Ôn tập cuối kỳ MLN131 Spring 2025

Đáp án đúng: "XI". Yếu tố kiểm soát quyền lực được bổ sung vào nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước trong Cương lĩnh và Văn kiện Đại hội lần thứ XI năm 2011, sau đó được hiến định tại khoản 3 Điều 2 Hiến pháp năm 2013 với đúng cách diễn đạt nêu trong câu hỏi. "X" — Đại hội lần thứ X chỉ nêu quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan, chưa có yếu tố kiểm soát. "XII" — kế thừa và cụ thể hóa nguyên tắc đã có sẵn, không phải nơi nguyên tắc này được đề cập lần đầu. "XIII" — tiếp tục nhấn mạnh kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng trên nền nguyên tắc đã được xác lập từ trước.

Đáp án đúng: "Cơ cấu xã hội - giai cấp". Vị trí hàng đầu của nó bắt nguồn từ chỗ quan hệ giai cấp gắn trực tiếp với quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất và quyền lực chính trị, nhờ đó nó quy định tính chất, xu hướng biến đổi của các loại hình cơ cấu xã hội khác. "Cơ cấu xã hội - dân tộc" phân chia cộng đồng theo tiêu chí tộc người, chịu sự chi phối của quan hệ giai cấp chứ không chi phối lại. "Cơ cấu xã hội dân cư" chỉ phản ánh phân bố và kết cấu dân số theo vùng, tuổi, giới, không nói lên địa vị kinh tế - chính trị của các nhóm người. "Cơ cấu xã hội - nghề nghiệp" phản ánh phân công lao động, bản thân nó biến đổi theo cơ cấu kinh tế và cơ cấu giai cấp nên không thể giữ vai trò chi phối.

Đáp án đúng: "Họ cùng nhau cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội". Các giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ gắn bó với nhau vì cùng một sự nghiệp kép: vừa xoá bỏ tàn dư của xã hội cũ, vừa xây dựng xã hội mới trên toàn bộ các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội. "Họ cùng nhau xây dựng xã hội mới trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội" bỏ mất nhiệm vụ cải tạo xã hội cũ, vốn song hành suốt thời kỳ quá độ. "Họ cùng nhau cải tạo xã hội cũ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội" lại bỏ mất nhiệm vụ xây dựng, biến quá độ thành thuần phá bỏ. "Họ cùng nhau cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới trong lĩnh vực kinh tế, chính trị" thu hẹp phạm vi còn hai lĩnh vực, trái tính toàn diện của thời kỳ quá độ.

Đáp án đúng: "Giữ vững lập trường chính trị - tư tưởng của giai cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, giữ vững độc lập dân tộc và định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội". Nội dung chính trị của liên minh là bảo đảm nền tảng tư tưởng của giai cấp công nhân, sự lãnh đạo của Đảng, độc lập dân tộc và mục tiêu xã hội chủ nghĩa, tức vấn đề phương hướng chính trị chứ không phải mô hình kinh tế. "Giữ vững nền kinh tế thị trường theo hướng hiện đại, kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội" đặt trọng tâm vào thể chế kinh tế, thuộc nội dung kinh tế của liên minh. "Giữ vững địa vị thống trị của giai cấp công nhân thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam trong mối liên minh giai cấp" dùng sai khái niệm, vì trong liên minh giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo, nòng cốt chứ không phải địa vị thống trị đối với các lực lượng đồng minh. "Giữ vững vai trò định hướng, kim chỉ nam của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường tự do hiện đại" sai vì nước ta xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, không phải thị trường tự do.

Đáp án đúng: "Vì đó là thời kì chuyển tiếp giữa cái cũ và cái mới, có nhiều yếu tố đan xen". Thời kỳ quá độ là thời kỳ cải biến cách mạng, kết cấu kinh tế - xã hội còn chứa cả yếu tố của xã hội cũ lẫn mầm mống của xã hội mới cùng tồn tại đan xen, nên cơ cấu xã hội - giai cấp tất yếu biến đổi phức tạp, đa dạng và làm xuất hiện những tầng lớp mới. "Vì các giai cấp cạnh tranh quyền lực lãnh đạo của nhau" sai về bản chất chế độ, vì vai trò lãnh đạo thuộc giai cấp công nhân thông qua Đảng, không có cuộc tranh quyền giữa các giai cấp làm nguyên nhân. "Vì sự chống phá của các thế lực thù địch bên ngoài" là nhân tố tác động từ ngoài vào, không phải nguyên nhân bên trong sinh ra tính đa dạng của cơ cấu. "Vì trong xã hội còn tồn tại nhiều giai cấp, tầng lớp" chỉ mô tả lại biểu hiện chứ chưa nêu được nguyên nhân, bởi chính sự đan xen cũ - mới mới sinh ra nhiều giai cấp, tầng lớp đó.

Đáp án đúng: "Là hệ thống giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại khách quan trong một chế độ xã hội nhất định, thông qua những mối quan hệ về sở hữu tư liệu sản xuất, về tổ chức, quản lý quá trình sản xuất, về địa vị chính trị xã hội … giữa các giai cấp, tầng lớp đó". Định nghĩa phải giữ đủ hai dấu hiệu: tính khách quan, do sản xuất kinh tế sinh ra chứ không do ý muốn con người, và bộ ba quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất - tổ chức quản lý sản xuất - địa vị chính trị xã hội. "Là hệ thống giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại chủ quan trong một chế độ xã hội nhất định, thông qua những mối quan hệ về sở hữu tư liệu sản xuất, về tổ chức, quản lý quá trình sản xuất, về địa vị chính trị xã hội … giữa các giai cấp, tầng lớp đó" sai ở chữ chủ quan, biến một kết cấu khách quan thành sản phẩm của ý chí. "Là hệ thống giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại khách quan trong một chế độ xã hội nhất định, thông qua những mối quan hệ về phân chia quyền lực nhà nước … giữa các giai cấp, tầng lớp đó" thu hẹp quan hệ giai cấp còn lại việc chia quyền lực nhà nước, bỏ mất quan hệ kinh tế gốc. "Là hệ thống giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại chủ quan trong một chế độ xã hội nhất định, thông qua những mối quan hệ về phân chia quyền lực nhà nước … giữa các giai cấp, tầng lớp đó" sai cả hai dấu hiệu nói trên.

Đáp án đúng: "Tạo điều kiện thuận lợi để các giai cấp công nhân có thể cạnh tranh tốt trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội". Nhiệm vụ của hệ thống chính sách về cơ cấu xã hội - giai cấp là xử lý quan hệ bên trong mỗi giai cấp và giữa các giai cấp, tầng lớp nhằm đạt công bằng xã hội; đặt một giai cấp vào thế cạnh tranh với các giai cấp khác thì ngược hẳn tinh thần liên minh, đoàn kết. "Giải quyết tốt các mối quan hệ nội bộ từng giai cấp" là nhiệm vụ được nêu rõ. "Giải quyết tốt các mối quan hệ giữa giai cấp, tầng lớp này với giai cấp, tầng lớp khác" cũng là nhiệm vụ của nhóm chính sách này. "Hướng tới đảm bảo công bằng xã hội, thu hẹp dần khoảng cách phát triển và sự phân hóa giàu nghèo giữa các giai cấp, tầng lớp" chính là mục tiêu mà các chính sách đó hướng tới.

Đáp án đúng: "Ngăn chặn tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp thành các mục đích khác để đảm bảo sinh kế của người nông dân". Câu hỏi yêu cầu tìm điều không phải chính sách đối với nông dân: chủ trương của Đảng là hỗ trợ nông dân chuyển dịch cơ cấu lao động và từng bước công nghiệp hóa nông nghiệp, nên không thể lấy việc chặn mọi chuyển đổi mục đích sử dụng đất làm chính sách, vì như vậy là khóa cứng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa. "Hỗ trợ, khuyến khích nông dân học nghề, chuyển dịch cơ cấu lao động" đúng là chính sách đã được xác định. "Tạo điều kiện thuận lợi để tiếp nhận và ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao năng suất lao động, và từng bước công nghiệp hóa nông nghiệp" cũng là chính sách dành cho giai cấp nông dân. "Tạo điều kiện thuận lợi để nông dân chuyển sang làm công nghiệp và dịch vụ" là chính sách trực tiếp phục vụ biến đổi tích cực của giai cấp này.

Đáp án đúng: "Tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia vào các cấp ủy và bộ máy quản lý các cấp". Phương hướng phát huy vai trò của phụ nữ trong cơ cấu xã hội được văn kiện Đảng cụ thể hóa thành chủ trương về công tác cán bộ nữ: nâng tỉ lệ nữ trong cấp ủy và bộ máy quản lý các cấp, tức đưa phụ nữ vào vị trí lãnh đạo, quản lý chứ không chỉ chăm lo điều kiện sống cho họ. "Có kế hoạch chăm sóc sức khỏe sinh sản, đảm bảo quyền tự do kế hoạch hóa gia đình của phụ nữ" là chính sách y tế - dân số, thuộc nhóm chăm lo đời sống, không phải phương hướng phát huy vai trò xã hội. "Có chính sách ưu đãi xã hội đối với nữ giới để đảm bảo quyền bình đẳng" sai về nguyên tắc, vì bình đẳng giới được thực hiện bằng bình đẳng cơ hội và pháp luật, không bằng ưu đãi riêng cho một giới. "Tăng cường đội ngũ doanh nhân nữ giới" chỉ là kết quả cục bộ ở khu vực kinh doanh, quá hẹp để trở thành một phương hướng chung.

Đáp án đúng: "Là chủ nghĩa Mác - Lênin, luận giải từ các giác độ triết học, kinh tế học chính trị và chính trị xã hội về sự chuyển biến tất yếu của xã hội loài người từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản". Theo nghĩa rộng, khái niệm này đồng nghĩa với toàn bộ chủ nghĩa Mác - Lênin, tức cả ba bộ phận cùng luận chứng cho một kết luận chung. "Là một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác - Lênin" mới là cách hiểu theo nghĩa hẹp. "Là một học thuyết trình bày sự ra đời, phát triển và suy vong của chủ nghĩa tư bản" thu hẹp đối tượng về phía kinh tế chính trị và bỏ mất phần cộng sản chủ nghĩa. "Là một hình thái kinh tế - xã hội trong tiến trình lịch sử tự nhiên của loài người" lẫn một học thuyết với một hình thái kinh tế - xã hội hiện thực.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Nhận định về lực lượng sản xuất khổng lồ do giai cấp tư sản tạo ra nằm trong phần đánh giá vai trò lịch sử của giai cấp tư sản của văn kiện công bố tháng 2 năm 1848. "Chống Đuyrinh" là tác phẩm Ph.Ăngghen viết những năm 1876-1878 để luận chiến với Đuyrinh và trình bày hệ thống ba bộ phận của chủ nghĩa Mác. "Lược khảo khoa kinh tế - chính trị" là bài viết sớm của Ph.Ăngghen năm 1844 về các phạm trù kinh tế chính trị, không chứa đoạn đánh giá này. "Bộ Tư bản" phân tích phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa và học thuyết giá trị thặng dư, tập đầu xuất bản năm 1867, muộn hơn thời điểm nhận định được viết.

Đáp án đúng: "J.Xtalin". Từ năm 1924 đến năm 1953, với vai trò người lãnh đạo Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên Xô, ông là người trực tiếp chỉ đạo việc vận dụng lý luận vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực, để lại cả thành tựu lớn lẫn những sai lầm giáo điều, duy ý chí. "G.Đi-mi-trốp" là lãnh tụ cộng sản Bungari và Tổng Bí thư Quốc tế Cộng sản, có đóng góp về chiến lược mặt trận chống phát xít nhưng không ở vị trí quyết định việc phát triển học thuyết trong thời kỳ này. "S.Phurie" là nhà không tưởng Pháp nửa đầu thế kỷ XIX, sống trước cả khi chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời. "S.Simon" cũng là nhà không tưởng Pháp cùng thời kỳ ấy, không liên quan đến giai đoạn sau khi V.I.Lênin qua đời.

Đáp án đúng: "V.I.Lênin". Định nghĩa chủ nghĩa xã hội như một phong trào phản kháng và đấu tranh thực tiễn nhằm xóa bỏ hoàn toàn chế độ bóc lột là cách tiếp cận của V.I.Lênin khi ông bàn về chủ nghĩa xã hội với tư cách phong trào hiện thực của những người lao động. "S.Phuriê" là nhà không tưởng Pháp, ông phê phán xã hội tư sản và phác họa các công xã lao động hòa hợp, chứ không quan niệm chủ nghĩa xã hội là cuộc đấu tranh xóa bỏ bóc lột. "Ph.Ăngghen" luận giải chủ nghĩa xã hội chủ yếu như một khoa học và như quy luật phát triển của lịch sử, không phải người nêu câu nói này. "C.Mác" diễn đạt vấn đề qua phạm trù giá trị thặng dư và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, không phải tác giả của câu được dẫn.

Đáp án đúng: "Học thuyết về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân". Hạn chế lịch sử lớn nhất của các nhà không tưởng Pháp là không tìm ra lực lượng xã hội có khả năng thực hiện cuộc chuyển biến cách mạng; chỉ khi chỉ ra giai cấp công nhân là chủ thể ấy thì chủ nghĩa xã hội mới chuyển từ ước mơ thành khoa học. "Chủ nghĩa duy vật lịch sử" làm rõ quy luật vận động của các hình thái kinh tế - xã hội, khắc phục hạn chế về phương pháp luận nhưng chưa chỉ ra lực lượng thực hiện. "Học thuyết về giá trị thặng dư" vạch ra bản chất bóc lột của tư bản, thuộc địa hạt kinh tế chính trị, chưa trả lời ai sẽ xóa bỏ chế độ ấy. "Chủ nghĩa duy vật biện chứng" là thế giới quan và phương pháp luận chung của toàn bộ chủ nghĩa Mác, không được xếp vào ba phát kiến vĩ đại.

Đáp án đúng: "Được các nước xã hội chủ nghĩa bổ sung và phát triển trong tình hình mới, phù hợp với bối cảnh từng nước". Sự sụp đổ ở Liên Xô và Đông Âu là sụp đổ của một mô hình cụ thể chứ không phải của bản chất học thuyết; các đảng cộng sản cầm quyền ở Trung Quốc, Việt Nam, Cuba, Lào tiếp tục vận dụng sáng tạo lý luận ấy vào điều kiện dân tộc mình. "Được giới tri thức thế giới nghiên cứu như một học thuyết đã lỗi thời" phủ định sức sống của học thuyết, trái với đánh giá của giáo trình. "Các nước tư bản chủ nghĩa nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học như một học thuyết nhằm khắc phục các khuyết tật của thời đại mới" lẫn việc giới học giả phương Tây tìm hiểu Mác với việc bổ sung, phát triển học thuyết. "Được dung hòa cùng với các học thuyết tư sản khác" trái với tính độc lập về thế giới quan và tính đảng của chủ nghĩa xã hội khoa học.

Đáp án đúng: "Công xã Pari". Cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 ở Pari đã lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản và lập ra Hội đồng Công xã, hình thức chính quyền của giai cấp vô sản đầu tiên trong lịch sử, dù chỉ tồn tại 72 ngày. "Phong trào Hiến chương Anh" là phong trào đòi quyền phổ thông đầu phiếu bằng kiến nghị và mít tinh, chưa bao giờ giành được chính quyền. "Cách mạng tháng Mười Nga" diễn ra năm 1917, giành thắng lợi trọn vẹn và lập ra nhà nước Xôviết, nhưng muộn hơn gần nửa thế kỷ nên không phải cuộc đầu tiên. "Sự ra đời của Quốc tế I" là việc thành lập một tổ chức quốc tế của công nhân năm 1864, không phải một cuộc cách mạng giành chính quyền.

Đáp án đúng: "Quan hệ hôn nhân và huyết thống". Gia đình được hình thành, duy trì và củng cố chủ yếu trên cơ sở hôn nhân và huyết thống; hai quan hệ này là cơ bản nhất, từ đó mới sinh ra các quan hệ khác giữa các thành viên. "Quan hệ quần tụ trong một không gian sinh tồn" — chỉ là điều kiện sinh hoạt chung, nhiều gia đình vẫn tồn tại khi các thành viên sống xa nhau. "Quan hệ hôn nhân" — mới là một trong hai quan hệ nền tảng, nêu riêng thì bỏ mất quan hệ ruột thịt giữa cha mẹ và con cái. "Quan hệ nuôi dưỡng" — là quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên, phái sinh từ hai quan hệ nền tảng kia.

Đáp án đúng: "Người chồng". Gia đình truyền thống mang tính gia trưởng phụ hệ, người đàn ông vừa nắm tài sản vừa nắm quyền quyết định nên được coi là trụ cột, tiếng nói của người đó mang tính quyết định với cả nhà. "Người vợ" — trong gia đình truyền thống bị đặt ở địa vị phụ thuộc, lệ thuộc kinh tế vào chồng; mô hình người vợ làm chủ chỉ xuất hiện ở gia đình hiện nay. "Cả vợ và chồng" — là mô hình cùng làm chủ của gia đình hiện đại dựa trên nguyên tắc vợ chồng bình đẳng. "Người con trong gia đình" — con cái ở gia đình truyền thống phải phục tùng tôn ti trật tự, không thể là trụ cột.

Đáp án đúng: "Tùy theo từng nơi, theo từng nhu cầu cụ thể của xã hội". Vì tái sản xuất ra con người quyết định mật độ dân cư và nguồn lao động, nên xu hướng hạn chế hay khuyến khích sinh phải được xác định theo nhu cầu dân số của từng nơi, từng thời kỳ. "Cần khuyến khích phát triển để phát triển kinh tế" — tuyệt đối hóa một chiều, không đúng với những nơi đang quá tải dân số. "Cần hạn chế để tránh dân số quá đông" — cũng là tuyệt đối hóa một chiều, sai với những nơi đang già hóa và thiếu lao động. "Không nên can thiệp, vì đây là chức năng tự nhiên, quyền tự do của mỗi gia đình" — bỏ qua tính xã hội của chức năng này, trong khi mỗi quốc gia đều phải có chính sách dân số.

Đáp án đúng: "Chức năng tái sản xuất ra con người". Việc sinh đẻ diễn ra trong từng gia đình nhưng lại quyết định mật độ dân cư và nguồn lực lao động của một quốc gia cũng như của quốc tế, nên đây là vấn đề xã hội chứ không chỉ là việc riêng của mỗi nhà. "Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng" — tạo ra của cải và tổ chức đời sống vật chất, ảnh hưởng tới mức sống chứ không sinh ra số dân. "Chức năng định cư" — không nằm trong các chức năng của gia đình được lý luận thừa nhận. "Chức năng giáo dục, nuôi dưỡng" — quyết định chất lượng con người và nhân cách, còn số lượng dân cư thì do việc tái sản xuất ra con người quyết định.