Ôn tập cuối kỳ MLN131 Spring 2026

Đáp án đúng: "Vì chủ nghĩa xã hội có bản chất đối lập với các chế độ xã hội bóc lột trước đó, giai cấp vô sản cần có thời gian để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới". Thời kỳ quá độ là tất yếu vì chủ nghĩa xã hội dựa trên công hữu và không còn bóc lột, đối lập về chất với chế độ cũ, nên việc cải tạo quan hệ sản xuất và xây dựng cơ sở vật chất mới phải mất thời gian dài. "Vì chủ nghĩa xã hội là thực hiện ý chí chủ quan của giai cấp công nhân và nhân dân lao động" quy tính tất yếu về ý chí, trái quan điểm duy vật lịch sử. "Vì chủ nghĩa xã hội thực hiện sự thống trị của giai cấp, tầng lớp nghèo nàn trong xã hội" bóp méo bản chất chế độ mới thành sự thống trị của người nghèo. "Vì chủ nghĩa xã hội là giai đoạn đầu của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa" chỉ nêu vị trí của chủ nghĩa xã hội, không giải thích vì sao phải có thời kỳ quá độ.

Đáp án đúng: "Do nhân dân làm chủ". Cương lĩnh thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI nêu tám đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng, trong đó có đặc trưng do nhân dân làm chủ. "Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, văn minh" — thiếu thành tố công bằng nên không khớp cách diễn đạt dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh của Văn kiện. "Dân giàu, nước mạnh, con người có cuộc sống ấm no" — ghép lẫn hai đặc trưng khác nhau và cắt bỏ nhiều thành tố, không phải một đặc trưng nào. "Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nhà nước của nhân dân lao động" — sai cách diễn đạt, đặc trưng tương ứng là có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo.

Đáp án đúng: "Kinh tế; Chính trị - xã hội; Văn hoá, tư tưởng". Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay được thực hiện trên ba phương diện là kinh tế, chính trị - xã hội, văn hóa và tư tưởng, đó là cách phân chia nội dung sứ mệnh theo lĩnh vực. "Giai cấp công nhân thực hiện xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa" chỉ là một nhiệm vụ cụ thể nằm trong phương diện văn hóa, tư tưởng. "Giai cấp công nhân thực hiện xây dựng đạo đức và lối sống mới xã hội chủ nghĩa" cũng là một nhiệm vụ thuộc phương diện văn hóa, tư tưởng, không phải tên của các phương diện. "Giai cấp công nhân thực hiện xây dựng và củng cố ý thức hệ tiên tiến của mình" cũng vậy, chỉ nói riêng việc xây dựng và củng cố hệ tư tưởng tiên tiến nên không bao quát được cả ba lĩnh vực mà câu hỏi yêu cầu.

Đáp án đúng: "Tăng nhanh về số lượng và chất lượng". So với thời kỳ mới ra đời, giai cấp công nhân Việt Nam đã tăng nhanh cả về số lượng, với hàng chục triệu người làm việc trong mọi thành phần kinh tế, và về chất lượng, với trình độ học vấn, tay nghề cùng ý thức chính trị được nâng lên. "Tăng nhanh về số lượng và quy mô" chỉ nhắc tới mặt lượng bằng hai cách nói trùng nhau, bỏ mất mặt chất. "Tăng nhanh về chất lượng và học thức" bỏ mất sự tăng trưởng về số lượng, trong khi học thức chỉ là một phần của chất lượng. "Tăng nhanh về quy mô và tài sản" đưa tài sản vào làm tiêu chí, mà tài sản không phải tiêu chí đánh giá sự biến đổi của một giai cấp trong cơ cấu xã hội.

Đáp án đúng: "Tiếp tục chiến đấu giải phóng giai cấp công nhân". Sau khi lật đổ giai cấp thống trị, sứ mệnh của giai cấp công nhân chuyển sang xây dựng chế độ mới, nên việc nêu như "Tiếp tục chiến đấu giải phóng giai cấp công nhân" không thuộc nội dung của giai đoạn này: giải phóng giai cấp mình gắn với giải phóng toàn xã hội và được thực hiện bằng công cuộc xây dựng, chứ không bằng cuộc chiến đấu lật đổ nữa. "Thiết lập nhà nước kiểu mới, mang bản chất giai cấp công nhân" vẫn là nhiệm vụ phải làm, vì phải thiết lập nhà nước kiểu mới mang bản chất giai cấp công nhân. "Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa" cũng là nhiệm vụ tiếp theo, vì nhà nước mới phải đi liền với nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. "Thực hiện quyền lực, quyền làm chủ của tuyệt đại đa số nhân dân lao động" là nội dung cốt lõi của chế độ mới, bảo đảm quyền lực và quyền làm chủ của tuyệt đại đa số nhân dân lao động.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử". Đây là phương pháp luận chung của chủ nghĩa xã hội khoa học, cho phép xem xét các quá trình chính trị - xã hội trong vận động, trong liên hệ và trong điều kiện lịch sử cụ thể. "Chủ nghĩa duy vật siêu hình và chủ nghĩa duy vật lịch sử" tự mâu thuẫn, vì tư duy siêu hình xem sự vật trong trạng thái tĩnh, trái với quan niệm duy vật lịch sử. "Chủ nghĩa duy vật chất phác và chủ nghĩa duy vật lịch sử" đặt hình thái duy vật sơ khai thời cổ đại cạnh một lý luận hiện đại. "Chủ nghĩa duy tâm biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử" lấy lập trường duy tâm làm nền, trái hẳn xuất phát điểm của chủ nghĩa Mác.

Đáp án đúng: "Không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội". Tính đối kháng giữa hai giai cấp bắt nguồn từ quan hệ sở hữu: công nhân không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu nên phải bán sức lao động và bị giai cấp tư sản chiếm không giá trị thặng dư, lợi ích hai bên đối lập ngay trong quá trình sản xuất. "Lao động trong nền công nghiệp có kỹ thuật hiện đại" chỉ nói về tính chất công việc, mà lao động với kỹ thuật hiện đại tự nó không sinh ra đối kháng lợi ích. "Là giai cấp chiếm số đông trong dân cư" không đúng về dữ kiện và cũng không liên quan, vì đông hay ít người không tạo nên quan hệ bóc lột. "Có tinh thần cách mạng, chống giai cấp tư sản" là biểu hiện, là kết quả của sự đối kháng lợi ích chứ không phải nguyên nhân làm nảy sinh đối kháng ấy.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa duy vật lịch sử, Học thuyết về giá trị thặng dư, Học thuyết về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân". Ba phát kiến này trả lời quy luật vận động của lịch sử, bản chất bóc lột của tư bản và chủ thể của bước chuyển cách mạng. "Chủ nghĩa duy vật, Chủ nghĩa duy vật lịch sử, Học thuyết về giá trị thặng dư" đưa chủ nghĩa duy vật nói chung vào thay cho phát kiến về giai cấp công nhân, mà chủ nghĩa duy vật thì đã có từ trước Mác. "Chủ nghĩa duy vật lịch sử, Chủ nghĩa duy tâm biện chứng, Học thuyết về giá trị thặng dư" chứa chủ nghĩa duy tâm biện chứng, chính là phần bị phê phán ở Hêghen. "Học thuyết giá trị thặng dư, Chủ nghĩa duy vật lịch sử, Phép biện chứng duy tâm" cũng kể tên phép biện chứng duy tâm, thứ mà hai ông cải tạo chứ không phát kiến.

Đáp án đúng: "Tăng cường hơn trước". Sau Hội nghị đại biểu các Đảng Cộng sản và công nhân họp tại Mátxcơva năm 1960 với bản tuyên bố chung về đường lối, hoạt động lý luận và thực tiễn của các Đảng Cộng sản và công nhân được tăng cường hơn trước. "Không phát triển" trái với thực tế, bởi sau hội nghị phong trào có thêm cơ sở lý luận chung và sự phối hợp hành động. "Bị chủ nghĩa tư bản thủ tiêu" sai hoàn toàn, vì các Đảng Cộng sản vẫn tồn tại và hoạt động, nhiều đảng còn là đảng cầm quyền ở các nước xã hội chủ nghĩa. "Chỉ có công nhân phát triển" sai vì sự tăng cường diễn ra ở cả hoạt động lý luận của các đảng chứ không riêng phong trào công nhân.

Đáp án đúng: "4". Bốn phương hướng cơ bản là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và nâng cao nhận thức xã hội về xây dựng, phát triển gia đình; đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và kinh tế hộ gia đình; kế thừa giá trị của gia đình truyền thống đồng thời tiếp thu tiến bộ của nhân loại về gia đình; tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng phong trào xây dựng gia đình văn hóa. "3" — thiếu một phương hướng so với bốn nội dung nêu trên. "5" — nhiều hơn số phương hướng được xác định. "6" — càng vượt quá, không có căn cứ trong giáo trình.

Đáp án đúng: "Xuất phát từ một xã hội vốn là thuộc địa, nửa phong kiến, lực lượng sản xuất rất thấp, chiến tranh kéo dài, để lại nhiều tàn dư tiêu cực". Đây đúng là điểm xuất phát của nước ta khi bước vào thời kỳ quá độ, quy định tính lâu dài và khó khăn của thời kỳ này. "Xuất phát từ một xã hội phong kiến phát triển, trải qua thời kỳ thuộc địa nên bị đồng hóa nhiều về tư tưởng, văn hóa" sai vì xã hội Việt Nam trước đây là phong kiến lạc hậu và dân tộc ta không bị đồng hoá. "Xuất phát từ một xã hội phong kiến lạc hậu, trình độ lực lượng sản xuất nông nghiệp kém, được sự khai hóa của thực dân Pháp nhưng không có sự cải biến tốt hơn" dùng luận điệu khai hoá của thực dân, trái sự thật về chính sách bóc lột thuộc địa. "Xuất phát từ một nước công nghiệp phát triển tiến lên chủ nghĩa xã hội" trái hoàn toàn thực tế nước ta.

Đáp án đúng: "Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa". Trong tám phương hướng của Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011, phương hướng mở đầu là đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường, kế đó là phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. "Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội" là phương hướng thứ ba. "Bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội" là phương hướng thứ tư. "Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế" là phương hướng thứ năm.

Đáp án đúng: "Ảnh hưởng đến sự biến đổi của các cơ cấu xã hội khác và tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu xã hội". Vì giữ vị trí hàng đầu và chi phối các loại hình cơ cấu xã hội còn lại, khi cơ cấu xã hội - giai cấp biến đổi thì vừa kéo theo biến đổi ở từng loại cơ cấu khác, vừa làm biến đổi cả hệ thống cơ cấu xã hội. "Ảnh hưởng đến sự biến đổi của các cơ cấu xã hội" chỉ nêu một nửa, thiếu tác động tới toàn bộ hệ thống. "Tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu xã hội" cũng chỉ nêu một nửa, bỏ mất ảnh hưởng tới từng loại cơ cấu cụ thể. "Ảnh hưởng đến sự phát triển và quản lý xã hội" nói về hệ quả ở tầm quản lý, không trả lời câu hỏi về tác động tới cơ cấu xã hội.

Đáp án đúng: "Gia đình hạt nhân". Quy mô gia đình Việt Nam thu nhỏ, phần lớn hộ chỉ còn hai thế hệ gồm cha mẹ và con cái; kiểu hộ này trở nên rất phổ biến ở cả đô thị lẫn nông thôn do công nghiệp hóa, đô thị hóa và dịch chuyển lao động. "Gia đình truyền thống" — kiểu nhiều thế hệ cùng chung sống đang thu hẹp dần chứ không phổ biến lên. "Gia đình đông đại" — không phải một kiểu gia đình được định danh trong lý luận về gia đình. "Gia đình kết nối" — không phải thuật ngữ phân loại quy mô, kết cấu gia đình.

Đáp án đúng: "Chính trị và tư tưởng". Mặt tư tưởng phản ánh niềm tin, tín ngưỡng của tín đồ, là mâu thuẫn không đối kháng, phải khắc phục lâu dài bằng tuyên truyền, giáo dục; mặt chính trị là việc các thế lực lợi dụng tôn giáo chống lại cách mạng, phải kiên quyết đấu tranh. Phân biệt hai mặt này giúp không quy tín đồ thành đối tượng đấu tranh. "Chính trị và pháp quyền" — pháp quyền là công cụ quản lý nhà nước, không phải một mặt bên trong vấn đề tôn giáo. "Tư tưởng và văn hóa" — văn hoá là giá trị cần tôn trọng, giữ gìn, không phải mặt cần phân biệt để xử lý. "Giáo dục và tư tưởng" — giáo dục là phương thức tác động vào nhận thức, không phải một mặt của vấn đề.

Đáp án đúng: "Là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp". Đại hội XIII đặt mốc năm 2025, dịp một trăm năm thành lập Đảng chưa tới nên mục tiêu còn khiêm tốn, là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại và vượt qua mức thu nhập trung bình thấp. "Là nước phát triển, có công nghiệp hóa, hiện đại hóa cao, đạt mức thu nhập cao" vượt xa mốc 2025, gần với tầm nhìn giữa thế kỷ. "Là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, đạt được mức thu nhập trung bình" nói chệch tiêu chí thu nhập đã được văn kiện xác định. "Là nước phát triển, có thành tựu khoa học - kỹ thuật hiện đại, phát triển nguồn lực nội sinh" không phải cách diễn đạt mục tiêu trong văn kiện.

Đáp án đúng: "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa". Môn học nghiên cứu mặt chính trị - xã hội của cả hình thái cộng sản chủ nghĩa, trong đó chủ nghĩa xã hội chỉ là giai đoạn đầu. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội xã hội chủ nghĩa" thu hẹp đối tượng vào một giai đoạn. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa" chuyển đối tượng sang hình thái đang bị phủ định. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa" kéo thêm một hình thái ngoài phạm vi môn học.

Đáp án đúng: "V.I.Lênin". Trước thực tiễn chủ nghĩa đế quốc và phong trào giải phóng dân tộc ở các thuộc địa, V.I.Lênin đã phát triển khẩu hiệu của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, gắn cuộc đấu tranh của vô sản với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức thành một mặt trận chung. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" — tiếp thu và vận dụng tư tưởng này vào cách mạng Việt Nam, không phải tác giả của câu nói. "C.Mác" — là tác giả khẩu hiệu gốc kêu gọi vô sản tất cả các nước đoàn kết lại, khi vấn đề thuộc địa chưa trở thành trung tâm. "Ph.Ăngghen" — cùng soạn Tuyên ngôn nhưng qua đời trước khi chủ nghĩa đế quốc và vấn đề dân tộc bị áp bức nổi lên thành vấn đề hàng đầu.

Đáp án đúng: "Ở Pháp". Dân chủ xã hội chủ nghĩa được phôi thai từ thực tiễn đấu tranh giai cấp ở Pháp, trực tiếp là Công xã Pari năm 1871, lần đầu người lao động tự tổ chức chính quyền của mình. "Ở Đức" — là quê hương của C. Mác, Ph. Ăngghen và có phong trào công nhân mạnh, nhưng không phải nơi xuất hiện mầm mống thực tiễn của nền dân chủ kiểu mới. "Ở Liên Xô" — là nơi nền dân chủ xã hội chủ nghĩa chính thức được xác lập sau năm 1917, tức giai đoạn sau khi đã phôi thai. "Ở Trung Quốc" — cách mạng và nhà nước dân chủ nhân dân ở đây hình thành năm 1949, muộn hơn cả hai mốc trên.

Đáp án đúng: "Các dân tộc cư trú xen kẽ nhau, không có một dân tộc nào tập trung duy nhất trên một địa bàn". Do quá trình thiên di, khai phá và cộng cư lâu dài, các tộc người ở Việt Nam cư trú xen kẽ trên cùng địa bàn; không tộc người nào có lãnh thổ riêng biệt chỉ của mình, nhờ đó các dân tộc dễ giao lưu, hiểu biết và giúp nhau phát triển. "Mỗi dân tộc tập trung cư trú duy nhất trên một địa bàn, ngoại trừ dân tộc Kinh" — trái thực tế, bởi ngay các dân tộc thiểu số cũng phân bố ở nhiều tỉnh khác nhau và sống lẫn với tộc người khác. "Các dân tộc phân bố đồng đều" — thực tế mật độ và địa bàn rất khác nhau, phần lớn dân tộc thiểu số sống ở miền núi, biên giới. "Các dân tộc được phân chia lãnh thổ theo vị trí địa lý và đặc điểm ra đời, phát triển của dân tộc đó" — Nhà nước Việt Nam không phân chia lãnh thổ theo dân tộc, mà quản lý theo đơn vị hành chính thống nhất.