Ôn tập cuối kỳ MLN131 Summer 2025

Đáp án đúng: "Hôn nhân tự nguyện". Tự nguyện trong hôn nhân thể hiện ở quyền tự do lựa chọn người kết hôn trên cơ sở tình yêu và cả quyền tự do ly hôn khi tình yêu không còn nữa, vì hôn nhân chỉ hợp đạo đức khi tình yêu được duy trì. "Hôn nhân một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng" — nói về số lượng bạn đời và quyền, nghĩa vụ ngang nhau giữa vợ chồng, không phải quyền tự do lựa chọn. "Hôn nhân được đảm bảo về mặt pháp lý" — nói về việc đăng ký và sự bảo hộ của pháp luật đối với quan hệ hôn nhân. "Hôn nhân được đảm bảo về mặt kinh tế" — không phải một nguyên tắc của chế độ hôn nhân tiến bộ.

Đáp án đúng: "Vì bản chất của nó đối lập với các kiểu nhà nước bóc lột từng có trong lịch sử". Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước kiểu mới vì lần đầu bộ máy nhà nước thuộc về số đông người lao động, dựa trên công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu và lấy tổ chức, xây dựng làm chức năng chủ yếu, trái ngược bản chất các nhà nước bóc lột trước đó. "Vì nó xuất hiện trẻ nhất trong các kiểu nhà nước" — thứ tự thời gian không nói được gì về bản chất, cái mới ở đây là mới về chất. "Vì do không tuân theo các quy tắc tổ chức nhà nước cổ điển" — không đúng, nhà nước này vẫn có bộ máy, pháp luật và tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ. "Vì nó thực hiện dân chủ cho thiểu số nhân dân lao động" — ngược hẳn, đây là nền dân chủ cho đa số, dân chủ thiểu số là đặc trưng của dân chủ chủ nô.

Đáp án đúng: "Chức năng xã hội và chức năng giai cấp". Căn cứ vào tính chất của quyền lực nhà nước, nhà nước xã hội chủ nghĩa có chức năng giai cấp tức trấn áp sự chống phá, và chức năng xã hội tức tổ chức, xây dựng, trong đó tổ chức và xây dựng là chức năng chủ yếu. "Chức năng đối ngoại, đối nội" — là cách phân chia theo phạm vi tác động của quyền lực nhà nước, không theo tính chất. "Chức năng kinh tế - chính trị" — là cách phân chia theo lĩnh vực tác động của quyền lực nhà nước. "Chức năng văn hóa - xã hội" — cũng thuộc cách phân chia theo lĩnh vực và chỉ nêu được một phần, bỏ mất mặt kinh tế và chính trị.

Đáp án đúng: "Quyền bãi miễn những đại biểu không xứng đáng". Quyền lực nhà nước là của nhân dân và chỉ được ủy quyền, nên đi liền quyền bầu cử phải là quyền bãi miễn những đại biểu không còn xứng đáng; đây là một điểm thể hiện tính ưu việt của dân chủ xã hội chủ nghĩa. "Quyền tự mình tham gia trở thành đại biểu không qua bầu cử" — phủ nhận chính cơ chế đại diện, muốn làm đại biểu phải được dân bầu. "Quyền giải tán hệ thống chính trị" — không phải quyền dân chủ nào cả, dân chủ phải trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. "Quyền tự do ngôn luận" — là một quyền cơ bản của công dân nhưng không phải quyền đi kèm trực tiếp với quyền bầu cử đại biểu.

Đáp án đúng: "Chế độ ta là do nhân dân làm chủ, quyền lực thuộc về nhân dân". Hồ Chí Minh khẳng định chế độ ta là chế độ dân chủ, tức nhân dân là người chủ và nhân dân làm chủ; Hiến pháp cũng ghi tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. "Chế độ ta là do Đảng Cộng sản Việt Nam làm chủ, là đại diện ý chí, nguyện vọng của nhân dân" — lẫn vai trò lãnh đạo của Đảng với quyền làm chủ, Đảng lãnh đạo chứ không làm chủ thay dân. "Chế độ ta là do giai cấp công nhân làm chủ, quyền lực thuộc về giai cấp công nhân" — thu hẹp chủ thể, nhà nước mang bản chất giai cấp công nhân nhưng quyền lực thuộc về toàn thể nhân dân. "Chế độ ta là do cá nhân làm chủ, được hiện thực hóa thông qua vai trò làm chủ duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam" — tự mâu thuẫn và phủ nhận quyền làm chủ của nhân dân.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân". Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ra đời từ thắng lợi của cách mạng vô sản nên mang bản chất giai cấp công nhân, được thực hiện qua sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, song phục vụ lợi ích của toàn thể nhân dân lao động. "Giai cấp tư sản" — là giai cấp mang bản chất của nền dân chủ tư sản, gắn với chế độ tư hữu tư liệu sản xuất. "Giai cấp nông dân" — là lực lượng đồng minh cơ bản của công nhân, nhưng do gắn với sản xuất nhỏ nên không thể là giai cấp quy định bản chất một nền dân chủ. "Giai cấp tiểu tư sản" — có địa vị kinh tế không ổn định, dễ dao động, càng không thể quy định bản chất của nền dân chủ kiểu mới.

Đáp án đúng: "Đảng Cộng sản lãnh đạo". Xét từ bản chất chính trị, chính sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là yếu tố bảo đảm quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, vì Đảng mang bản chất giai cấp công nhân, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng và không có lợi ích riêng nào khác lợi ích của nhân dân lao động. "Giai cấp nông dân lãnh đạo" — nông dân là lực lượng đồng minh, không có hệ tư tưởng và khả năng tổ chức để giữ vai trò lãnh đạo. "Nhà nước lãnh đạo" — nhà nước là công cụ quản lý do nhân dân lập ra và chịu sự lãnh đạo của Đảng, không phải chủ thể lãnh đạo chính trị. "Giai cấp tư sản lãnh đạo" — lợi ích của giai cấp tư sản gắn với chế độ tư hữu nên đối lập với quyền làm chủ của nhân dân lao động.

Đáp án đúng: "Nền dân chủ do Đảng Cộng sản là đảng duy nhất lãnh đạo, thực hiện quyền lợi và lợi ích của toàn thể nhân dân lao động". Bản chất chính trị của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là tính nhất nguyên: sự lãnh đạo chính trị của giai cấp công nhân thông qua Đảng Cộng sản, nhưng nhằm thực hiện quyền lực và lợi ích của toàn thể nhân dân lao động. "Thực hiện dân chủ đối với tất cả mọi người" — nền dân chủ này rộng rãi với nhân dân lao động song đồng thời chuyên chính với các thế lực chống lại chế độ. "Nền dân chủ do các đảng phái đối lập nhau cạnh tranh công bằng để nhận được sự tín nhiệm của mọi người" — mô tả cơ chế đa nguyên, đa đảng của dân chủ tư sản. "Thực hiện nhất quán một nguyên tắc duy nhất là tập trung dân chủ" — tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức bộ máy, không phải nội dung bản chất chính trị.

Đáp án đúng: "Có vị trí chiến lược quan trọng". Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam cư trú chủ yếu ở vùng núi, biên giới, nơi có tài nguyên, rừng, đầu nguồn nước và có ý nghĩa đặc biệt về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, nên địa bàn này mang vị trí chiến lược quan trọng của cả nước. "Có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội tốt nhất" — trái thực tế, vì đây lại là những vùng khó khăn nhất về hạ tầng, giáo dục, y tế và thu nhập. "Ở đồng bằng trù phú" — đồng bằng trù phú chủ yếu là địa bàn cư trú của dân tộc Kinh. "Ở các hải đảo xa xôi" — địa bàn đặc trưng là miền núi và biên giới đất liền, không phải hải đảo xa xôi.

Đáp án đúng: "Chính trị và tư tưởng". Mặt tư tưởng phản ánh niềm tin, tín ngưỡng của tín đồ, là mâu thuẫn không đối kháng, phải khắc phục lâu dài bằng tuyên truyền, giáo dục; mặt chính trị là việc các thế lực lợi dụng tôn giáo chống lại cách mạng, phải kiên quyết đấu tranh. Phân biệt hai mặt này giúp không quy tín đồ thành đối tượng đấu tranh. "Chính trị và pháp quyền" — pháp quyền là công cụ quản lý nhà nước, không phải một mặt bên trong vấn đề tôn giáo. "Tư tưởng và văn hóa" — văn hoá là giá trị cần tôn trọng, giữ gìn, không phải mặt cần phân biệt để xử lý. "Giáo dục và tư tưởng" — giáo dục là phương thức tác động vào nhận thức, không phải một mặt của vấn đề.

Đáp án đúng: "Thị tộc, bộ lạc, bộ tộc và dân tộc". Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, cùng với sự phát triển của sản xuất, cộng đồng người đi từ thị tộc dựa trên quan hệ huyết thống, lên bộ lạc do nhiều thị tộc hợp thành, rồi bộ tộc do nhiều bộ lạc liên kết, và cao nhất là dân tộc. "Bộ tộc, bộ lạc, thị tộc và dân tộc" — đảo ngược trình tự, đặt bộ tộc, hình thức cao hơn, lên trước bộ lạc và thị tộc. "Dân tộc, thị tộc, bộ lạc và bộ tộc" — đặt dân tộc, hình thức phát triển cao nhất và muộn nhất, ở vị trí khởi đầu. "Bộ lạc, bộ tộc, thị tộc và dân tộc" — loại thị tộc khỏi vị trí đầu tiên, trong khi thị tộc mới là hình thức cộng đồng sơ khai gắn với quan hệ huyết thống của xã hội nguyên thuỷ.

Đáp án đúng: "Do sự thức tỉnh, trưởng thành về ý thức dân tộc". V.I.Lênin giải thích xu hướng thứ nhất bắt nguồn từ chỗ ý thức dân tộc đã thức tỉnh và trưởng thành: cộng đồng dân cư nhận rõ mình là một dân tộc, có quyền tự quyết định vận mệnh, từ đó đấu tranh thoát khỏi sự thống trị để lập quốc gia độc lập. "Do sự đàn áp, thống trị quá khắt nghiệt của chủ nghĩa thực dân" — là điều kiện bên ngoài thúc đẩy quá trình đó, nhưng nếu ý thức dân tộc chưa trưởng thành thì áp bức cũng không tự dẫn tới lập quốc gia độc lập. "Do mâu thuẫn lợi ích, quyền lợi" — quá chung, vì mâu thuẫn lợi ích có thể dẫn tới nhiều kết cục khác nhau. "Do sự phát triển về số lượng quá lớn" — quy mô dân số không phải căn cứ hình thành một dân tộc độc lập.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Bỏ qua việc xác lập địa vị thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa.", "Tiếp thu, kế thừa những thành tựu mà nhân loại đạt được dưới chủ nghĩa tư bản." và "Tạo ra sự biến đổi về chất của xã hội trên tất cả mọi lĩnh vực.". Ba nội dung này đúng theo quan điểm của Đảng: chỉ bỏ qua địa vị thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa, còn thành tựu nhân loại thì kế thừa, và sự nghiệp ấy phải tạo biến đổi về chất trên mọi lĩnh vực. "Là bỏ qua toàn bộ phương thức sản xuất của chủ nghĩa tư bản." sai vì phương thức sản xuất bao gồm cả lực lượng sản xuất, mà lực lượng sản xuất và thành tựu khoa học, công nghệ, quản lý thì phải tiếp thu chứ không thể bỏ.

Đáp án đúng: "Tư tưởng vô sản và tư tưởng tư sản". Trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá, thời kỳ quá độ còn tồn tại nhiều loại tư tưởng khác nhau, trong đó cuộc đấu tranh chủ yếu là giữa tư tưởng vô sản đang giữ vai trò chủ đạo và tư tưởng tư sản cùng các tàn dư của nó. "Tư tưởng vô sản và tư tưởng địa chủ phong kiến" nêu một đối tượng đã suy tàn, không còn là lực lượng tư tưởng chủ yếu đối lập trong thời kỳ này. "Tư tưởng chủ nô và tư tưởng tư sản" đặt sai bối cảnh lịch sử, vì tư tưởng chủ nô gắn với xã hội chiếm hữu nô lệ. "Tư tưởng vô sản và tư tưởng chủ nô" cũng lấy một hệ tư tưởng đã lùi vào quá khứ xa làm đối cực.

Đáp án đúng: "Quá độ gián tiếp". Liên Xô, các nước Đông Âu trước đây và các nước xã hội chủ nghĩa hiện nay đều bước vào thời kỳ quá độ từ trình độ tiền tư bản hoặc tư bản chưa phát triển cao, bỏ qua việc xác lập địa vị thống trị của chế độ tư bản chủ nghĩa, nên thuộc hình thức quá độ gián tiếp. "Quá độ trực tiếp" chỉ dành cho những nước tư bản phát triển cao và trên thực tế chưa từng diễn ra ở đâu. "Quá độ bộ phận" không phải một hình thức quá độ được phân loại trong lý luận. "Quá độ toàn diện" cũng không phải tên hình thức quá độ, tính toàn diện chỉ nói về phạm vi nội dung cải biến.

Đáp án đúng: "Phải được thực hiện thông qua cuộc cách mạng vô sản". Các hình thái trước đây đều thay thế nhau trên cơ sở chế độ tư hữu, nên có thể hình thành tự phát; hình thái cộng sản chủ nghĩa xoá bỏ tư hữu nên chỉ ra đời khi giai cấp công nhân tự giác làm cách mạng vô sản giành chính quyền. "Phải được thực hiện thông qua cuộc cách mạng tư sản" là cuộc cách mạng mở đường cho chủ nghĩa tư bản, không phải cho hình thái mới. "Phải được thực hiện thông qua một sự cải biến sâu sắc về trình độ phát triển của công nghiệp và người lao động" chỉ nêu tiền đề vật chất, thiếu khâu quyết định là giành chính quyền. "Phải có sự hội tụ đầy đủ các yếu tố về kinh tế và chính trị" nói chung chung, đúng với mọi hình thái nên không chỉ ra nét khác biệt.

Đáp án đúng: "Trở thành nước phát triển, thu nhập cao". Đại hội XIII xác định tầm nhìn đến năm 2045, dịp một trăm năm thành lập nước, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. "Trở thành nước phát triển, có kinh tế tri thức, thu nhập trung bình cao" hạ tiêu chí thu nhập xuống mức của mốc 2030 và thêm vế không có trong mục tiêu. "Trở thành con rồng Châu Á" là cách nói báo chí, không phải mục tiêu được văn kiện xác định. "Trở thành nước đang phát triển, có thu nhập trung bình cao" chính là mục tiêu của mốc năm 2030, thấp hơn tầm nhìn 2045.

Đáp án đúng: "Là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp". Đại hội XIII đặt mốc năm 2025, dịp một trăm năm thành lập Đảng chưa tới nên mục tiêu còn khiêm tốn, là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại và vượt qua mức thu nhập trung bình thấp. "Là nước phát triển, có công nghiệp hóa, hiện đại hóa cao, đạt mức thu nhập cao" vượt xa mốc 2025, gần với tầm nhìn giữa thế kỷ. "Là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, đạt được mức thu nhập trung bình" nói chệch tiêu chí thu nhập đã được văn kiện xác định. "Là nước phát triển, có thành tựu khoa học - kỹ thuật hiện đại, phát triển nguồn lực nội sinh" không phải cách diễn đạt mục tiêu trong văn kiện.

Đáp án đúng: "8". Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được bổ sung, phát triển năm 2011 tại Đại hội XI nêu tám phương hướng, mở đầu bằng đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và kết thúc bằng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. "5" là số đặc trưng hay số mối quan hệ của các văn kiện khác, không phải số phương hướng của Cương lĩnh. "6" trùng với số đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội trong giáo trình, dễ bị nhớ lẫn sang số phương hướng. "9" vượt quá số phương hướng được văn kiện liệt kê, không có phương hướng thứ chín nào được nêu.

Đáp án đúng: "Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường". Đây là một trong các mối quan hệ lớn được Đảng xác định phải nắm vững và giải quyết tốt, với đủ bốn vế tăng trưởng kinh tế, phát triển văn hoá, tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường. "Giữa tăng trưởng kinh tế, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường sống" thiếu vế phát triển văn hoá. "Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, bảo vệ môi trường, y tế, giáo dục" thêm y tế, giáo dục vốn không phải vế của mối quan hệ này và lại thiếu công bằng xã hội. "Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội" thiếu vế bảo vệ môi trường.