Chương 3: Giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường

Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối là một phương pháp sản xuất trong chủ nghĩa tư bản, trong đó giá trị thặng dư được tạo ra bằng cách tăng cường lao động và giảm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, nhận xét 'Ngày lao động không thay đổi' không đúng. Trong phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối, ngày lao động thường được kéo dài để tăng cường sản xuất và tạo ra giá trị thặng dư. Điều này có nghĩa là người lao động phải làm việc nhiều giờ hơn để tạo ra giá trị thặng dư. Vì vậy, nhận xét 'Ngày lao động không thay đổi' không đúng.

Bóc lột giá trị thặng dư tương đối là một hình thức bóc lột trong đó người chủ sử dụng lao động rút ngắn thời gian lao động tất yếu của người lao động, khiến họ phải làm việc thêm để tạo ra giá trị thặng dư. Điều này có nghĩa là người chủ yêu cầu người lao động phải làm việc nhiều hơn thời gian cần thiết để sản xuất ra sản phẩm, từ đó tạo ra lợi nhuận. Bóc lột giá trị thặng dư tương đối thường được thực hiện thông qua việc tăng cường sản xuất, giảm chi phí sản xuất và tăng cường quản lý lao động. Điều này có thể dẫn đến việc người lao động phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, thiếu an toàn và không được trả lương đầy đủ. Bóc lột giá trị thặng dư tương đối là một hình thức bóc lột phổ biến trong các hệ thống kinh tế tư bản, nơi người chủ thường tìm cách tối đa hóa lợi nhuận bằng cách giảm chi phí sản xuất và tăng cường sản xuất.

Tư bản cho vay trong chủ nghĩa tư bản có đặc điểm quan trọng là quyền sử dụng tách khỏi quyền sở hữu. Điều này có nghĩa là người cho vay không phải là người sử dụng tư bản, mà là người khác sẽ sử dụng nó để sản xuất hoặc kinh doanh. Ngoài ra, tư bản cho vay cũng được coi là hàng hóa đặc biệt vì nó có giá trị và có thể được mua bán trên thị trường. Điều này cho thấy tư bản cho vay không phải là hình thái tư bản phiến diện, mà là một phần quan trọng của hệ thống kinh tế tư bản. Giá cả của tư bản cho vay được quyết định bởi giá trị của nó, không phải bởi giá trị sử dụng. Điều này cho thấy tư bản cho vay được coi là một loại hàng hóa có giá trị kinh tế.

Sự vận động của tiền trong nền sản xuất hàng hóa giản đơn (H-T-H) và sự vận động của tiền trong nền sản xuất hàng hóa tư bản (T-H-T') đều có một số điểm chung. Trước hết, cả hai hình thức vận động này đều có hai thực thể vật chất là tiền và hàng. Tiền và hàng luôn đi đôi với nhau, không thể tách rời. Tiếp theo, cả hai hình thức vận động này đều bắt đầu bằng hành vi bán. Khi một người bán hàng hóa của mình, họ nhận được tiền. Sau đó, tiền được sử dụng để mua hàng hóa khác. Vì vậy, cả hai hình thức vận động này đều có hai hành vi đối lập nhau - mua và bán. Cuối cùng, cả hai hình thức vận động này đều kết thúc bằng hành vi mua. Khi tiền được sử dụng để mua hàng hóa, nó đã hoàn thành một vòng tròn vận động.

Cấu tạo kỹ thuật của tư bản được hiểu là tỷ lệ giữa số lượng tư liệu sản xuất và số lượng sức lao động sử dụng những tư liệu sản xuất đó trong quá trình sản xuất. Điều này có nghĩa là, để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm, một doanh nghiệp cần bao nhiêu tư liệu sản xuất và bao nhiêu người lao động. Tỷ lệ này phản ánh hiệu suất sử dụng tư liệu sản xuất và sức lao động trong quá trình sản xuất. Nó cũng cho thấy khả năng sản xuất của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Ví dụ, nếu một doanh nghiệp cần 10 người lao động để sản xuất ra 100 đơn vị sản phẩm, thì tỷ lệ cấu tạo kỹ thuật của tư bản sẽ là 1:10. Điều này cho thấy rằng mỗi người lao động có thể sản xuất ra 10 đơn vị sản phẩm. Tỷ lệ này có thể thay đổi tùy thuộc vào loại sản phẩm, công nghệ và quy trình sản xuất.