MLN122 Kinh tế chính trị Mác - Lênin – Bộ ôn tập cuối kỳ số 3 (60 câu)

Cách mạng công nghiệp được hình thành bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố, nhưng yếu tố quyết định chính là sự phát triển nhảy vọt về trình độ của tư liệu lao động. Trình độ của tư liệu lao động bao gồm máy móc, thiết bị, công nghệ và các phương tiện sản xuất khác. Khi trình độ của tư liệu lao động tăng lên, năng suất lao động cũng tăng lên, dẫn đến sự gia tăng sản lượng và giảm chi phí sản xuất. Điều này tạo điều kiện cho sự mở rộng và phát triển của sản xuất, dẫn đến sự hình thành của cách mạng công nghiệp. Ngoài ra, sự phát triển của tư liệu lao động cũng tạo điều kiện cho sự xuất hiện của các phương thức sản xuất mới, như sản xuất hàng loạt và sản xuất theo dây chuyền.

Khi nghiên cứu về cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, C. Mác đã khái quát tính quy luật của các mạng công nghiệp qua các giai đoạn phát triển đó là sự thay đổi từ hiệp tác đơn giản, công trường thủ công sang đại công nghiệp. Theo C. Mác, giai đoạn đầu của cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là sự phát triển của công nghiệp thủ công, trong đó các sản phẩm được sản xuất bằng tay và sử dụng các công cụ đơn giản. Tuy nhiên, với sự phát triển của khoa học và công nghệ, các sản phẩm công nghiệp dần được sản xuất bằng máy móc và thiết bị hiện đại, dẫn đến sự hình thành của đại công nghiệp. Điều này cho thấy sự thay đổi từ công nghiệp thủ công sang công nghiệp hiện đại, từ đó tạo ra sự thay đổi lớn lao về sản xuất và đời sống của nhân dân.

Sự phát triển của tư bản tài chính dẫn đến sự hình thành của các nhà tài phiệt. Tư bản tài chính là một loại tư bản mà chủ yếu tập trung vào việc đầu tư, quản lý và kiếm lợi nhuận từ các hoạt động tài chính như cho vay, đầu tư chứng khoán, quản lý tài sản... Khi tư bản tài chính phát triển, các nhà đầu tư giàu có và có kinh nghiệm sẽ hình thành các tập đoàn tài chính lớn, nắm giữ và kiểm soát các tài sản tài chính. Những tập đoàn này sẽ trở thành các nhà tài phiệt, có quyền lực và ảnh hưởng lớn trong nền kinh tế.

Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh. Điều này thể hiện trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, được Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng thông qua. Mục tiêu này bao gồm việc phát triển kinh tế, đảm bảo công bằng xã hội, tăng cường dân chủ và xây dựng một xã hội văn minh. Trong đó, dân giàu được hiểu là sự phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Nước mạnh được hiểu là sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, quốc phòng và an ninh. Dân chủ được hiểu là sự tham gia của nhân dân vào việc quản lý và quyết định các vấn đề quốc gia. Công bằng được hiểu là sự phân phối tài nguyên và cơ hội công bằng cho mọi người. Văn minh được hiểu là sự phát triển văn hóa, giáo dục và khoa học - công nghệ.

Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối là một phương pháp sản xuất trong chủ nghĩa tư bản, trong đó giá trị thặng dư được tạo ra bằng cách tăng cường lao động và giảm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, nhận xét 'Ngày lao động không thay đổi' không đúng. Trong phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối, ngày lao động thường được kéo dài để tăng cường sản xuất và tạo ra giá trị thặng dư. Điều này có nghĩa là người lao động phải làm việc nhiều giờ hơn để tạo ra giá trị thặng dư. Vì vậy, nhận xét 'Ngày lao động không thay đổi' không đúng.

Cách mạng công nghiệp lần thứ ba là một giai đoạn chuyển đổi công nghệ lớn, được đặc trưng bởi sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và truyền thông. Nó diễn ra từ đầu thập niên 60 của thế kỷ XX đến cuối thế kỷ XX. Trong giai đoạn này, các công nghệ mới như máy tính, internet và điện thoại di động đã được phát triển và phổ biến rộng rãi. Điều này đã dẫn đến sự thay đổi lớn trong cách thức sản xuất, kinh doanh và giao tiếp của con người. Các công ty đã bắt đầu sử dụng máy tính và hệ thống thông tin để quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh của mình. Đồng thời, internet đã trở thành một công cụ quan trọng để giao tiếp và trao đổi thông tin giữa các cá nhân và tổ chức.

Sản xuất tư bản chủ nghĩa là hệ thống kinh tế dựa trên sở hữu tư nhân và sự tập trung vào lợi nhuận. Trong sản xuất tư bản chủ nghĩa, xu hướng chung là hạ thấp mức tiền công. Điều này có nghĩa là các nhà sản xuất tư bản chủ nghĩa thường cố gắng trả mức lương thấp nhất có thể cho lao động để tăng lợi nhuận. Họ sử dụng nhiều kỹ thuật như chia nhỏ công việc, sử dụng lao động trẻ em, và áp dụng công nghệ để giảm chi phí lao động. Ngoài ra, họ cũng thường xuyên tìm cách cắt giảm các lợi ích và quyền lợi của lao động để tiết kiệm chi phí. Mục tiêu cuối cùng của họ là tối đa hóa lợi nhuận, bất kể chi phí lao động. Vì vậy, hạ thấp mức tiền công là một phần quan trọng của sản xuất tư bản chủ nghĩa.

Trong nền kinh tế thị trường, lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau thường sản xuất ra những sản phẩm khác nhau. Những sản phẩm này được gọi là hàng hóa. Hàng hóa là những sản phẩm được sản xuất để đáp ứng nhu cầu của con người, và chúng có thể được trao đổi hoặc mua bán trên thị trường. Khi những lao động tư nhân độc lập sản xuất ra hàng hóa, chúng đối mặt với nhau trên thị trường, nơi mà hàng hóa được trao đổi hoặc mua bán. Điều này tạo ra một môi trường cạnh tranh, nơi mà hàng hóa phải cạnh tranh với nhau để được người tiêu dùng lựa chọn. Vì vậy, chỉ có sản phẩm của những lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau như là những hàng hóa.

Chủ nghĩa tư bản được đặc trưng bởi quyền sở hữu tư liệu sản xuất thuộc về các cá nhân hoặc các tổ chức tư nhân. Điều này cho phép họ tích lũy tư bản thông qua hoạt động sản xuất và kinh doanh. Hệ thống giá cả và thị trường cạnh tranh cũng là một đặc trưng quan trọng của chủ nghĩa tư bản, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cạnh tranh và lựa chọn sản phẩm phù hợp. Trao đổi tự nguyện là một nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa tư bản, cho phép các cá nhân và tổ chức tự do lựa chọn tham gia vào các hoạt động kinh doanh.

Đáp án đúng: A. Đại hội đảng V (tháng 3/1982) là đại hội đầu tiên chính thức nêu ra sự cần thiết phải đổi mới cơ chế quản lý kinh tế. Trước sức ép của khủng hoảng kinh tế - xã hội cuối thập niên 1970, Đảng thừa nhận cơ chế kế hoạch hoá tập trung quan liêu, bao cấp đã bộc lộ nhiều khuyết tật và đặt vấn đề phải sửa đổi. Đây mới là bước dò đường: Đại hội V chưa từ bỏ mô hình cũ mà chỉ điều chỉnh trong khuôn khổ của nó. Phải đến Đại hội VI (12/1986) đường lối đổi mới toàn diện mới được xác lập, chuyển hẳn sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Vì vậy các đại hội VI, VII, VIII đều không phải là nơi vấn đề được "đề cập" lần đầu.

Tiền tệ có nhiều chức năng quan trọng trong nền kinh tế. Theo lý thuyết tiền tệ, tiền tệ có năm chức năng chính. Thứ nhất, tiền tệ là phương tiện trao đổi, giúp con người thực hiện các trao đổi hàng hóa và dịch vụ một cách dễ dàng và hiệu quả. Thứ hai, tiền tệ là phương tiện đo giá trị, giúp xác định giá trị của các hàng hóa và dịch vụ. Thứ ba, tiền tệ là phương tiện lưu trữ giá trị, giúp con người bảo vệ và tăng giá trị của tài sản. Thứ tư, tiền tệ là phương tiện thanh toán, giúp con người thực hiện các giao dịch tài chính một cách nhanh chóng và an toàn. Cuối cùng, tiền tệ còn có chức năng ổn định giá cả, giúp kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định của nền kinh tế.

Trong các hình thức tổ chức độc quyền, Consortium là một hình thức tổ chức độc quyền theo liên kết ngang, nơi các doanh nghiệp độc lập hợp tác với nhau để đạt được mục tiêu chung. Trust là một hình thức tổ chức độc quyền cao hơn Syndicate, nhưng không phải là một hình thức tổ chức độc quyền theo liên kết dọc. Các tổ chức độc quyền mở rộng ra nhiều ngành khác nhau có thể được coi là phát triển theo kiểu liên kết ngang, không phải liên kết dọc. Cuối cùng, các nhà tư bản tham gia Cartel vẫn độc lập về sản xuất nhưng mất độc lập về lưu thông, vì họ đã đồng ý hợp tác với nhau để kiểm soát thị trường và định giá sản phẩm.

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ. Điều này có nghĩa là nước ta phải tự chủ trong việc quyết định chính sách kinh tế, không bị phụ thuộc vào các nước khác. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ giúp Việt Nam có thể tự quyết định về phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quyền lợi và lợi ích của người dân. Đồng thời, cũng giúp nước ta tránh được sự can thiệp, áp đặt của các nước khác, bảo vệ được chủ quyền và độc lập của đất nước. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển của Đảng và Nhà nước ta.

Trong lịch sử phát triển nền sản xuất xã hội, tiền đề quan trọng nhất cho sự ra đời và phát triển của nền kinh tế thị trường là sự kết hợp giữa sản xuất và trao đổi hàng hóa. Sản xuất là quá trình tạo ra hàng hóa và dịch vụ, trong khi trao đổi hàng hóa là quá trình trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các cá nhân và tổ chức. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra cơ sở cho sự hình thành và phát triển của thị trường, nơi hàng hóa và dịch vụ được trao đổi và giá cả được xác định. Sản xuất và trao đổi hàng hóa tạo ra cơ hội cho sự cạnh tranh, sáng tạo và đổi mới, dẫn đến sự phát triển của nền kinh tế thị trường. Quan trọng hơn, sự kết hợp này tạo ra cơ sở cho sự phân công lao động, nơi các cá nhân và tổ chức có thể tập trung vào các hoạt động chuyên môn và tạo ra giá trị cao hơn.

Trong chủ nghĩa tư bản độc quyền, cạnh tranh không bị thủ tiêu vì cạnh tranh là quy luật khách quan của kinh tế hàng hoá. Mặc dù các công ty độc quyền có thể kiểm soát thị trường và hạn chế sự cạnh tranh, nhưng quy luật cạnh tranh vẫn tồn tại và hoạt động. Cạnh tranh không chỉ là sự cạnh tranh giữa các công ty độc quyền với nhau, mà còn là sự cạnh tranh giữa các công ty độc quyền với các công ty ngoài độc quyền. Ngoài ra, cạnh tranh cũng tồn tại trong nội bộ tổ chức độc quyền, giữa các bộ phận và cá nhân khác nhau. Vì vậy, cạnh tranh vẫn là một phần quan trọng của kinh tế hàng hoá, ngay cả trong chủ nghĩa tư bản độc quyền.