Chương 4: Cạnh tranh và độc quyền trong nền kinh tế thị trường

Nghịch lý đáng nhớ nhất của chặng này là độc quyền không phải kẻ thù của cạnh tranh tự do mà là con đẻ của nó: cạnh tranh buộc doanh nghiệp phải lớn lên, lớn tới mức chỉ còn vài người chơi thì bắt tay nhau dễ hơn đánh nhau. Từ đó hình thành các kiểu liên minh với mức ràng buộc tăng dần, từ chỗ chỉ thỏa thuận giá cả và sản lượng, qua chỗ mất quyền tự lo đầu ra, đến chỗ hợp nhất hẳn. Song song là sự hợp nhất giữa tư bản ngân hàng với tư bản công nghiệp, và việc đưa tư bản ra nước ngoài thay cho đưa hàng hóa. Khi sức mạnh kinh tế ấy quyện vào bộ máy nhà nước thì xuất hiện một nấc mới, nơi chính sách công trở thành công cụ phục vụ lợi ích độc quyền. Người học nhờ đó đọc được tin tức về sáp nhập, thâu tóm và luật chống độc quyền bằng con mắt có khung lý thuyết.