Ôn tập cuối kỳ MLN131 Summer 2026

Đáp án đúng: "C.Mác - Ph.Ăngghen khởi xướng, V.I.Lênin bổ sung phát triển". Hai nhà sáng lập chủ nghĩa Mác xây dựng học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, còn V.I.Lênin bổ sung, phát triển trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc và thực tiễn cách mạng Nga, nhất là lý luận về thời kỳ quá độ. "C.Mác - V.I.Lênin khởi xướng, Ph.Ăngghen bổ sung phát triển" đảo ngược thứ tự lịch sử, vì Ph.Ăngghen là người cùng thời và cùng sáng lập với C.Mác. "C.Mác - Ph.Ăngghen khởi xướng, Chủ tịch Hồ Chí Minh bổ sung phát triển" bỏ qua vai trò phát triển lý luận của V.I.Lênin. "C.Mác khởi xướng, Ph.Ăngghen bổ sung phát triển" hạ Ph.Ăngghen xuống vai người bổ sung, trong khi ông là người đồng sáng lập.

Đáp án đúng: "Giai cấp nông dân". Qua phong trào công nhân châu Âu giữa thế kỷ XIX, C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ ra nông dân là người bạn đồng hành tự nhiên của công nhân, vì cùng bị bóc lột, lại chiếm số đông dân cư; thiếu liên minh với họ thì công nhân đơn độc và thất bại. "Giai cấp tư sản" là đối tượng của cuộc cách mạng, có lợi ích đối lập với công nhân nên không thể là bạn đồng hành. "Giai cấp địa chủ phong kiến" chiếm hữu ruộng đất và bóc lột nông dân, thuộc lực lượng bị cách mạng xóa bỏ. "Tầng lớp doanh nhân" là phạm trù của kinh tế thị trường về sau, chưa tồn tại như một chủ thể trong phân tích của C.Mác và Ph.Ăngghen ở thế kỷ XIX.

Đáp án đúng: "Cơ cấu xã hội - giai cấp". Vì phản ánh địa vị và lợi ích của các giai cấp, tầng lớp trong quan hệ sở hữu, tổ chức quản lý sản xuất, nó là căn cứ cơ bản để hoạch định chính sách kinh tế, văn hóa, xã hội phù hợp với từng giai đoạn lịch sử cụ thể. "Cơ cấu kinh tế - xã hội" là điều kiện vật chất sinh ra cơ cấu giai cấp, nhưng bản thân nó chưa cho biết lợi ích của các chủ thể xã hội để làm căn cứ xây dựng chính sách. "Cơ cấu văn hóa, tư tưởng, giáo dục" thuộc đời sống tinh thần, do tồn tại xã hội quy định nên không thể làm căn cứ gốc. "Cơ cấu tổ chức, quản lý và đào tạo" chỉ là công cụ triển khai chính sách, không phải cơ sở để xác định nội dung chính sách.

Đáp án đúng: "Xây dựng chủ trương, chính sách phù hợp, đúng đắn, giải quyết hài hòa lợi ích của từng đối tượng liên minh cụ thể và đảm bảo lợi ích chung". Sự đồng thuận chỉ có được khi lợi ích riêng của từng chủ thể trong liên minh được xử lý hài hòa trong lợi ích chung, và điều đó phải thể hiện thành chủ trương, chính sách cụ thể. "Mọi vấn đề, mọi pháp luật khi đưa ra đều phải thông qua tất cả công dân để được ban hành, đảm bảo tính đồng thuận tuyệt đối" không khả thi và trái nguyên tắc dân chủ đại diện trong xây dựng pháp luật. "Có chính sách gắn kết, ràng buộc lợi ích kinh tế giữa các giai cấp, tầng lớp để họ thống nhất lợi ích kinh tế với nhau, từ đó đồng thuận và đoàn kết trong mọi vấn đề" tuyệt đối hóa lợi ích kinh tế, bỏ qua nội dung chính trị và văn hóa - xã hội của liên minh. "Chỉ chú trọng đến lợi ích của một giai cấp hoặc tầng lớp xã hội, bỏ qua lợi ích của các lực lượng khác" phá vỡ chính cơ sở tồn tại của liên minh.

Đáp án đúng: "Quyền lực cao nhất của nhân dân". Giải pháp cải cách thể chế và phương thức hoạt động của Nhà nước nêu rõ kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội để bảo đảm đây là cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân, bởi Quốc hội do dân bầu và thay dân thực hiện quyền lực. "Quyền lực của nhân dân" — đúng chủ thể nhưng thiếu chữ cao nhất, tức mất đi vị trí tối cao của Quốc hội trong bộ máy. "Quyền lực cao nhất của nhà nước" — gần với cách diễn đạt của Hiến pháp về cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, nhưng không phải cách nói của giải pháp này và làm mờ nguồn gốc quyền lực là nhân dân. "Quyền lực cao nhất của giai cấp" — sai chủ thể, Quốc hội đại diện toàn thể nhân dân chứ không cho riêng một giai cấp.

Đáp án đúng: "Mặt chính trị". Mặt chính trị của vấn đề tôn giáo là nơi bộc lộ mâu thuẫn đối kháng về lợi ích giai cấp, biểu hiện ở việc các thế lực phản động lợi dụng tín ngưỡng, tổ chức và tín đồ để chống lại sự nghiệp cách mạng của nhân dân lao động, vì vậy phải kiên quyết đấu tranh. "Mặt tư tưởng" — phản ánh sự khác biệt về niềm tin và thế giới quan, là mâu thuẫn không đối kháng, phải khắc phục lâu dài bằng tuyên truyền, giáo dục. "Không có mặt nào có tính chất mâu thuẫn đối kháng" — phủ nhận thực tế tôn giáo bị lợi dụng cho mưu đồ chính trị. "Cả hai mặt đều có tính chất mâu thuẫn đối kháng" — quy cả mặt tư tưởng thành đối kháng sẽ dẫn tới xem tín đồ là đối tượng đấu tranh, một sai lầm nguy hiểm.

Đáp án đúng: "Xác lập một thế giới hiện thực không có áp bức, bất công, nghèo đói và thất học …". Vì tôn giáo phản ánh sự bất lực, bế tắc của con người trước tự nhiên và trước áp bức xã hội, muốn khắc phục dần ảnh hưởng tiêu cực của nó thì trước hết phải thay đổi chính hiện thực đã sinh ra nó, tức xây dựng một xã hội không còn áp bức, bất công, nghèo đói, thất học. "Can thiệp vào công việc nội bộ của các tôn giáo" — trái nguyên tắc tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng và không can thiệp vào công việc nội bộ của các tổ chức tôn giáo. "Tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin" — cần thiết nhưng chỉ tác động vào nhận thức, không xoá được nguồn gốc hiện thực. "Thực thi mệnh lệnh hành chính giảm bớt các tôn giáo" — chủ nghĩa Mác - Lênin phản đối dùng mệnh lệnh hành chính để thủ tiêu tôn giáo, cách làm đó chỉ gây phản ứng ngược.

Đáp án đúng: "Chủ thể và sản phẩm của nền sản xuất đại công nghiệp". Về phương diện kinh tế - xã hội, giai cấp công nhân vừa do nền sản xuất đại công nghiệp sinh ra, vừa là lực lượng trực tiếp vận hành nền sản xuất ấy, nên phải nêu đủ cả hai mặt chủ thể và sản phẩm. "Sản phẩm của nền sản xuất đại công nghiệp" chỉ đúng một nửa, vì mới nói mặt được sinh ra mà bỏ mất vai trò trực tiếp tiến hành sản xuất. "Chủ thể của nền sản xuất đại công nghiệp" cũng chỉ đúng một nửa, vì bỏ mất nguồn gốc ra đời của giai cấp công nhân. "Là người mua sức lao động và đi bóc lột giá trị thặng dư" mô tả giai cấp tư sản, bên mua sức lao động và chiếm không giá trị thặng dư, trái ngược với địa vị của người công nhân.

Đáp án đúng: "Tầng lớp doanh nhân". Đội ngũ doanh nhân trực tiếp tổ chức sản xuất, kinh doanh và huy động vốn, nhờ đó đóng góp tích cực vào thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm cho người lao động và tham gia giải quyết các vấn đề an sinh xã hội. "Giai cấp công nhân" là người trực tiếp lao động, chủ thể của quá trình sản xuất, nhưng không phải lực lượng tạo ra việc làm cho người khác. "Giai cấp nông dân" là chủ thể của nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, vai trò gắn với sản xuất nông nghiệp và giữ gìn bản sắc văn hóa. "Tầng lớp trí thức" đóng vai trò sáng tạo tri thức, khoa học - công nghệ, không phải chủ thể tạo việc làm quy mô lớn.

Đáp án đúng: "Công nhân". Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp, có lợi ích đối lập trực tiếp với giai cấp tư sản và thống nhất với đa số người lao động, nên chỉ nó mới có sứ mệnh thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. "Nông dân" sai vì nông dân gắn với sản xuất nhỏ, phân tán, không có hệ tư tưởng và tổ chức để lãnh đạo cuộc cách mạng ấy, họ là lực lượng đồng minh. "Tư sản" sai vì giai cấp tư sản là chủ thể của chủ nghĩa tư bản, không thể tự thủ tiêu chế độ bảo đảm lợi ích của mình. "Chủ nô" sai vì đó là giai cấp của xã hội chiếm hữu nô lệ, đã tiêu vong từ rất lâu.

Đáp án đúng: "Phương pháp trừu tượng hóa khoa học". Đây là phương pháp đặc trưng của kinh tế chính trị Mác - Lênin, dùng để gạt bỏ cái ngẫu nhiên nhằm nắm bản chất quan hệ kinh tế, không nằm trong hệ phương pháp mà giáo trình nêu cho môn học này. "Phương pháp kết hợp lịch sử và logic" là một phương pháp được nêu, giúp nắm tiến trình hiện thực cùng tính quy luật bên trong của nó. "Phương pháp khảo sát và phân tích về mặt chính trị xã hội" chính là phương pháp đặc thù nhất của môn học, gắn mọi kết luận với điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể. "Phương pháp so sánh" cũng được nêu, dùng để đối chiếu chế độ xã hội chủ nghĩa với chế độ tư bản chủ nghĩa và giữa các nước với nhau.

Đáp án đúng: "Thu nhỏ số lượng thành viên trong gia đình". Quy mô gia đình Việt Nam ngày nay có xu hướng thu nhỏ, số thành viên ít đi, phần lớn chỉ còn cha mẹ và con cái, phù hợp với điều kiện công nghiệp hóa, đô thị hóa và chính sách dân số. "Mở rộng số lượng thành viên trong gia đình" — trái với thực tế giảm số con và việc các cặp vợ chồng trẻ tách hộ riêng. "Liên kết các gia đình đơn" — không phải xu hướng về quy mô, các hộ hạt nhân vẫn sống tách biệt dù giữ liên hệ họ hàng. "Quy mô nhỏ ở nông thôn và quy mô lớn ở thành thị" — ngược thực tế, vì hộ ít người càng phổ biến ở đô thị.

Đáp án đúng: "Của sự thống trị về kinh tế". Trong các chế độ xã hội trước, người đàn ông nắm tư liệu sản xuất và của cải gia đình; địa vị làm chủ kinh tế ấy sinh ra quyền lực của người đó trong gia đình, nên giải phóng phụ nữ phải bắt đầu từ việc nữ giới tham gia lao động xã hội và độc lập về kinh tế. "Của sự phát triển chế độ quân chủ" — chỉ là một hình thức nhà nước, ra đời muộn hơn và cũng dựa trên quan hệ sở hữu. "Của sự thống trị về văn hóa" — văn hóa, tư tưởng trọng nam là hệ quả phản ánh quan hệ kinh tế. "Của sự thống trị về chính trị" — quyền lực chính trị của nam giới cũng bắt nguồn từ địa vị kinh tế.

Đáp án đúng: "Do ảnh hưởng phong tục, tập quán và nhu cầu sản xuất nông nghiệp". Nền nông nghiệp thủ công cần nhiều lao động, cộng với phong tục, tập quán phụ hệ coi trọng việc nối dõi, đã tạo nên nhu cầu phải có con, càng đông con càng tốt và nhất thiết phải có con trai. "Do dân số ít và nam giới quá hiếm" — không đúng thực tế dân số, cũng không giải thích được việc coi trọng con trai. "Do không có các biện pháp kế hoạch hóa gia đình" — chỉ là điều kiện kỹ thuật, không tạo ra mong muốn đông con và trọng nam. "Do con cái mang họ cha" — là biểu hiện của chế độ phụ hệ, bản thân nó cũng do phong tục, tập quán sinh ra chứ không phải nguyên nhân gốc.

Đáp án đúng: "Công nhân". Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, do Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân lãnh đạo, đồng thời là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. "Nông dân" — là lực lượng trong khối liên minh nền tảng của nhà nước, không phải giai cấp quy định bản chất nhà nước. "Tư sản" — bản chất giai cấp tư sản gắn với nhà nước tư sản và chế độ tư hữu, đối lập với nhà nước kiểu mới. "Trí thức" — là một tầng lớp xã hội, không phải giai cấp có hệ tư tưởng và sứ mệnh lịch sử để quy định bản chất nhà nước.

Đáp án đúng: "Cách mạng Tháng Mười Nga thành công với sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới (1917)". Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa chỉ chính thức được xác lập khi có nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên, tức sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917. "Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công" — xác lập chế độ dân chủ nhân dân ở Việt Nam, muộn hơn và không phải nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới. "Bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp (1789)" — là văn kiện của cách mạng tư sản, mở đường cho nền dân chủ tư sản. "Tuyên ngôn độc lập của Mỹ (1776)" — cũng là văn kiện của cách mạng tư sản, gắn với nhà nước tư sản chứ không phải nhà nước của người lao động.

Đáp án đúng: "Bình đẳng/ công nhân". Cương lĩnh dân tộc của V.I.Lênin gồm ba nội dung gắn bó: các dân tộc hoàn toàn bình đẳng, các dân tộc được quyền tự quyết và liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc lại, trong đó nội dung thứ ba là tư tưởng cốt lõi phản ánh bản chất quốc tế của phong trào công nhân. "Hòa bình/ công nhân" — Cương lĩnh dùng chữ hoàn toàn bình đẳng, không phải hoà bình, vì đây là quyền của dân tộc chứ không phải trạng thái quan hệ. "Công nhân/ nông dân" — sai cả hai chỗ trống, vì liên hiệp là của công nhân tất cả các dân tộc. "Hòa bình/ bình đẳng" — sai cả hai chỗ trống và đảo lộn trật tự các nội dung của Cương lĩnh.

Đáp án đúng: "Xuất phát từ một xã hội vốn là thuộc địa, nửa phong kiến, lực lượng sản xuất rất thấp, chiến tranh kéo dài, để lại nhiều tàn dư tiêu cực". Đây đúng là điểm xuất phát của nước ta khi bước vào thời kỳ quá độ, quy định tính lâu dài và khó khăn của thời kỳ này. "Xuất phát từ một xã hội phong kiến phát triển, trải qua thời kỳ thuộc địa nên bị đồng hóa nhiều về tư tưởng, văn hóa" sai vì xã hội Việt Nam trước đây là phong kiến lạc hậu và dân tộc ta không bị đồng hoá. "Xuất phát từ một xã hội phong kiến lạc hậu, trình độ lực lượng sản xuất nông nghiệp kém, được sự khai hóa của thực dân Pháp nhưng không có sự cải biến tốt hơn" dùng luận điệu khai hoá của thực dân, trái sự thật về chính sách bóc lột thuộc địa. "Xuất phát từ một nước công nghiệp phát triển tiến lên chủ nghĩa xã hội" trái hoàn toàn thực tế nước ta.

Đáp án đúng: "Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa". Trong tám phương hướng của Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011, phương hướng mở đầu là đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường, kế đó là phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. "Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội" là phương hướng thứ ba. "Bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội" là phương hướng thứ tư. "Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế" là phương hướng thứ năm.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa xã hội là chế độ xã hội do nhân dân lao động làm chủ". Quyền làm chủ của nhân dân lao động trên mọi lĩnh vực chính là biểu hiện tập trung cho tính chất vì con người, do con người của chế độ mới. "Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu" sai ngay ở nội dung, vì đặc trưng kinh tế của chủ nghĩa xã hội là chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu. "Chủ nghĩa xã hội giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và đồng thời đàn áp giai cấp thống trị tàn bạo là giai cấp tư sản" đặt mục tiêu đàn áp vào bản chất chế độ, trái tinh thần giải phóng con người. "Chủ nghĩa xã hội có nhà nước kiểu mới mang bản chất giai cấp công nhân, đại biểu cho lợi ích, quyền lực và ý chí của riêng giai cấp công nhân" bó hẹp nhà nước vào một giai cấp, trong khi nhà nước ấy đại biểu cho nhân dân lao động.