Ôn tập cuối kỳ MLN131 Summer 2026

Đáp án đúng gồm ba ý: "Giai cấp công nhân", "Giai cấp nông dân" và "Đội ngũ trí thức". Trước đổi mới, nền kinh tế chỉ có hai hình thức sở hữu là nhà nước và tập thể nên cơ cấu xã hội - giai cấp rất đơn giản, chỉ gồm công nhân, nông dân và trí thức; đội ngũ doanh nhân chỉ xuất hiện khi chuyển sang nền kinh tế nhiều thành phần. "Đội ngũ đảng viên" không thuộc cơ cấu xã hội - giai cấp, vì tiêu chí xác định là tư cách thành viên của một tổ chức chính trị, chứ không phải địa vị trong quan hệ sở hữu, tổ chức quản lý sản xuất và phân phối.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Giai cấp công nhân", "Giai cấp nông dân" và "Đội ngũ trí thức và đội ngũ doanh nhân". Cơ cấu xã hội - giai cấp của nước ta trong thời kỳ quá độ hiện nay gồm các giai cấp, tầng lớp cơ bản là công nhân, nông dân, trí thức, cùng đội ngũ doanh nhân đã hình thành và lớn lên từ khi phát triển nền kinh tế nhiều thành phần. "Đội ngũ trí thức và đội ngũ đảng viên" không dùng được vì đảng viên không phải một giai cấp hay tầng lớp trong cơ cấu xã hội - giai cấp: họ là những người thuộc mọi giai cấp, tầng lớp tự nguyện vào một tổ chức chính trị, nên tiêu chí phân chia hoàn toàn khác tiêu chí địa vị kinh tế - xã hội.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu" và "Thực hiện chế độ phân phối lợi ích theo kết quả lao động là chủ yếu". Về mặt kinh tế, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa dựa trên công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu và phân phối theo kết quả lao động, khác hẳn nền dân chủ tư sản dựa trên tư hữu và phân phối theo sở hữu tư bản. "Sự tổ chức quyền lực nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo" — thuộc bản chất chính trị, không phải điểm khác biệt về kinh tế. "Sự đa dạng, phong phú về chế độ sở hữu chủ yếu" — là đặc điểm của thời kỳ quá độ và cũng là điều nền dân chủ tư sản có, nên không phải dấu hiệu phân biệt hai nền dân chủ.

Đáp án đúng: "Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa". Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vận hành theo quy luật thị trường nhưng đặt dưới sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chủ thể duy nhất nắm công cụ pháp luật, kế hoạch và chính sách để điều tiết. "Giai cấp công nhân" là giai cấp lãnh đạo xã hội thông qua đội tiền phong của mình, không trực tiếp thực hiện chức năng quản lý kinh tế. "Đảng Cộng sản Việt Nam" lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương chứ không thay nhà nước quản lý nền kinh tế. "Tầng lớp thống trị trong xã hội" là cách nói của xã hội có đối kháng giai cấp, không phù hợp với chế độ do nhân dân lao động làm chủ.

Đáp án đúng: "Cơ cấu kinh tế". Sản xuất kinh tế sinh ra cơ cấu xã hội, nên khi cơ cấu kinh tế thay đổi về sở hữu, thành phần, ngành và vùng thì vị trí cùng tỉ lệ của các giai cấp, tầng lớp tất yếu đổi theo; đây là quan hệ quy định mang tính quy luật. "Cơ cấu dân số" phản ánh kết cấu tuổi, giới của dân cư, có ảnh hưởng tới nguồn lao động nhưng không quyết định địa vị kinh tế của các giai cấp. "Cơ cấu dân tộc" hình thành theo cộng đồng tộc người với lịch sử lâu dài, biến đổi rất chậm và bản thân nó chịu sự chi phối của quan hệ giai cấp. "Cơ cấu dân cư" là sự phân bố người theo địa bàn, thay đổi cùng quá trình đô thị hóa nhưng vẫn là hệ quả của biến đổi kinh tế.

Đáp án đúng: "Hình thái kinh tế - xã hội và vị trí của một giai cấp đứng ở vị trí trung tâm". Cơ sở để xác định và phân chia thời đại là hình thái kinh tế - xã hội giữ vai trò chi phối, cùng với việc xác định giai cấp nào đứng ở vị trí trung tâm, tức giai cấp đại diện cho xu thế phát triển của lịch sử. "Vị trí của một giai cấp đứng ở vị trí trung tâm" chỉ nêu được một nửa căn cứ, bỏ mất mặt hình thái kinh tế - xã hội nên không đủ để phân chia thời đại. "Sự phát triển của lực lượng sản xuất và một quan hệ sản xuất phù hợp" nói về quy luật vận động của phương thức sản xuất, là cái lý giải sự thay thế các hình thái chứ không phải tiêu chí phân chia thời đại. "Cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnh đạo thành công" là một sự kiện mở đầu thời đại mới ở từng nước, không phải cơ sở chung để xác định và phân chia thời đại.

Đáp án đúng: "Đảng Cộng sản". Sức mạnh tổng hợp của khối liên minh chỉ thành hiện thực khi có một tổ chức mang bản chất giai cấp công nhân, có đường lối và năng lực tập hợp lực lượng toàn xã hội để lãnh đạo cách mạng, đó là Đảng Cộng sản. "Công đoàn" là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho người lao động, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, không đảm nhiệm vai trò lãnh đạo cách mạng. "Hội Thanh niên" là tổ chức xã hội của một lứa tuổi, phạm vi tập hợp hẹp, không thể lãnh đạo toàn bộ khối liên minh. "Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh" là đội dự bị của Đảng và trường học của thanh niên, chịu sự lãnh đạo của Đảng chứ không lãnh đạo cách mạng.

Đáp án đúng: "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa". Môn học nghiên cứu mặt chính trị - xã hội của cả hình thái cộng sản chủ nghĩa, trong đó chủ nghĩa xã hội chỉ là giai đoạn đầu. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội xã hội chủ nghĩa" thu hẹp đối tượng vào một giai đoạn. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa" chuyển đối tượng sang hình thái đang bị phủ định. "Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa" kéo thêm một hình thái ngoài phạm vi môn học.

Đáp án đúng: "V.I.Lênin". Câu đánh giá học thuyết của C.Mác là vạn năng vì nó chính xác được V.I.Lênin nêu khi phân tích ba nguồn gốc và ba bộ phận cấu thành chủ nghĩa Mác, nhằm nhấn mạnh tính hoàn bị và nghiêm chỉnh của học thuyết. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" đánh giá chủ nghĩa Mác - Lênin bằng những diễn đạt khác, tiêu biểu là nhận định về chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất. "Ph.Ăngghen" là người cùng sáng lập học thuyết nên không ở vị thế người ngoài đánh giá như câu được dẫn. "Tập Cận Bình" là nhà lãnh đạo đương đại của Trung Quốc, phát biểu của ông cách thời điểm câu nói này hơn một thế kỷ.

Đáp án đúng: "V.I.Lênin". Trước thực tiễn chủ nghĩa đế quốc và phong trào giải phóng dân tộc ở các thuộc địa, V.I.Lênin đã phát triển khẩu hiệu của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, gắn cuộc đấu tranh của vô sản với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức thành một mặt trận chung. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" — tiếp thu và vận dụng tư tưởng này vào cách mạng Việt Nam, không phải tác giả của câu nói. "C.Mác" — là tác giả khẩu hiệu gốc kêu gọi vô sản tất cả các nước đoàn kết lại, khi vấn đề thuộc địa chưa trở thành trung tâm. "Ph.Ăngghen" — cùng soạn Tuyên ngôn nhưng qua đời trước khi chủ nghĩa đế quốc và vấn đề dân tộc bị áp bức nổi lên thành vấn đề hàng đầu.

Đáp án đúng: "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội". Chủ nghĩa xã hội khoa học giác ngộ và hướng dẫn giai cấp công nhân trong suốt thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giành chính quyền và tiếp tục trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp địa chủ, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội" nhầm đối tượng, vì lật đổ giai cấp địa chủ là nhiệm vụ của cách mạng chống phong kiến. "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giành chính quyền," bị cắt mất phần xây dựng chủ nghĩa xã hội nên thu hẹp chức năng của học thuyết chỉ còn ở giai đoạn giành chính quyền. "Thời kỳ đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp chủ nô, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội" nhầm sang giai cấp chủ nô của xã hội chiếm hữu nô lệ, không phải đối tượng của cách mạng vô sản.

Đáp án đúng: "Quan hệ giữa chồng và vợ, quan hệ giữa cha mẹ và con cái". Khi bàn về ba quan hệ tham dự ngay từ đầu vào quá trình phát triển lịch sử, các nhà kinh điển chỉ rõ quan hệ thứ ba là việc con người hàng ngày tái tạo ra đời sống của mình đồng thời tạo ra những người khác, sinh sôi nảy nở, đó chính là gia đình. "Quan hệ giữa ông bà với con cái, quan hệ giữa vợ và chồng" — ghép sai cặp, vì quan hệ được nêu là giữa cha mẹ với con cái chứ không phải ông bà. "Quan hệ giữa tổ tiên và ông bà, cha mẹ" — thuộc dòng họ nhiều thế hệ, không phải quan hệ sinh ra ngay từ đầu cùng gia đình. "Quan hệ giữa con cái và cha mẹ" — nêu thiếu quan hệ vợ chồng, trong khi quan hệ thứ ba gồm cả hai.

Đáp án đúng: "Hiện đại, phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế". Đây là cách diễn đạt đầy đủ: mô hình gia đình vừa mang tính hiện đại, vừa tương thích với cả công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. "Phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế" — thiếu tính chất hiện đại của mô hình gia đình cần xây dựng. "Hiện đại với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế" — mất chữ chỉ sự tương thích nên câu sai nghĩa. "Hiện đại, phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế" — bỏ mất hiện đại hóa, thu hẹp nội dung.

Đáp án đúng: "Gia đình". Với tư cách tế bào của xã hội, gia đình sản xuất ra tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất và tái sản xuất ra con người, nên có vai trò quyết định đối với sự tồn tại, vận động và phát triển của xã hội; không có gia đình tái tạo ra con người thì xã hội không thể tồn tại. "Con người" — là chủ thể của mọi hoạt động, song bản thân con người lại được sinh ra và nuôi dưỡng trong gia đình, nên nhân tố được nêu ở đây là cộng đồng gia đình. "Tư duy" — thuộc ý thức, phái sinh từ tồn tại xã hội. "Khoa học kỹ thuật" — là một yếu tố của lực lượng sản xuất, có vai trò to lớn nhưng do con người tạo ra và sử dụng.

Đáp án đúng: "Sự cố kết chặt chẽ giữa các thành viên". Xây dựng gia đình mới phải kế thừa những giá trị tốt đẹp của gia đình truyền thống như yêu thương, đùm bọc, thủy chung, hiếu nghĩa, tức là sự gắn bó bền chặt giữa những người trong nhà. "Phong tục cưới hỏi" — chứa cả giá trị lẫn hủ tục rườm rà, tốn kém nên không thể kế thừa như một nguyên tắc. "Gia đình đông con" — gắn với nhu cầu lao động nông nghiệp và tư tưởng cũ, trái chính sách dân số và xu hướng gia đình quy mô nhỏ. "Uy quyền tuyệt đối của người chồng" — là biểu hiện gia trưởng bất bình đẳng, đúng cái phải xóa bỏ để vợ chồng bình đẳng.

Đáp án đúng: "Vì nội hàm của khái niệm “dân” chỉ bao gồm giai cấp chủ nô và một bộ phận nhỏ công dân tự do". Trong nền dân chủ chủ nô, nô lệ cùng phụ nữ và kiều dân không được coi là dân, nên số người thực sự có quyền chỉ là thiểu số trong cư dân, dù hình thức tổ chức vẫn là Đại hội nhân dân. "Vì số lượng con người thời đó rất ít" — dân số ít không liên quan tới việc quyền dân chủ bị giới hạn theo địa vị giai cấp. "Vì sức tập trung lãnh thổ của các lãnh chúa nhỏ bé" — lãnh chúa là phạm trù của chế độ phong kiến, không phải xã hội chiếm hữu nô lệ. "Vì quyền lực thực sự thuộc vào tay một lãnh chúa lớn nhất" — mô tả quân chủ chuyên chế phong kiến, trái với cơ chế bầu cử trong phạm vi chủ nô và công dân tự do của nền dân chủ chủ nô.

Đáp án đúng: "Nhân dân lao động". Nhà nước xã hội chủ nghĩa mang bản chất giai cấp công nhân nhưng là nhà nước của nhân dân lao động, do nhân dân lao động làm chủ và phục vụ lợi ích của đại đa số chứ không của một nhóm nào. "Công nhân - Nông dân" — chỉ nêu hai lực lượng trong khối liên minh, bỏ sót trí thức và các tầng lớp lao động khác. "Công nhân - Nông dân - Trí thức" — là cách diễn đạt nền tảng liên minh của nhà nước, vẫn hẹp hơn khái niệm nhân dân lao động mà giáo trình dùng. "Lãnh đạo, Đảng viên" — sai hẳn về bản chất, nhà nước xã hội chủ nghĩa không phải của một nhóm người cầm quyền, hiểu như vậy là biến nhà nước thành công cụ đặc quyền.

Đáp án đúng: "Chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội". Cơ sở kinh tế của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu, vì chỉ khi người lao động làm chủ tư liệu sản xuất thì quyền làm chủ về chính trị mới có nền tảng vật chất. "Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần" — là đặc điểm của thời kỳ quá độ, phản ánh nhiều hình thức sở hữu còn tồn tại, không phải cơ sở kinh tế đặc trưng của nền dân chủ này. "Chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất" — là cơ sở kinh tế của nền dân chủ tư sản, đối lập với công hữu. "Nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa" — là mô hình kinh tế của thời kỳ quá độ, hơn nữa tên gọi đúng ở Việt Nam là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đáp án đúng: "Bản chất chính trị, bản chất kinh tế và bản chất tư tưởng - văn hóa - xã hội". Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa được phân tích trên đúng ba mặt này: mặt chính trị là sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua đội tiền phong của nó đối với toàn xã hội, mặt kinh tế là chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu, mặt tư tưởng - văn hóa - xã hội lấy hệ tư tưởng Mác - Lênin làm chủ đạo. "Bản chất chính trị, bản chất kinh tế" — đúng nhưng thiếu, bỏ sót mặt tư tưởng - văn hóa - xã hội. "Bản chất tư tưởng - văn hóa - xã hội" — cũng đúng mà thiếu, bỏ mất hai mặt nền tảng là chính trị và kinh tế. "Bản chất tư tưởng - văn hóa - xã hội, bản chất lý luận" — sai vì không có mặt nào được gọi là bản chất lý luận, lý luận chỉ là một bộ phận nằm trong hệ tư tưởng.

Đáp án đúng: "Ở Pháp". Dân chủ xã hội chủ nghĩa được phôi thai từ thực tiễn đấu tranh giai cấp ở Pháp, trực tiếp là Công xã Pari năm 1871, lần đầu người lao động tự tổ chức chính quyền của mình. "Ở Đức" — là quê hương của C. Mác, Ph. Ăngghen và có phong trào công nhân mạnh, nhưng không phải nơi xuất hiện mầm mống thực tiễn của nền dân chủ kiểu mới. "Ở Liên Xô" — là nơi nền dân chủ xã hội chủ nghĩa chính thức được xác lập sau năm 1917, tức giai đoạn sau khi đã phôi thai. "Ở Trung Quốc" — cách mạng và nhà nước dân chủ nhân dân ở đây hình thành năm 1949, muộn hơn cả hai mốc trên.