Ôn tập cuối kỳ MLN131 Fall 2025

Đáp án đúng: "Sự phát triển giai cấp công nhân". C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ sự thống trị của giai cấp tư sản, nhất là bộ phận tư sản công nghiệp, là điều kiện ban đầu cho sự phát triển của giai cấp vô sản, bởi nó mở rộng đại công nghiệp và do đó nhân lên số lượng, mức tập trung và trình độ tổ chức của công nhân. "Sự phát triển giai cấp tư sản" lẫn nguyên nhân với kết quả, vì sự thống trị ấy là của chính giai cấp tư sản nên không thể là điều kiện ban đầu cho sự phát triển của bản thân nó theo nghĩa câu hỏi nêu. "Sự phát triển giai cấp chủ nô" sai vì giai cấp chủ nô thuộc xã hội chiếm hữu nô lệ, đã tiêu vong trước khi có chủ nghĩa tư bản. "Sự phát triển giai cấp nông dân" sai vì đại công nghiệp làm phân hóa và thu hẹp giai cấp nông dân, đẩy một bộ phận nông dân thành người làm thuê.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Giai cấp công nhân", "Giai cấp nông dân" và "Đội ngũ trí thức và đội ngũ doanh nhân". Cơ cấu xã hội - giai cấp của nước ta trong thời kỳ quá độ hiện nay gồm các giai cấp, tầng lớp cơ bản là công nhân, nông dân, trí thức, cùng đội ngũ doanh nhân đã hình thành và lớn lên từ khi phát triển nền kinh tế nhiều thành phần. "Đội ngũ trí thức và đội ngũ đảng viên" không dùng được vì đảng viên không phải một giai cấp hay tầng lớp trong cơ cấu xã hội - giai cấp: họ là những người thuộc mọi giai cấp, tầng lớp tự nguyện vào một tổ chức chính trị, nên tiêu chí phân chia hoàn toàn khác tiêu chí địa vị kinh tế - xã hội.

Đáp án đúng: "Đảng Cộng sản". Sức mạnh tổng hợp của khối liên minh chỉ thành hiện thực khi có một tổ chức mang bản chất giai cấp công nhân, có đường lối và năng lực tập hợp lực lượng toàn xã hội để lãnh đạo cách mạng, đó là Đảng Cộng sản. "Công đoàn" là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho người lao động, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, không đảm nhiệm vai trò lãnh đạo cách mạng. "Hội Thanh niên" là tổ chức xã hội của một lứa tuổi, phạm vi tập hợp hẹp, không thể lãnh đạo toàn bộ khối liên minh. "Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh" là đội dự bị của Đảng và trường học của thanh niên, chịu sự lãnh đạo của Đảng chứ không lãnh đạo cách mạng.

Đáp án đúng: "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội". Chủ nghĩa xã hội khoa học giác ngộ và hướng dẫn giai cấp công nhân trong suốt thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giành chính quyền và tiếp tục trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp địa chủ, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội" nhầm đối tượng, vì lật đổ giai cấp địa chủ là nhiệm vụ của cách mạng chống phong kiến. "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giành chính quyền," bị cắt mất phần xây dựng chủ nghĩa xã hội nên thu hẹp chức năng của học thuyết chỉ còn ở giai đoạn giành chính quyền. "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp chủ nô, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội" nhầm sang giai cấp chủ nô của xã hội chiếm hữu nô lệ, không phải đối tượng của cách mạng vô sản.

Đáp án đúng: "Hiện đại, phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế". Đây là cách diễn đạt đầy đủ: mô hình gia đình vừa mang tính hiện đại, vừa tương thích với cả công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. "Phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế" — thiếu tính chất hiện đại của mô hình gia đình cần xây dựng. "Hiện đại với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế" — mất chữ chỉ sự tương thích nên câu sai nghĩa. "Hiện đại, phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế" — bỏ mất hiện đại hóa, thu hẹp nội dung.

Đáp án đúng: "Gia đình". Với tư cách tế bào của xã hội, gia đình sản xuất ra tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất và tái sản xuất ra con người, nên có vai trò quyết định đối với sự tồn tại, vận động và phát triển của xã hội; không có gia đình tái tạo ra con người thì xã hội không thể tồn tại. "Con người" — là chủ thể của mọi hoạt động, song bản thân con người lại được sinh ra và nuôi dưỡng trong gia đình, nên nhân tố được nêu ở đây là cộng đồng gia đình. "Tư duy" — thuộc ý thức, phái sinh từ tồn tại xã hội. "Khoa học kỹ thuật" — là một yếu tố của lực lượng sản xuất, có vai trò to lớn nhưng do con người tạo ra và sử dụng.

Đáp án đúng: "Từ tình yêu giữa nam và nữ". Hôn nhân tiến bộ trước hết là hôn nhân tự nguyện, mà tự nguyện chỉ có thật khi hai người kết hôn vì tình yêu; hôn nhân không dựa trên tình yêu thì tình yêu và hạnh phúc gia đình đều bị hạn chế. "Từ quan hệ kinh tế - xã hội" — là điều kiện khách quan quy định kiểu gia đình, nhưng lấy lợi ích kinh tế làm điểm xuất phát thì thành hôn nhân vì của cải mà chế độ mới phê phán. "Từ cơ sở pháp lý được xã hội công nhận" — pháp lý là sự bảo đảm cho hôn nhân sau khi hai người đã tự nguyện, không phải nguồn gốc của nó. "Từ các yếu tố đạo đức truyền thống" — dễ dẫn tới sự áp đặt của cha mẹ, trái nguyên tắc tự nguyện.

Đáp án đúng: "Các dân tộc cư trú xen kẽ nhau, không có một dân tộc nào tập trung duy nhất trên một địa bàn". Do quá trình thiên di, khai phá và cộng cư lâu dài, các tộc người ở Việt Nam cư trú xen kẽ trên cùng địa bàn; không tộc người nào có lãnh thổ riêng biệt chỉ của mình, nhờ đó các dân tộc dễ giao lưu, hiểu biết và giúp nhau phát triển. "Mỗi dân tộc tập trung cư trú duy nhất trên một địa bàn, ngoại trừ dân tộc Kinh" — trái thực tế, bởi ngay các dân tộc thiểu số cũng phân bố ở nhiều tỉnh khác nhau và sống lẫn với tộc người khác. "Các dân tộc phân bố đồng đều" — thực tế mật độ và địa bàn rất khác nhau, phần lớn dân tộc thiểu số sống ở miền núi, biên giới. "Các dân tộc được phân chia lãnh thổ theo vị trí địa lý và đặc điểm ra đời, phát triển của dân tộc đó" — Nhà nước Việt Nam không phân chia lãnh thổ theo dân tộc, mà quản lý theo đơn vị hành chính thống nhất.

Đáp án đúng: "Tái sản xuất ra con người". Đây là chức năng đặc thù, riêng có của gia đình: việc sinh đẻ, duy trì nòi giống và tái tạo sức lao động cho xã hội thì không một cộng đồng hay thiết chế nào khác thay thế được. "Tổ chức đời sống gia đình" — gắn với chức năng kinh tế và tiêu dùng, các tập thể và dịch vụ xã hội cũng có thể đảm nhiệm phần lớn. "Giáo dục gia đình" — rất quan trọng nhưng nhà trường, đoàn thể và xã hội cùng thực hiện chức năng giáo dục. "Thoả mãn tâm sinh lý" — là chức năng cơ bản song bạn bè, cộng đồng và các quan hệ xã hội khác cũng có thể đáp ứng một phần.

Đáp án đúng: "Là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao". Đại hội XIII xác định mục tiêu đến năm 2030, dịp một trăm năm thành lập Đảng, nước ta là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. "Là nước đang phát triển, có thu nhập trung bình" thấp hơn mức đã đặt ra và thiếu tiêu chí công nghiệp hiện đại. "Là nước phát triển, có thu nhập trung bình cao" tự mâu thuẫn, vì nhóm nước phát triển không được xếp ở mức thu nhập trung bình cao. "Là nước phát triển, có thu nhập cao" là mục tiêu của mốc giữa thế kỷ, không phải mốc năm 2030.

Đáp án đúng: "Tư bản chủ nghĩa". Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tức bỏ qua việc xác lập địa vị thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa, nhưng vẫn tiếp thu thành tựu nhân loại đạt được dưới chế độ đó. "Phong kiến" sai vì chế độ phong kiến đã bị cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân xoá bỏ trên thực tế, không phải chế độ bị bỏ qua khi lựa chọn con đường phát triển. "Chiếm hữu nô lệ" là hình thái đã lùi rất xa trong lịch sử, không nằm trong lựa chọn con đường phát triển hiện nay. "Cộng sản nguyên thủy" là hình thái đầu tiên của lịch sử loài người, càng không phải chế độ được bàn tới ở đây.

Đáp án đúng: "Chức năng nghề nghiệp". Các chức năng của gia đình gồm tái sản xuất ra con người, nuôi dưỡng và giáo dục, kinh tế và tổ chức tiêu dùng, thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý và duy trì tình cảm; còn đào tạo nghề là việc của hệ thống giáo dục và thị trường lao động. "Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng" — là chức năng cơ bản, gia đình vừa là đơn vị sản xuất vừa là đơn vị tiêu dùng. "Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục" — là chức năng cơ bản, ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đến mỗi thành viên. "Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý, duy trì tình cảm" — là chức năng cơ bản, làm nên tổ ấm và sự bền vững của gia đình.

Đáp án đúng: "Thế kỷ VII - VI trước Công nguyên". Giáo trình xác định thuật ngữ dân chủ ra đời vào khoảng thế kỷ VII - VI trước Công nguyên, khi các nhà tư tưởng Hy Lạp cổ đại ghép demos là nhân dân với kratos là cai trị để chỉ quyền lực của nhân dân. "Thế kỷ VI - VII" — thiếu mốc trước Công nguyên nên rơi vào thời trung đại, lúc đó khái niệm đã tồn tại từ rất lâu. "Thế kỷ V - IV trước Công nguyên" — là thời kỳ nền dân chủ Athens phát triển rực rỡ và được bàn luận nhiều, nhưng muộn hơn thời điểm thuật ngữ xuất hiện. "Thế kỷ XXI" — là hiện tại, không thể là lúc ra đời của một thuật ngữ có từ thời cổ đại.

Đáp án đúng: "Phòng chống tham nhũng, lãng phí và thực hành tiết kiệm". Giáo trình xác định đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí và thực hành tiết kiệm là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta, vì tham nhũng trực tiếp làm hỏng quyền làm chủ của nhân dân và niềm tin với chế độ. "Miễn nhiệm những người không hoàn thành nhiệm vụ" — là một biện pháp cụ thể trong công tác cán bộ, không phải nhiệm vụ cấp bách, lâu dài của cả quá trình. "Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức" — là một nội dung của cải cách bộ máy, được nêu song song chứ không được xác định là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài ấy. "Có chính sách đãi ngộ, động viên, khuyến khích cán bộ, công chức" — chỉ là điều kiện bảo đảm cho công tác cán bộ.

Đáp án đúng: "Trong bối cảnh của các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam". Giai cấp công nhân Việt Nam hình thành từ đầu thế kỷ XX, trong các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, khi hầm mỏ, đồn điền, nhà máy, đường sắt được mở ra và thu hút nông dân mất đất trở thành người làm thuê. "Trong giai đoạn công nghiệp hóa phát triển mạnh mẽ ở nước ta" sai về thời điểm, bởi công nghiệp hóa ở nước ta chỉ được đẩy mạnh sau khi có chính quyền cách mạng, rất lâu sau khi giai cấp công nhân đã tồn tại. "Trong phong trào đấu tranh giành chính quyền từ khi có Đảng Cộng sản" đảo lộn nhân quả, vì có giai cấp công nhân trước thì mới có Đảng Cộng sản năm 1930. "Trong lúc Đảng Cộng sản đã giành được chính quyền" càng sai về trình tự lịch sử, bởi giai cấp công nhân đã ra đời hàng chục năm trước khi Đảng giành được chính quyền.

Đáp án đúng: "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, tiến tới một xã hội không còn giai cấp". Giai cấp công nhân là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản nên đối tượng mà nó phải xóa bỏ chính là sự thống trị, áp bức của chủ nghĩa tư bản, còn mục tiêu là xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa rồi cộng sản chủ nghĩa, tiến tới xã hội không còn giai cấp. "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chế độ phong kiến, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, tiến tới một xã hội không còn giai cấp" nhầm đối tượng, vì xóa bỏ chế độ phong kiến là nhiệm vụ của cách mạng tư sản. "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chế độ công xã nguyên thủy, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, tiến tới một xã hội không còn giai cấp" càng sai, bởi công xã nguyên thủy chưa có áp bức giai cấp và đã tan rã rất lâu trước khi có giai cấp công nhân. "Xóa bỏ sự thống trị áp bức của chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - phong kiến" đi ngược chiều lịch sử, biến mục tiêu thành việc dựng lại chế độ phong kiến mà chính chủ nghĩa tư bản đã thay thế.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Cộng đồng dân cư muốn tách ra để hình thành cộng đồng dân tộc độc lập" và "Các dân tộc trong từng quốc gia, thậm chí các dân tộc ở nhiều quốc gia muốn liên hiệp lại với nhau". V.I.Lênin khái quát hai xu hướng khách quan: xu hướng thứ nhất do ý thức dân tộc thức tỉnh nên các cộng đồng bị áp bức đấu tranh thành lập quốc gia độc lập; xu hướng thứ hai do lực lượng sản xuất, khoa học công nghệ và giao lưu phát triển, các dân tộc tự nguyện xích lại gần nhau. "Cộng đồng dân tộc yếu thế có xu hướng sáp nhập với các dân tộc có trình độ phát triển cao hơn" — không phải xu hướng khách quan, vì liên hiệp là tự nguyện trên cơ sở bình đẳng chứ không phải dân tộc yếu bị sáp nhập. "Cộng đồng dân tộc phát triển hưng thịnh sẽ có ý định tách ra hình thành quốc gia - dân tộc độc lập" — đảo ngược nguyên nhân, động lực tách ra là ý thức dân tộc ở các dân tộc bị áp bức, không phải sự hưng thịnh.

Đáp án đúng: "Tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia vào các cấp ủy và bộ máy quản lý các cấp". Phương hướng phát huy vai trò của phụ nữ trong cơ cấu xã hội được văn kiện Đảng cụ thể hóa thành chủ trương về công tác cán bộ nữ: nâng tỉ lệ nữ trong cấp ủy và bộ máy quản lý các cấp, tức đưa phụ nữ vào vị trí lãnh đạo, quản lý chứ không chỉ chăm lo điều kiện sống cho họ. "Có kế hoạch chăm sóc sức khỏe sinh sản, đảm bảo quyền tự do kế hoạch hóa gia đình của phụ nữ" là chính sách y tế - dân số, thuộc nhóm chăm lo đời sống, không phải phương hướng phát huy vai trò xã hội. "Có chính sách ưu đãi xã hội đối với nữ giới để đảm bảo quyền bình đẳng" sai về nguyên tắc, vì bình đẳng giới được thực hiện bằng bình đẳng cơ hội và pháp luật, không bằng ưu đãi riêng cho một giới. "Tăng cường đội ngũ doanh nhân nữ giới" chỉ là kết quả cục bộ ở khu vực kinh doanh, quá hẹp để trở thành một phương hướng chung.

Đáp án đúng: "V.I.Lênin". Định nghĩa chủ nghĩa xã hội như một phong trào phản kháng và đấu tranh thực tiễn nhằm xóa bỏ hoàn toàn chế độ bóc lột là cách tiếp cận của V.I.Lênin khi ông bàn về chủ nghĩa xã hội với tư cách phong trào hiện thực của những người lao động. "S.Phuriê" là nhà không tưởng Pháp, ông phê phán xã hội tư sản và phác họa các công xã lao động hòa hợp, chứ không quan niệm chủ nghĩa xã hội là cuộc đấu tranh xóa bỏ bóc lột. "Ph.Ăngghen" luận giải chủ nghĩa xã hội chủ yếu như một khoa học và như quy luật phát triển của lịch sử, không phải người nêu câu nói này. "C.Mác" diễn đạt vấn đề qua phạm trù giá trị thặng dư và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, không phải tác giả của câu được dẫn.

Đáp án đúng: "Khi xã hội đã có phân chia giai cấp và đối kháng giai cấp". Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ trong xã hội chưa có giai cấp, tôn giáo chỉ là hiện tượng thuần túy tư tưởng; chỉ khi xã hội phân chia giai cấp và xuất hiện đối kháng giai cấp thì các giai cấp bóc lột mới lợi dụng tôn giáo làm công cụ thống trị, từ đó tôn giáo mang dấu ấn chính trị. "Khi xã hội đã thủ tiêu được giai cấp" — khi giai cấp bị thủ tiêu thì cơ sở của tính chính trị mất đi, chứ không phải lúc nó nảy sinh. "Khi loài người bước vào đêm trường trung cổ" — thời trung cổ chỉ là giai đoạn tôn giáo chi phối mạnh nhất, không phải mốc xuất hiện tính chính trị. "Khi chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời" — chủ nghĩa Mác chỉ phát hiện và lý giải hiện tượng này, không hề sinh ra nó.