trọng nhưng nhà trường, đoàn thể và xã hội cùng thực hiện chức năng giáo dục. "Thoả mãn tâm sinh lý" — là chức năng cơ bản song bạn bè, cộng đồng và các quan hệ xã hội khác cũng có thể đáp ứng một phần.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân hiện đại". Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ ra rằng giai cấp tư sản khi phát triển đại công nghiệp đã tạo ra chính lực lượng sẽ chôn vùi nó, đó là giai cấp công nhân hiện đại, con đẻ của nền đại công nghiệp. "Giai cấp nông dân hiện đại" sai vì nông dân không phải sản phẩm của nền đại công nghiệp, họ đã tồn tại từ những xã hội trước đó. "Những nhà tư sản trí thức" sai vì những người thuộc giai cấp tư sản, dù có trí thức, vẫn gắn lợi ích với chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa. "Tầng lớp trí thức" sai vì trí thức là một tầng lớp, không phải giai cấp có sứ mệnh lật đổ chủ nghĩa tư bản, họ là lực lượng đồng minh của giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "Là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao". Đại hội XIII xác định mục tiêu đến năm 2030, dịp một trăm năm thành lập Đảng, nước ta là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. "Là nước đang phát triển, có thu nhập trung bình" thấp hơn mức đã đặt ra và thiếu tiêu chí công nghiệp hiện đại. "Là nước phát triển, có thu nhập trung bình cao" tự mâu thuẫn, vì nhóm nước phát triển không được xếp ở mức thu nhập trung bình cao. "Là nước phát triển, có thu nhập cao" là mục tiêu của mốc giữa thế kỷ, không phải mốc năm 2030.

Đáp án đúng: "Quá độ gián tiếp". Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội từ một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến, chưa trải qua giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản, nên hình thức quá độ đã diễn ra trên thực tế là quá độ gián tiếp, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa. "Quá độ trực tiếp" chỉ đặt ra với những nước tư bản phát triển cao đi lên chủ nghĩa xã hội và cho đến nay chưa từng diễn ra. "Quá độ bộ phận" không phải hình thức quá độ được phân loại trong lý luận về thời kỳ quá độ. "Quá độ toàn diện" cũng không phải tên một hình thức quá độ, tính toàn diện chỉ là đặc điểm nội dung của thời kỳ này.

Đáp án đúng: "Mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa của lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất". Sản xuất ngày càng mang tính xã hội trong khi tư liệu sản xuất vẫn thuộc sở hữu tư nhân, nên chế độ sở hữu ấy phải được thay bằng công hữu. "Mâu thuẫn giữa tính chất tư nhân hóa của lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất" tự triệt tiêu, vì hai mặt cùng tính tư nhân. "Mâu thuẫn giữa tính chất chuyên môn hóa của lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu tập thể tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất" sai cả hai mặt, vì chuyên môn hoá chỉ là biểu hiện của phân công và chủ nghĩa tư bản không dựa trên chiếm hữu tập thể. "Mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa về lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu công cộng về tư liệu sản xuất" sai vì hai mặt đó phù hợp nhau.

Đáp án đúng: "Cuộc cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, được thực hiện bằng con đường bạo lực cách mạng nhằm lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản". Cách mạng vô sản là cuộc cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động do Đảng Cộng sản lãnh đạo, dùng bạo lực cách mạng để lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa và thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản. "Cuộc cách mạng của giai cấp nông dân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, được thực hiện bằng con đường bạo lực cách mạng nhằm lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản" sai ở chủ thể, vì lực lượng nòng cốt và lãnh đạo là giai cấp công nhân chứ không phải giai cấp nông dân. "Cuộc cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, trên thực tế được thực hiện bằng con đường tuyên truyền giáo dục nhằm lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản" sai ở phương pháp, bởi tuyên truyền giáo dục là công tác chuẩn bị, không phải cách thức giành chính quyền trên thực tế. "Cuộc cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, trên thực tế được thực hiện bằng con đường bạo lực cách mạng nhằm lật đổ chế độ phong kiến, thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản" sai ở đối tượng, vì lật đổ chế độ phong kiến là nhiệm vụ của cách mạng tư sản, còn cách mạng vô sản nhằm vào chế độ tư bản chủ nghĩa.

Đáp án đúng: "Một quá trình lịch sử - tự nhiên". Sự thay thế hình thái tư bản chủ nghĩa bằng hình thái cộng sản chủ nghĩa diễn ra theo quy luật khách quan về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, nên mang tính lịch sử - tự nhiên. "Một sự cải biến mang tính chất chủ quan" phủ nhận tính quy luật khách quan, rơi vào ý chí luận. "Một bước ngoặt phát triển mới, đưa nhân loại thoát khỏi lối mòn cũ" chỉ là cách nói hình ảnh về ý nghĩa, không chỉ ra tính chất của quá trình. "Một quá trình can thiệp của con người bằng ý chí nhằm cải biến lịch sử theo hướng nhân văn, tích cực hơn" cũng quy sự thay thế về ý chí con người, bỏ qua tiền đề kinh tế khách quan.

Đáp án đúng: "Tư bản chủ nghĩa". Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tức bỏ qua việc xác lập địa vị thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa, nhưng vẫn tiếp thu thành tựu nhân loại đạt được dưới chế độ đó. "Phong kiến" sai vì chế độ phong kiến đã bị cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân xoá bỏ trên thực tế, không phải chế độ bị bỏ qua khi lựa chọn con đường phát triển. "Chiếm hữu nô lệ" là hình thái đã lùi rất xa trong lịch sử, không nằm trong lựa chọn con đường phát triển hiện nay. "Cộng sản nguyên thủy" là hình thái đầu tiên của lịch sử loài người, càng không phải chế độ được bàn tới ở đây.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân và nhân dân lao động đã trở thành giai cấp cầm quyền". Nét mới của đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ là nó diễn ra khi giai cấp công nhân đã giành được chính quyền, nắm công cụ nhà nước để cải tạo xã hội cũ, khác hẳn thời kỳ còn đi giành chính quyền. "Giai cấp tư sản đã trở thành lực lượng phản động" nêu đặc điểm của đối tượng đấu tranh, không phải điều kiện mới về vị thế chính trị của lực lượng cách mạng. "Sự phát triển của công nghiệp hóa dẫn đến thất nghiệp tràn lan" là hiện tượng kinh tế - xã hội, không phải điều kiện chính trị quy định tính chất cuộc đấu tranh. "Đảng Cộng sản đã được thành lập, và ngày càng thể hiện vai trò lãnh đạo tích cực trong phong trào đấu tranh giành chính quyền" thuộc giai đoạn trước khi có chính quyền.

Đáp án đúng: "Giảm bớt hao phí sức lực cơ bắp, gia tăng hao phí về trí lực". Cùng với tự động hóa và xu hướng trí tuệ hóa, lao động công nghiệp hiện đại đòi hỏi tri thức và kỹ năng điều khiển máy móc nhiều hơn, nên hao phí sức lực cơ bắp giảm đi trong khi hao phí trí lực tăng lên. "Đồng thời gia tăng cả hao phí sức lực và trí lực" sai vì nó phủ định chiều giảm của hao phí cơ bắp, trong khi máy móc đã thay thế phần lớn sức lực thể chất của con người. "Gia tăng yếu tố tâm lực trong quá trình lao động" nói về yếu tố tâm lực, không phải chiều biến đổi chủ yếu được nêu khi so sánh hao phí cơ bắp với hao phí trí lực. "Giảm bớt hao phí về trí lực, gia tăng hao phí sức lực" đảo ngược hoàn toàn thực tế biến đổi của lao động trong nền công nghiệp hiện đại.

Đáp án đúng: "Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản, giáo dục nhận thức và củng cố niềm tin khoa học đối với lí tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội". Trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng, sứ mệnh của giai cấp công nhân hiện nay là đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản, giáo dục nhận thức và củng cố niềm tin khoa học vào lý tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội. "Tuyên truyền cho quần chúng lao động về hệ tư tưởng Mác - Lênin để tiến đến chủ nghĩa cộng sản" chỉ nêu một phần công việc tuyên truyền, bỏ mất nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng và củng cố niềm tin khoa học. "Xét lại, bổ sung chủ nghĩa Mác - Lênin để dung hợp với các học thuyết tư sản mới" là quan điểm xét lại, hòa tan hệ tư tưởng của giai cấp công nhân vào các học thuyết tư sản, trái với yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng. "Dung hòa chủ nghĩa dân tộc vào tư tưởng chủ nghĩa xã hội không tưởng" sai vì chủ nghĩa xã hội không tưởng đã bị chủ nghĩa xã hội khoa học vượt qua, không thể là nội dung mà giai cấp công nhân hướng tới.

Đáp án đúng: "Vì giai cấp công nhân có lợi ích cơ bản thống nhất với lợi ích đa số nhân dân lao động, có sứ mệnh lịch sử xóa bỏ mọi chế độ bóc lột, bất công". Tính cách mạng triệt để thể hiện ở chỗ lợi ích căn bản của giai cấp công nhân thống nhất với lợi ích của đại đa số nhân dân lao động và mục tiêu của nó là xóa bỏ mọi chế độ bóc lột, bất công, tức giải phóng toàn xã hội chứ không chỉ giải phóng bản thân mình. "Vì giai cấp công nhân là giai cấp đông đảo nhất trong xã hội" không đúng về dữ kiện, vì ở nhiều nước nông dân hoặc các tầng lớp khác còn đông hơn, và số lượng cũng không quyết định tính triệt để. "Vì giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất bị bóc lột và có mâu thuẫn đối kháng trực tiếp với giai cấp thống trị" sai vì trong lịch sử nhiều giai cấp khác cũng bị bóc lột, công nhân không phải giai cấp duy nhất bị bóc lột. "Vì giai cấp công nhân được lãnh đạo bởi Đảng Cộng sản" lẫn nguyên nhân với điều kiện, bởi sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện chủ quan để thực hiện sứ mệnh, còn tính triệt để bắt nguồn từ địa vị kinh tế - xã hội của chính giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "Là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân.". Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng Cộng sản ra đời là kết quả của sự kết hợp lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân, nhờ đó phong trào tự phát được lý luận soi đường để trở thành phong trào tự giác. "Là sự kết hợp giữa phong trào công nhân với phong trào nông dân." thiếu nhân tố lý luận, mà chỉ cộng hai phong trào thực tiễn thì không sinh ra chính đảng của giai cấp công nhân. "Là sự kết hợp giữa phong trào công nhân và phong trào yêu nước." là cách diễn đạt về con đường đặc thù ở Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh, không phải quy luật chung, phổ biến. "Là sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào yêu nước." cũng là biến thể của đặc thù ấy và bỏ mất phong trào công nhân, nhân tố không thể thiếu trong quy luật chung.

Đáp án đúng: "Vì sinh ra và lớn lên ở một nước thuộc địa, nửa phong kiến dưới ách thống trị của thực dân Pháp". Trong thời gian đầu, giai cấp công nhân Việt Nam còn nhỏ bé và chậm phát triển vì sinh ra, lớn lên ở một nước thuộc địa nửa phong kiến, nơi công nghiệp chỉ là công nghiệp khai thác phục vụ chính quốc dưới ách thống trị của thực dân Pháp. "Vì lực lượng không thực sự đông đảo" chỉ là biểu hiện của tình trạng ấy, số lượng ít là kết quả chứ không phải nguyên nhân. "Vì không có tinh thần kỷ luật và cách mạng triệt để như đặc điểm chung của giai cấp công nhân các nước tư bản phát triển" sai về bản chất, vì tính kỷ luật và tinh thần cách mạng triệt để là đặc điểm chung mà công nhân Việt Nam vẫn có. "Vì chưa có tinh thần đấu tranh giai cấp, đấu tranh giải phóng dân tộc" trái thực tế, bởi ngay từ đầu công nhân Việt Nam đã đấu tranh cả vì mục tiêu giai cấp và mục tiêu giải phóng dân tộc.

Đáp án đúng: "Là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất để sản xuất ra của cải vật chất ngày càng nhiều đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người và xã hội". Giai cấp công nhân trực tiếp vận hành công cụ sản xuất công nghiệp hiện đại và là lực lượng tạo ra của cải vật chất chủ yếu cho xã hội, nên được xác định là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất. "Là khách thể của quá trình sản xuất vật chất để sản xuất ra của cải vật chất ngày càng nhiều đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người và xã hội" sai ở chữ khách thể, vì khách thể là cái bị tác động, trong khi người lao động là lực lượng chủ động tiến hành sản xuất. "Là chủ thể của quá trình sản xuất tinh thần" sai vì sản xuất tinh thần là lĩnh vực hoạt động chủ yếu của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. "Là chủ thể của quá trình sản xuất nông nghiệp" sai vì sản xuất nông nghiệp là lĩnh vực của giai cấp nông dân, còn giai cấp công nhân gắn với nền sản xuất công nghiệp.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản phải tiến hành cách mạng chính trị lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản". Nội dung chính trị - xã hội của sứ mệnh lịch sử là giai cấp công nhân cùng nhân dân lao động, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, tiến hành cách mạng chính trị để lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản và giành lấy chính quyền. "Giai cấp công nhân phải lãnh đạo được các giai cấp khác và lãnh đạo được Đảng Cộng sản để tiến hành cách mạng tư sản xóa bỏ chế độ thống trị của giai cấp tư sản" sai ở hai chỗ: Đảng Cộng sản là đội tiên phong lãnh đạo giai cấp công nhân chứ không bị giai cấp công nhân lãnh đạo, và cuộc cách mạng cần làm là cách mạng vô sản chứ không phải cách mạng tư sản. "Giai cấp công nhân phải cùng với nhân dân lao động lãnh đạo Đảng Cộng sản tiến hành cách mạng chính trị lật đổ chính quyền của giai cấp phong kiến" cũng đảo ngược quan hệ với Đảng và nhầm đối tượng thành chính quyền phong kiến. "Giai cấp công nhân phải xác lập được quyền thống trị nhân dân lao động và các giai cấp khác bằng cách thực hiện cách mạng lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản" sai về mục tiêu, bởi giai cấp công nhân giành chính quyền để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động, không phải để thống trị nhân dân lao động.

Đáp án đúng: "Công nhân". Nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa sinh ra lớp người lao động làm thuê vận hành máy móc trong công xưởng, nên giai cấp công nhân được C.Mác và Ph.Ăngghen gọi là sản phẩm, là con đẻ của chính nền đại công nghiệp ấy. "Tư sản" là chủ sở hữu tư liệu sản xuất, hình thành trong lòng chế độ phong kiến cùng kinh tế hàng hóa và công trường thủ công, tức có trước đại công nghiệp. "Nông dân" gắn với nền sản xuất nông nghiệp, đã tồn tại ở các hình thái kinh tế - xã hội trước chủ nghĩa tư bản. "Bị bóc lột" không phải tên một giai cấp mà chỉ là đặc điểm chung của nhiều giai cấp, tầng lớp bị áp bức trong lịch sử.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản?" và "Thống nhất với lợi ích cơ bản của đa số nhân dân lao động?". Quan hệ bóc lột giá trị thặng dư đặt lợi ích căn bản của giai cấp công nhân ở thế đối kháng trực tiếp với lợi ích của giai cấp tư sản; đồng thời vì mục tiêu xóa bỏ mọi chế độ áp bức nên lợi ích căn bản của công nhân trùng với lợi ích của đại đa số người lao động. "Đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp nông dân?" sai vì nông dân cũng là người lao động bị áp bức, là đồng minh tự nhiên của công nhân chứ không đối lập lợi ích căn bản. "Thống nhất với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản?" sai vì nó phủ định chính quan hệ bóc lột đang tồn tại giữa hai giai cấp này trong chủ nghĩa tư bản.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Nguồn gốc tự nhiên, kinh tế - xã hội", "Nguồn gốc nhận thức" và "Nguồn gốc tâm lý". Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ ra tôn giáo ra đời từ sự bất lực của con người trước tự nhiên và trước áp bức xã hội khi lực lượng sản xuất còn thấp, từ giới hạn của nhận thức khiến cái chưa biết bị thần bí hoá, và từ trạng thái tâm lý sợ hãi trước cái chết, thiên tai cũng như lòng kính trọng, biết ơn đối với người đã mất. "Nguồn gốc siêu nhiên" — trái hẳn quan điểm Mác - Lênin, vì tôn giáo là sản phẩm do con người sáng tạo trong những điều kiện lịch sử hiện thực; đặt nguồn gốc của nó ở lực lượng siêu nhiên chính là lập luận thần học.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Giai đoạn giành chính quyền" và "Giai đoạn xây dựng chế độ xã hội mới". V.I.Lênin chỉ rõ giai cấp công nhân phải liên minh với giai cấp nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác cả khi giành chính quyền lẫn khi đã có chính quyền để xây dựng xã hội mới, vì không liên minh thì vừa không đủ lực lượng giành thắng lợi, vừa không giữ nổi chính quyền. "Giai đoạn đấu tranh đòi các quyền tự do, dân chủ" là bước đấu tranh còn trong lòng chế độ cũ, chưa phải giai đoạn của cách mạng xã hội chủ nghĩa mà câu hỏi nêu. "Giai đoạn xóa bỏ giai cấp sau khi xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội" không đúng, vì khi đó sự phân chia giai cấp đối kháng đã mất đi nên không còn đặt ra yêu cầu liên minh giai cấp theo nghĩa này.