Ôn tập cuối kỳ MLN131 Summer 2025

Đáp án đúng: "Là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất để sản xuất ra của cải vật chất ngày càng nhiều đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người và xã hội". Giai cấp công nhân trực tiếp vận hành công cụ sản xuất công nghiệp hiện đại và là lực lượng tạo ra của cải vật chất chủ yếu cho xã hội, nên được xác định là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất. "Là khách thể của quá trình sản xuất vật chất để sản xuất ra của cải vật chất ngày càng nhiều đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người và xã hội" sai ở chữ khách thể, vì khách thể là cái bị tác động, trong khi người lao động là lực lượng chủ động tiến hành sản xuất. "Là chủ thể của quá trình sản xuất tinh thần" sai vì sản xuất tinh thần là lĩnh vực hoạt động chủ yếu của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. "Là chủ thể của quá trình sản xuất nông nghiệp" sai vì sản xuất nông nghiệp là lĩnh vực của giai cấp nông dân, còn giai cấp công nhân gắn với nền sản xuất công nghiệp.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Sự phát triển của bản thân giai cấp công nhân về cả số lượng và chất lượng", "Phải có Đảng Cộng sản lãnh đạo" và "Phải có sự liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động khác". Đây là ba điều kiện chủ quan: giai cấp công nhân phải lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, phải có Đảng Cộng sản lãnh đạo, và phải xây dựng được khối liên minh với nông dân cùng các tầng lớp lao động khác. "Giai cấp công nhân đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến và lực lượng sản xuất hiện đại" không thuộc nhóm này, vì đó là điều kiện khách quan do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân trong nền sản xuất hiện đại quy định, tồn tại không phụ thuộc vào ý chí và sự chuẩn bị của bản thân giai cấp công nhân.

Đáp án đúng: "C.Mác và Ph.Ăngghen". Nhận định về việc trong công trường thủ công người công nhân sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng thì người công nhân phải phục vụ máy móc là của C.Mác và Ph.Ăngghen, khi hai ông phân tích bước chuyển từ lao động thủ công sang nền đại công nghiệp. "Chủ tịch Hồ Chí Minh" sai vì các bài viết về công nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh không nêu nhận định này. "V.I.Lênin" sai vì V.I.Lênin kế thừa và phát triển học thuyết ấy ở giai đoạn sau, không phải người đưa ra nhận định trên. "Tập Cận Bình" sai hẳn về thời đại, vì đó là nhà lãnh đạo đương đại của Trung Quốc, không phải tác giả kinh điển của chủ nghĩa Mác.

Đáp án đúng: "Vấn đề tôn giáo và dân tộc". Dân tộc và tôn giáo đều chạm tới tình cảm, niềm tin sâu xa của con người và luôn gắn với vấn đề nhân quyền, nên các thế lực thù địch thường chọn đúng hai vấn đề này làm ngòi nổ để kích động chia rẽ, tạo cớ gây sức ép và can thiệp vào công việc nội bộ nước ta. "Vấn đề mê tín dị đoan và thờ cúng ông bà" — thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng truyền thống lành mạnh, còn mê tín dị đoan là tệ nạn được xử lý bằng văn hoá, giáo dục và pháp luật. "Vấn đề ngoại giao" — thuộc lĩnh vực quan hệ đối ngoại của Nhà nước, không phải cái cớ can thiệp kiểu này. "Vấn đề chính trị" — quá chung, không chỉ ra được điểm bị lợi dụng cụ thể.

Đáp án đúng: "“Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”". Đây là tác phẩm kinh điển chủ yếu của chủ nghĩa xã hội khoa học, nơi lần đầu trình bày trọn vẹn những nguyên lý về đấu tranh giai cấp, về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và về sự diệt vong tất yếu của chủ nghĩa tư bản. "“Ngày 18 tháng Sương mù”" là tác phẩm C.Mác phân tích cuộc chính biến của Lui Bônapáctơ, một nghiên cứu lịch sử chính trị cụ thể. "“Tình cảnh công nhân Anh”" là công trình khảo sát thực trạng đời sống công nhân, thuộc tiền đề thực tiễn chứ không phải tác phẩm kinh điển chủ yếu. "“Tư bản”" là công trình kinh tế chính trị trình bày học thuyết giá trị thặng dư, giữ vai trò luận chứng khoa học cho học thuyết.

Đáp án đúng: "Tầng lớp trí thức". Trí thức là lực lượng đã hình thành từ trước, giữ vai trò một trong ba bộ phận của khối liên minh nền tảng, nên không được xếp vào các tầng lớp mới xuất hiện trong thời kỳ quá độ. "Tầng lớp doanh nhân, tiểu chủ" đúng là tầng lớp mới nảy sinh cùng kinh tế nhiều thành phần và quyền tự do kinh doanh. "Tầng lớp những người giàu có" cũng là hiện tượng mới của quá trình phân hoá thu nhập khi phát triển kinh tế thị trường. "Tầng lớp trung lưu" hình thành và mở rộng theo quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá nên cũng thuộc các tầng lớp mới xuất hiện và phát triển.

Đáp án đúng: "Tầng lớp trí thức". Trí thức là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng kinh tế tri thức, vì sản phẩm lao động của họ chính là tri thức, công nghệ và giải pháp, tức đầu vào trực tiếp của kinh tế tri thức. "Giai cấp công nhân" là lực lượng đi đầu, trực tiếp vận hành nền sản xuất hiện đại, nhưng đặc trưng được nêu cho công nhân là tính tiên phong trong sản xuất chứ không phải vai trò sáng tạo tri thức. "Giai cấp nông dân" là chủ thể của nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, không phải lực lượng sáng tạo của kinh tế tri thức. "Tầng lớp doanh nhân" có vai trò tổ chức kinh doanh, tạo việc làm và huy động vốn, khác với chức năng nghiên cứu, sáng tạo.

Đáp án đúng: "Ảnh hưởng đến sự biến đổi của các cơ cấu xã hội khác và tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu xã hội". Vì giữ vị trí hàng đầu và chi phối các loại hình cơ cấu xã hội còn lại, khi cơ cấu xã hội - giai cấp biến đổi thì vừa kéo theo biến đổi ở từng loại cơ cấu khác, vừa làm biến đổi cả hệ thống cơ cấu xã hội. "Ảnh hưởng đến sự biến đổi của các cơ cấu xã hội" chỉ nêu một nửa, thiếu tác động tới toàn bộ hệ thống. "Tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu xã hội" cũng chỉ nêu một nửa, bỏ mất ảnh hưởng tới từng loại cơ cấu cụ thể. "Ảnh hưởng đến sự phát triển và quản lý xã hội" nói về hệ quả ở tầm quản lý, không trả lời câu hỏi về tác động tới cơ cấu xã hội.

Đáp án đúng: "Cơ cấu xã hội - giai cấp". Trong hệ thống chính sách xã hội, nhóm chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội - giai cấp phải đặt lên vị trí hàng đầu, vì nó xử lý quan hệ giữa các giai cấp, tầng lớp, nền tảng quyết định hiệu quả của mọi chính sách xã hội khác. "Tôn giáo, y tế" là hai lĩnh vực chính sách cụ thể, phục vụ nhu cầu tín ngưỡng và sức khỏe, không phải nhóm chính sách nền tảng. "Giáo dục, y tế" rất quan trọng với phát triển con người, song vẫn là chính sách chuyên ngành, triển khai trên nền quan hệ giai cấp đã được xác định. "Cơ cấu giai cấp, giáo dục" ghép lẫn một loại cơ cấu xã hội với một lĩnh vực chính sách, không phải cách xác định đúng nhóm chính sách hàng đầu.

Đáp án đúng: "Xuất hiện những mâu thuẫn lợi ích ở những mức độ khác nhau". Khối liên minh công nhân, nông dân và trí thức thống nhất về lợi ích căn bản, nhưng mỗi lực lượng vẫn có lợi ích riêng về nghề nghiệp, thu nhập, điều kiện sống nên nảy sinh mâu thuẫn ở những mức độ khác nhau, cần được giải quyết bằng chính sách. "Xuất hiện sự đấu tranh kịch liệt trong hệ thống chuyên chính vô sản" phóng đại mâu thuẫn trong nội bộ liên minh thành đối kháng. "Xuất hiện sự chống phá của các giai cấp trong liên minh" sai về bản chất liên minh, vì các lực lượng trong liên minh không chống phá nhau. "Xuất hiện sự chuyên quyền, độc đoán của một bộ phận" là biểu hiện suy thoái của cán bộ, không phải vấn đề nảy sinh từ quan hệ lợi ích trong liên minh.

Đáp án đúng: "Là những cộng đồng người cùng toàn bộ những mối quan hệ xã hội do sự tác động lẫn nhau của các cộng đồng ấy tạo nên". Khái niệm cơ cấu xã hội gồm hai mặt không tách rời: các cộng đồng người và hệ thống quan hệ nảy sinh từ sự tác động lẫn nhau giữa các cộng đồng đó. "Là những cộng đồng người hợp thành một chế độ xã hội" chỉ nêu được một mặt là các cộng đồng, bỏ mất mặt quan hệ xã hội. "Là những người trong cùng một giai cấp, tầng lớp thực hiện phân chia quyền lực" thu hẹp vào quan hệ quyền lực trong nội bộ một giai cấp, không phải cơ cấu của toàn xã hội. "Là những cộng đồng người cùng toàn bộ những mối quan hệ xã hội do sự tác động của cộng đồng người ấy với tự nhiên tạo nên" nhầm quan hệ giữa người với người thành quan hệ giữa người với tự nhiên.

Đáp án đúng: "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản". Văn kiện công bố tháng 2 năm 1848 là bản cương lĩnh chính trị đầu tiên trình bày hoàn chỉnh quan niệm duy vật lịch sử và sứ mệnh của giai cấp công nhân, vì vậy được coi là mốc ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học. "Tình cảnh nước Anh" là loạt bài viết sớm của Ph.Ăngghen những năm 1843-1844, thuộc chặng chuẩn bị tư tưởng. "Bộ Tư bản" ra đời năm 1867, giữ vai trò chứng minh khoa học cho quan niệm duy vật lịch sử nhưng muộn hơn mốc ra đời. "Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hêghen - Lời nói đầu" là bài viết năm 1844 của C.Mác, khi thế giới quan mới còn đang hình thành.

Đáp án đúng: "G.V.Ph.Hêghen". C.Mác và Ph.Ăngghen đã kế thừa cái hạt nhân hợp lý là phép biện chứng trong hệ thống triết học của Hêghen, đồng thời gạt bỏ lớp vỏ duy tâm, thần bí của hệ thống đó để xây dựng phép biện chứng duy vật. "V.I.Lênin" là người bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác trong thời kỳ đế quốc chủ nghĩa, ông kế thừa phép biện chứng đã được duy vật hóa chứ không phải nguồn gốc của nó. "C.Mác" là người tiếp thu và cải tạo hạt nhân hợp lý ấy, không phải nhà triết học mà tư duy được gọi bằng tên đó. "Ph.Ăngghen" cũng ở vị trí người kế thừa và hệ thống hóa phép biện chứng duy vật.

Đáp án đúng: "Tất cả các đáp án đều đúng". Giáo trình nêu ba phát minh lớn của khoa học tự nhiên nửa đầu thế kỷ XIX làm tiền đề cho tư duy biện chứng duy vật, nên cả ba nội dung được liệt kê đều là tiền đề khoa học tự nhiên. "Học thuyết tiến hóa" của Đácuyn chỉ là một trong ba phát minh ấy, chọn riêng nó thì bỏ sót hai phát minh kia. "Học thuyết tế bào" cũng chỉ là một phát minh trong nhóm đó, không bao quát hết câu hỏi. "Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng" tương tự, là một thành phần chứ không phải toàn bộ tiền đề khoa học tự nhiên.

Đáp án đúng: "Học thuyết về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân". Ba phát kiến vĩ đại gồm chủ nghĩa duy vật lịch sử, học thuyết giá trị thặng dư và học thuyết về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân; phát kiến thứ ba chỉ ra chủ thể thực hiện bước chuyển cách mạng. "Thành lập quốc tế cộng sản" là một hoạt động tổ chức, hơn nữa Quốc tế Cộng sản ra đời năm 1919 do V.I.Lênin sáng lập, sau khi hai ông đã qua đời. "Ủng hộ nhân dân lao động" là thái độ chính trị chung, không phải một phát kiến lý luận. "Nhận định và tìm ra mâu thuẫn giai cấp trong xã hội" đã được các nhà sử học và kinh tế học trước Mác nói tới, nên không phải công lao riêng của hai ông.

Đáp án đúng: "Chủ tịch Hồ Chí Minh". Câu khẳng định rằng không giải phóng phụ nữ thì xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ được một nửa là của Hồ Chí Minh, gắn với quan điểm của Người về giải phóng phụ nữ và bình đẳng nam nữ ở Việt Nam. "V.I.Lênin" — bàn nhiều về giải phóng phụ nữ và lao động nữ trong công cuộc xây dựng xã hội mới, nhưng không phải tác giả câu nói này. "C.Mác" — phê phán sự nô dịch phụ nữ trong gia đình tư sản, song không có câu nói với cách diễn đạt trên. "Ph.Ăngghen" — người phân tích nguồn gốc bất bình đẳng nam nữ từ chế độ tư hữu, cũng không phải tác giả câu nói này.

Đáp án đúng: "Gia đình là nơi lưu giữ truyền thống văn hóa của dân tộc, là nơi sáng tạo và thụ hưởng những giá trị văn hóa của xã hội". Chức năng văn hóa có hai mặt gắn liền nhau: gia đình trao truyền phong tục, tập quán, nếp sống của dân tộc và cũng là nơi các thành viên tạo ra, hưởng thụ giá trị văn hóa. "Gia đình là nơi chịu sự chi phối, chế ước của các yếu tố văn hóa cũ và mới đan xen" — mô tả tác động từ bên ngoài lên gia đình, không phải nội dung chức năng. "Gia đình là nơi thực thi các chính sách văn hóa, mang đậm dấu ấn của giai cấp thống trị" — quy chức năng văn hóa thành công cụ chính trị. "Gia đình là nơi giao lưu văn hóa của các cộng đồng tộc người" — chỉ là hệ quả hẹp.

Đáp án đúng: "Vì gia đình sản xuất ra tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất và tái sản xuất ra con người". Chính vì đảm nhiệm cả việc sản xuất ra của cải lẫn việc tái sản xuất ra bản thân con người mà gia đình trở thành đơn vị cơ sở tạo nên cơ thể xã hội; không có gia đình tái tạo ra con người thì xã hội không thể tồn tại và phát triển. "Vì bất kì ai cũng có gia đình riêng, có con cái và cha mẹ" — chỉ là nhận xét về sự phổ biến, lại không đúng với mọi người và không nói được vai trò sản xuất của gia đình. "Vì gia đình là cơ chế quản lý xã hội ở cấp độ nhỏ nhất, không thể phân chia được nữa" — gia đình không phải một cấp quản lý hành chính. "Vì gia đình là nền tảng tinh thần của xã hội" — chỉ nêu một mặt tình cảm.

Đáp án đúng: "2 thế hệ". Quy mô gia đình Việt Nam hiện đại thu nhỏ, kết cấu phổ biến chỉ còn cha mẹ và con cái cùng sống chung, số con trong gia đình cũng ít hơn trước kia. "1 thế hệ" — chỉ là hộ độc thân hoặc cặp vợ chồng chưa có con, không phải kết cấu phổ biến của gia đình hiện đại. "3 thế hệ" — là gia đình truyền thống gồm ông bà, cha mẹ và con cái, đang thu hẹp dần. "4 thế hệ" — là đại gia đình nhiều thế hệ cùng chung sống, càng hiếm trong điều kiện đô thị hóa và nhà ở hiện nay.

Đáp án đúng: "Gia đình hạt nhân". Quy mô gia đình Việt Nam thu nhỏ, phần lớn hộ chỉ còn hai thế hệ gồm cha mẹ và con cái; kiểu hộ này trở nên rất phổ biến ở cả đô thị lẫn nông thôn do công nghiệp hóa, đô thị hóa và dịch chuyển lao động. "Gia đình truyền thống" — kiểu nhiều thế hệ cùng chung sống đang thu hẹp dần chứ không phổ biến lên. "Gia đình đông đại" — không phải một kiểu gia đình được định danh trong lý luận về gia đình. "Gia đình kết nối" — không phải thuật ngữ phân loại quy mô, kết cấu gia đình.