Ôn tập cuối kỳ MLN131 Summer 2025

Đáp án đúng: "4". Bốn phương hướng cơ bản là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và nâng cao nhận thức xã hội về xây dựng, phát triển gia đình; đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và kinh tế hộ gia đình; kế thừa giá trị của gia đình truyền thống đồng thời tiếp thu tiến bộ của nhân loại về gia đình; tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng phong trào xây dựng gia đình văn hóa. "3" — thiếu một phương hướng so với bốn nội dung nêu trên. "5" — nhiều hơn số phương hướng được xác định. "6" — càng vượt quá, không có căn cứ trong giáo trình.

Đáp án đúng: "Của sự thống trị về kinh tế". Trong các chế độ xã hội trước, người đàn ông nắm tư liệu sản xuất và của cải gia đình; địa vị làm chủ kinh tế ấy sinh ra quyền lực của người đó trong gia đình, nên giải phóng phụ nữ phải bắt đầu từ việc nữ giới tham gia lao động xã hội và độc lập về kinh tế. "Của sự phát triển chế độ quân chủ" — chỉ là một hình thức nhà nước, ra đời muộn hơn và cũng dựa trên quan hệ sở hữu. "Của sự thống trị về văn hóa" — văn hóa, tư tưởng trọng nam là hệ quả phản ánh quan hệ kinh tế. "Của sự thống trị về chính trị" — quyền lực chính trị của nam giới cũng bắt nguồn từ địa vị kinh tế.

Đáp án đúng: "Do ảnh hưởng phong tục, tập quán và nhu cầu sản xuất nông nghiệp". Nền nông nghiệp thủ công cần nhiều lao động, cộng với phong tục, tập quán phụ hệ coi trọng việc nối dõi, đã tạo nên nhu cầu phải có con, càng đông con càng tốt và nhất thiết phải có con trai. "Do dân số ít và nam giới quá hiếm" — không đúng thực tế dân số, cũng không giải thích được việc coi trọng con trai. "Do không có các biện pháp kế hoạch hóa gia đình" — chỉ là điều kiện kỹ thuật, không tạo ra mong muốn đông con và trọng nam. "Do con cái mang họ cha" — là biểu hiện của chế độ phụ hệ, bản thân nó cũng do phong tục, tập quán sinh ra chứ không phải nguyên nhân gốc.

Đáp án đúng: "Thiết lập chính quyền nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, nhà nước xã hội chủ nghĩa". Cơ sở chính trị - xã hội của gia đình mới là việc giành chính quyền về tay người lao động, nhờ đó nhà nước ban hành và thực thi luật hôn nhân và gia đình, xóa bỏ những quan hệ gia đình bất bình đẳng cũ. "Thiết lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất" — là cơ sở kinh tế - xã hội. "Xây dựng văn hóa xã hội chủ nghĩa" — là cơ sở văn hóa. "Xây dựng một chế độ bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong kinh tế" — chỉ là một kết quả cụ thể trong lĩnh vực kinh tế, không phải nền tảng chính trị của việc xây dựng gia đình.

Đáp án đúng: "Công nhân". Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, do Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân lãnh đạo, đồng thời là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. "Nông dân" — là lực lượng trong khối liên minh nền tảng của nhà nước, không phải giai cấp quy định bản chất nhà nước. "Tư sản" — bản chất giai cấp tư sản gắn với nhà nước tư sản và chế độ tư hữu, đối lập với nhà nước kiểu mới. "Trí thức" — là một tầng lớp xã hội, không phải giai cấp có hệ tư tưởng và sứ mệnh lịch sử để quy định bản chất nhà nước.

Đáp án đúng: "Nguyên tắc tập trung dân chủ". Giáo trình nêu tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo nguyên tắc tập trung dân chủ, có phân công, phân cấp, đồng thời bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất từ trung ương. "Nguyên tắc dân chủ rộng rãi" — là đặc trưng nội dung của nền dân chủ chứ không phải nguyên tắc tổ chức bộ máy, thiếu mặt tập trung thì bộ máy không thể thống nhất. "Nguyên tắc cá nhân phụ trách" — chỉ là một mặt của chế độ trách nhiệm trong quản lý, đứng riêng thì dẫn tới tập trung quan liêu. "Nguyên tắc lập pháp" — lập pháp là một nhánh quyền lực, không phải nguyên tắc tổ chức và hoạt động của cả bộ máy.

Đáp án đúng: "1". Giáo trình liệt kê sáu đặc điểm của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và đặt lên đầu tiên yêu cầu xây dựng nhà nước do nhân dân lao động làm chủ, nhà nước của dân, do dân, vì dân, vì đây là cái gốc quy định mọi đặc điểm còn lại. "3" — vị trí này thuộc đặc điểm về quyền lực nhà nước là thống nhất, có phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp. "5" — vị trí này thuộc đặc điểm tôn trọng quyền con người, coi con người là chủ thể, là trung tâm của sự phát triển. "6" — vị trí cuối thuộc đặc điểm tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước theo nguyên tắc tập trung dân chủ.

Đáp án đúng: "Dân chủ xã hội chủ nghĩa là cơ sở, nền tảng cho việc xây dựng và hoạt động của nhà nước xã hội chủ nghĩa". Nhờ có dân chủ, nhân dân mới bầu cử, bãi miễn, kiểm soát và vận hành được bộ máy, nên dân chủ vừa là nền tảng hình thành vừa là điều kiện hoạt động của nhà nước xã hội chủ nghĩa. "Dân chủ xã hội chủ nghĩa tạo ra cơ chế hạn chế quyền lực của nhà nước xã hội chủ nghĩa" — quan hệ giữa hai bên không phải kiềm chế đối lập, dân chủ làm cho quyền lực nhà nước thực sự thuộc về dân chứ không nhằm hạn chế nhà nước. "Dân chủ xã hội chủ nghĩa là nguyên nhân sinh ra nhà nước xã hội chủ nghĩa" — sai trình tự, cả hai đều là kết quả của cách mạng vô sản. "Tất cả các đáp án đều đúng" — không thể đúng vì hai mệnh đề vừa bị bác đều sai.

Đáp án đúng: "Cách mạng Tháng Mười Nga thành công với sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới (1917)". Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa chỉ chính thức được xác lập khi có nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên, tức sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917. "Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công" — xác lập chế độ dân chủ nhân dân ở Việt Nam, muộn hơn và không phải nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới. "Bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp (1789)" — là văn kiện của cách mạng tư sản, mở đường cho nền dân chủ tư sản. "Tuyên ngôn độc lập của Mỹ (1776)" — cũng là văn kiện của cách mạng tư sản, gắn với nhà nước tư sản chứ không phải nhà nước của người lao động.

Đáp án đúng: "Dân chủ xã hội chủ nghĩa". Trong các nền dân chủ đã và đang tồn tại, dân chủ xã hội chủ nghĩa cao hơn hẳn về chất vì quyền lực thuộc về đa số nhân dân lao động, dựa trên công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu và do Đảng Cộng sản lãnh đạo. "Dân chủ chủ nô" — là dân chủ của thiểu số chủ nô và một bộ phận công dân tự do, trình độ sơ khai nhất. "Dân chủ tư sản" — có bước tiến lớn so với chế độ phong kiến nhưng vẫn là dân chủ cho thiểu số hữu sản vì dựa trên chế độ tư hữu. "Dân chủ cộng sản chủ nghĩa" — không phải nền dân chủ đã hoặc đang tồn tại nên không thể đem so sánh, ở xã hội cộng sản chủ nghĩa nhà nước tiêu vong và dân chủ chỉ còn là giá trị xã hội.

Đáp án đúng: "Tôn trọng lợi ích, truyền thống, văn hoá của các dân tộc". Đoàn kết các dân tộc chỉ bền vững khi mỗi tộc người thấy lợi ích, bản sắc văn hoá, ngôn ngữ, tập quán và tín ngưỡng của mình được thừa nhận và tôn trọng, không bị áp đặt hay đồng hoá; vì vậy chính sách dân tộc coi đây là vấn đề cực kỳ quan trọng. "Phát triển kinh tế hàng hoá ở các vùng dân tộc thiểu số" — là một nội dung kinh tế cụ thể, cần thiết nhưng chỉ tạo điều kiện vật chất, không chạm vào gốc tâm lý - văn hoá của sự cố kết. "Phát huy truyền thống đoàn kết giữa các dân tộc" — nêu lại chính mục tiêu đoàn kết chứ không phải chính sách cụ thể làm điều kiện cho mục tiêu đó. "Tăng cường bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số" — thuộc nội dung công tác cán bộ, chỉ là một bộ phận của chính sách dân tộc.

Đáp án đúng: "Bình đẳng/ công nhân". Cương lĩnh dân tộc của V.I.Lênin gồm ba nội dung gắn bó: các dân tộc hoàn toàn bình đẳng, các dân tộc được quyền tự quyết và liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc lại, trong đó nội dung thứ ba là tư tưởng cốt lõi phản ánh bản chất quốc tế của phong trào công nhân. "Hòa bình/ công nhân" — Cương lĩnh dùng chữ hoàn toàn bình đẳng, không phải hoà bình, vì đây là quyền của dân tộc chứ không phải trạng thái quan hệ. "Công nhân/ nông dân" — sai cả hai chỗ trống, vì liên hiệp là của công nhân tất cả các dân tộc. "Hòa bình/ bình đẳng" — sai cả hai chỗ trống và đảo lộn trật tự các nội dung của Cương lĩnh.

Đáp án đúng: "Dân tộc và tôn giáo". Một trong các định hướng của giáo trình là giải quyết mối quan hệ dân tộc và tôn giáo phải đặt trong cộng đồng quốc gia - dân tộc thống nhất theo định hướng xã hội chủ nghĩa, lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm chuẩn, bảo đảm vừa tôn trọng quyền của các tộc người và tín đồ, vừa giữ vững độc lập, chủ quyền. "Văn hóa và hội nhập quốc tế" — là hai lĩnh vực phát triển và đối ngoại, không phải cặp vấn đề được giáo trình đặt ra ở đây. "Tư sản và vô sản" — là cặp giai cấp trong xã hội tư bản, thuộc nội dung khác. "Giáo dục và y tế" — là hai lĩnh vực của chính sách xã hội, không gắn với nguy cơ bị lợi dụng chia rẽ cộng đồng quốc gia.

Đáp án đúng: "Một quan hệ sản xuất mới, phù hợp với chế độ công hữu các tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội". Khi lực lượng sản xuất đã xã hội hoá cao thì quan hệ sản xuất dựa trên tư hữu trở thành trở lực, nên đòi hỏi một quan hệ sản xuất mới dựa trên chế độ công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu. "Một cơ sở hạ tầng mới, phù hợp với chế độ công hữu các tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội" nói vòng, vì cơ sở hạ tầng chính là tổng hợp các quan hệ sản xuất nên chưa chỉ ra cái trực tiếp bị đòi hỏi. "Một lực lượng sản xuất mới, phù hợp với chế độ công hữu các tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội" đảo ngược quan hệ nhân quả, vì chính lực lượng sản xuất đặt ra yêu cầu. "Một kiến trúc thượng tầng mới, phù hợp với lực lượng sản xuất mới" sai mắt khâu, vì kiến trúc thượng tầng được quy định bởi cơ sở hạ tầng.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa xã hội giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người, tạo điều kiện để con người phát triển toàn diện". Giáo trình xếp đặc trưng này lên đầu vì nó nêu mục tiêu bao trùm, cái đích mà mọi đặc trưng còn lại phục vụ. "Chủ nghĩa xã hội có nhà nước kiểu mới mang bản chất giai cấp công nhân, đại biểu cho lợi ích, quyền lực và ý chí của nhân dân lao động" là đặc trưng về chính trị, đứng sau trong trật tự liệt kê. "Chủ nghĩa xã hội là xã hội do nhân dân lao động làm chủ" là đặc trưng về chủ thể quyền lực, cũng không mở đầu. "Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu" là đặc trưng về kinh tế, xếp liền sau đặc trưng mục tiêu.

Đáp án đúng: "Xuất phát từ một xã hội vốn là thuộc địa, nửa phong kiến, lực lượng sản xuất rất thấp, chiến tranh kéo dài, để lại nhiều tàn dư tiêu cực". Đây đúng là điểm xuất phát của nước ta khi bước vào thời kỳ quá độ, quy định tính lâu dài và khó khăn của thời kỳ này. "Xuất phát từ một xã hội phong kiến phát triển, trải qua thời kỳ thuộc địa nên bị đồng hóa nhiều về tư tưởng, văn hóa" sai vì xã hội Việt Nam trước đây là phong kiến lạc hậu và dân tộc ta không bị đồng hoá. "Xuất phát từ một xã hội phong kiến lạc hậu, trình độ lực lượng sản xuất nông nghiệp kém, được sự khai hóa của thực dân Pháp nhưng không có sự cải biến tốt hơn" dùng luận điệu khai hoá của thực dân, trái sự thật về chính sách bóc lột thuộc địa. "Xuất phát từ một nước công nghiệp phát triển tiến lên chủ nghĩa xã hội" trái hoàn toàn thực tế nước ta.

Đáp án đúng: "Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa". Trong tám phương hướng của Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011, phương hướng mở đầu là đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường, kế đó là phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. "Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội" là phương hướng thứ ba. "Bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội" là phương hướng thứ tư. "Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế" là phương hướng thứ năm.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa xã hội là chế độ xã hội do nhân dân lao động làm chủ". Quyền làm chủ của nhân dân lao động trên mọi lĩnh vực chính là biểu hiện tập trung cho tính chất vì con người, do con người của chế độ mới. "Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu" sai ngay ở nội dung, vì đặc trưng kinh tế của chủ nghĩa xã hội là chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu. "Chủ nghĩa xã hội giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và đồng thời đàn áp giai cấp thống trị tàn bạo là giai cấp tư sản" đặt mục tiêu đàn áp vào bản chất chế độ, trái tinh thần giải phóng con người. "Chủ nghĩa xã hội có nhà nước kiểu mới mang bản chất giai cấp công nhân, đại biểu cho lợi ích, quyền lực và ý chí của riêng giai cấp công nhân" bó hẹp nhà nước vào một giai cấp, trong khi nhà nước ấy đại biểu cho nhân dân lao động.

Đáp án đúng: "Công nhân". Xét về phương diện kinh tế - xã hội, giai cấp công nhân là những người lao động trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao. "Tư sản" sai vì giai cấp tư sản là người sở hữu tư liệu sản xuất và mua sức lao động, không phải người vận hành công cụ sản xuất. "Nông dân" sai vì gắn với công cụ và nền sản xuất nông nghiệp, trình độ xã hội hóa thấp. "Địa chủ" sai vì đó là giai cấp sở hữu đất đai trong xã hội phong kiến, sống bằng địa tô chứ không trực tiếp vận hành công cụ công nghiệp.

Đáp án đúng: "Tính tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần hợp tác cao". Lao động trong nền đại công nghiệp diễn ra theo dây chuyền, phân công chặt chẽ và phụ thuộc lẫn nhau, nên rèn cho giai cấp công nhân tính tổ chức, kỷ luật lao động và tinh thần hợp tác cao, điều mà các giai cấp gắn với sản xuất nhỏ, phân tán không có được ở mức như vậy. "Tinh thần yêu thương, đùm bọc lẫn nhau" là giá trị đạo đức phổ biến của người lao động nói chung, không do phương thức sản xuất công nghiệp rèn nên. "Sự khổ luyện, kiên trì lao động vì tiền lương" quy động lực lao động về tiền lương nên không nói lên phẩm chất tổ chức và kỷ luật. "Phẩm chất cần cù, siêng năng và chịu khó" cũng là đức tính chung của nhiều giai cấp, tầng lớp, kể cả người nông dân sản xuất nhỏ.