Ôn tập cuối kỳ HCM202 Summer 2026

Đáp án đúng: “Trào lưu tiến hoá của thời đại”. Tính khoa học của nền văn hoá mới nghĩa là hiện đại, tiên tiến, thuận theo trào lưu tiến hoá của THỜI ĐẠI — tức bắt nhịp với bước đi chung của nhân loại, chống lại những gì trái khoa học, phản tiến bộ, mê tín dị đoan. “Trào lưu tiến hoá của dân tộc” lại thuộc về tính dân tộc, một đặc tính khác. Hai phương án nói về khoa học kỹ thuật và văn học nghệ thuật thì thu hẹp vào từng lĩnh vực cụ thể, trong khi đây là đặc tính bao trùm của cả nền văn hoá.

Đáp án đúng: “Có sự thống nhất bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc”. Câu hỏi yêu cầu phương án ĐÚNG NHẤT nên phải chọn vế gộp. Nhà nước ta mang bản chất giai cấp công nhân — thể hiện ở sự lãnh đạo của Đảng, ở định hướng xã hội chủ nghĩa và nguyên tắc tập trung dân chủ — nhưng đồng thời ra đời từ cuộc đấu tranh của cả dân tộc và phục vụ toàn dân, nên tính nhân dân, tính dân tộc cũng rất sâu sắc. Hai mặt ấy không mâu thuẫn mà thống nhất. Hai phương án đầu mỗi phương án chỉ nêu một vế; “mang tính dân tộc” thì bỏ hẳn phần bản chất giai cấp.

Đáp án đúng: “Kết hợp nhuần nhuyễn cả pháp luật và đạo đức trong quản lý”. Điểm riêng của Hồ Chí Minh không nằm ở chỗ đề cao pháp luật — điều mọi nhà nước pháp quyền đều làm — mà ở chỗ Người gắn pháp luật với đạo đức để tạo thành pháp quyền nhân nghĩa: luật nghiêm nhưng có tình, trừng trị đi đôi với cảm hoá. Vì vậy hai phương án chỉ đề cao riêng đạo đức hoặc riêng luật pháp đều mới nêu một nửa. “Đề cao công tác kiểm tra giám sát hoạt động của tổ chức đảng” thuộc công tác xây dựng Đảng, không phải nội dung của nhà nước pháp quyền.

Đáp án đúng: “Quan điểm kế thừa và phát triển”. Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh không dừng ở việc chép lại các luận điểm, mà phải tiếp thu có chọn lọc rồi vận dụng, phát triển chúng trong điều kiện mới — đúng cách chính Hồ Chí Minh đã làm với các giá trị của dân tộc và nhân loại. “Quan điểm kế thừa và toàn diện” ghép hai yêu cầu không cùng cặp: toàn diện là một nguyên tắc riêng, không đối ứng với kế thừa. “Quan điểm cách mạng và cụ thể” cũng không phải cặp nguyên tắc được nêu cho khâu nghiên cứu môn này.

Đáp án đúng: “Đảng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của toàn thể dân tộc Việt Nam”. Công thức ba vế này phản ánh đúng cách Hồ Chí Minh mở rộng cơ sở xã hội của Đảng: mang bản chất giai cấp công nhân, đại diện cho nhân dân lao động, đồng thời gánh vác lợi ích của cả dân tộc. Phương án chỉ nêu giai cấp công nhân bỏ mất hai vế sau. Phương án “công nhân và nông dân” thu hẹp vào liên minh, bỏ các tầng lớp khác. “Đảng của giai cấp công nhân Đông Dương” thì sai cả phạm vi, vì đang nói về Đảng Lao động Việt Nam.

Đáp án đúng: “Lý luận về Đảng Cộng sản cầm quyền”. Đóng góp riêng của Hồ Chí Minh là làm rõ Đảng sẽ thay đổi thế nào sau khi đã giành được chính quyền: phải tránh quan liêu, tránh biến thành “quan cách mạng”, phải vừa là người lãnh đạo vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân, và phải thường xuyên chỉnh đốn. Đó là vấn đề mà lý luận trước đó chưa bàn kỹ. “Tư duy của Đảng Cộng sản” và “đường lối của Đảng Cộng sản” chỉ là những cụm từ chung, không chỉ ra được nội dung sáng tạo nào.

Đáp án đúng: “Kiên định theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”. Đây là điều kiện tiên quyết để tận dụng thời cơ và vượt thách thức: giữ vững nền tảng tư tưởng thì mới có thước đo để phân biệt đâu là cơ hội thật, đâu là chệch hướng. Kiên định nền tảng không đồng nghĩa với bảo thủ, vì chính nền tảng ấy đòi hỏi vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh mới. “Kiên định cách mạng” và “kiên định phương pháp cách mạng” mới nói tới mục tiêu và cách làm, chưa chạm tới nền tảng tư tưởng. “Kiên định con đường xây dựng đất nước” là hệ quả, không phải cái gốc.

Đáp án đúng: “Lần thứ II”. Câu nói phân biệt tinh thần yêu nước chân chính với thứ “vị quốc” của bọn đế quốc phản động được Hồ Chí Minh nêu trong báo cáo chính trị tại kỳ đại hội lần thứ hai, năm 1951 — thời điểm cuộc kháng chiến chống Pháp cần khẳng định rõ lòng yêu nước của ta gắn với tinh thần quốc tế, khác hẳn chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi mà kẻ thù nhân danh. Các kỳ đại hội lần thứ nhất, thứ ba và thứ tư diễn ra ở những bối cảnh khác và không phải nơi phát biểu này.

Đáp án đúng: “Bộ phận của tập thể”. Trong chế độ do dân làm chủ, Hồ Chí Minh nhìn mỗi con người như một bộ phận của tập thể: có vị trí và trách nhiệm riêng nhưng gắn bó với cái chung, lợi ích cá nhân chính đáng nằm trong lợi ích tập thể chứ không đối lập. “Một phần của tập thể” nghe gần nhưng chỉ gợi phép chia về số lượng, mất đi ý về vai trò. “Một tế bào của xã hội” là hình ảnh thường dùng cho gia đình. “Đều là một cá thể trong xã hội” nhấn vào sự riêng rẽ, trái với tinh thần tập thể mà Người đề cao.

Tác phẩm Đời sống mới là một trong những tác phẩm quan trọng của Hồ Chí Minh, được ông công bố vào năm 1947. Đây là một tác phẩm thể hiện quan điểm của Hồ Chí Minh về cuộc sống và xã hội, trong bối cảnh Việt Nam đang đấu tranh giành độc lập. Trong tác phẩm này, Hồ Chí Minh đã đề cập đến các vấn đề như tự do, bình đẳng, và công bằng xã hội. Ông cũng đã chỉ ra những hạn chế và bất công trong xã hội Việt Nam thời bấy giờ. Tác phẩm Đời sống mới được xem là một trong những tác phẩm quan trọng của Hồ Chí Minh, thể hiện tầm nhìn và quan điểm của ông về một xã hội tốt đẹp hơn.

Khi nói về Hồ Chí Minh, báo Uruguay đã viết một câu nói rất đẹp và ý nghĩa. Câu nói này thể hiện sự yêu mến và tôn vinh đối với người anh hùng dân tộc Việt Nam. Câu nói nói về trái tim của Hồ Chí Minh, so sánh nó với vũ trụ, thể hiện sự bao la và rộng lớn của trái tim ông. Câu nói còn nói về tình yêu trẻ thơ vô bờ bến, thể hiện sự yêu thương và quan tâm của Hồ Chí Minh đối với trẻ thơ. Câu nói này không chỉ thể hiện sự yêu mến của báo Uruguay đối với Hồ Chí Minh, mà còn thể hiện sự tôn vinh và ngưỡng mộ của nhân dân Việt Nam đối với người anh hùng này.

Hồ Chí Minh yêu cầu phát huy hết tinh thần dân tộc, lột bỏ những yếu tố không phù hợp để cổ vũ cho đồng bào và giáo dục con cháu. Từ 'cốt cách dân tộc' được sử dụng để chỉ những phẩm chất, tính cách đặc trưng của dân tộc, như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng kiên nhẫn, v.v. Đây là những giá trị quan trọng mà Hồ Chí Minh muốn phát huy để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Đáp án đúng: “Có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ”. Hồ Chí Minh đòi hỏi nhà nước của dân, do dân, vì dân phải có hiệu lực pháp lý MẠNH MẼ — nghĩa là được lập ra hợp hiến, hợp pháp, quản lý xã hội bằng pháp luật và pháp luật ấy phải được thi hành nghiêm, ai vi phạm cũng bị xử lý. Chỉ khi hiệu lực đủ mạnh thì quyền làm chủ của dân mới không dừng ở giấy tờ. Ba phương án còn lại thay “mạnh mẽ” bằng “toàn diện”, “chân chính”, “hiệu quả”: đều là những tính từ nghe hợp lý nhưng không phải cách diễn đạt chuẩn, và cũng không nói lên được yêu cầu về sức mạnh thi hành.

Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là một hệ thống chính trị và kinh tế mang tính chất công bằng, dân chủ và nhân dân chủ. Trong quá trình xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã nhận diện được những kẻ thù hung ác của chủ nghĩa xã hội. Theo ông, kẻ thù hung ác của chủ nghĩa xã hội là những lực lượng và ý thức hệ phản động, chống lại sự tiến bộ và phát triển của nhân dân. Trong số đó, có thể kể đến chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa dân tộc cực đoan. Tuy nhiên, theo Hồ Chí Minh, kẻ thù hung ác nhất của chủ nghĩa xã hội là chủ nghĩa cá nhân. Chủ nghĩa cá nhân là một lực lượng phản động, chống lại sự đoàn kết và thống nhất của nhân dân, gây ra sự chia rẽ và xung đột trong xã hội. Nó là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thất bại của các cuộc cách mạng và sự suy thoái của các chế độ xã hội chủ nghĩa.

Đáp án đúng: “Nói đi đôi với làm”. Đây là một trong ba nguyên tắc xây dựng đạo đức mới và cũng là nguyên tắc Hồ Chí Minh nêu gương rõ nhất: đã nói thì phải làm, nói nhiều làm ít hoặc nói một đằng làm một nẻo là thói của bọn đạo đức giả, làm mất lòng tin của dân. Với cán bộ đảng viên, lời nói chỉ có sức nặng khi việc làm chứng minh cho nó. “Làm trước, nói sau” và “nói trước, làm sau” đều tách lời nói khỏi việc làm thành hai thời điểm, trong khi yêu cầu là chúng phải thống nhất với nhau.

Đáp án đúng: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. Năm đức này tạo thành một chỉnh thể và phải đủ cả: cần là siêng năng có kế hoạch, kiệm là không hoang phí, liêm là trong sạch không tham lam, chính là ngay thẳng với mình và với người, còn chí công vô tư là kết quả tất yếu khi đã có bốn đức trước — đặt việc chung lên trên việc riêng. Ba phương án còn lại thay vế cuối bằng “sáng suốt”, “tự do”, “trung thành”: sáng suốt là năng lực, tự do là quyền, còn trung thành thì thuộc chuẩn mực trung với nước hiếu với dân, không nằm trong bộ này.

Đáp án đúng: “Một đường lối chính trị đúng đắn”. Dân tộc dù đông cũng chỉ là số cộng nếu không có cái dẫn đường; Hồ Chí Minh chỉ ra phải có ĐƯỜNG LỐI chính trị đúng để mọi người biết đi về đâu và làm gì — đường lối là thứ gắn kết mục tiêu chiến đấu chung đã nêu ngay trong câu dẫn. “Một Đảng chính trị đúng đắn” nói về chủ thể đề ra và lãnh đạo thực hiện đường lối, không phải cái mà toàn dân hoạt động “theo”. “Một tổ chức chính trị đúng đắn” cũng vậy, mới là hình thức tập hợp chứ chưa phải nội dung dẫn đường.

Đáp án đúng: “Chủ thể của quyền lực”. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, dân là chủ và dân làm chủ: quyền lực thuộc về nhân dân, nhân dân lập ra bộ máy, giám sát và bãi miễn được những người không xứng đáng. Chủ thể nghĩa là người nắm và thực thi quyền lực ấy. “Nguồn gốc của quyền lực” mới nói quyền lực bắt nguồn từ đâu, chưa nói ai nắm. “Sức mạnh của quyền lực” chuyển sang nói về mức độ. “Khách thể của quyền lực” thì ngược hẳn, biến nhân dân thành đối tượng bị cai trị.

Đáp án đúng: “Nhà nước phải tôn trọng, đảm bảo thực hiện đầy đủ quyền con người, chăm lo đến lợi ích của mọi người”. Pháp quyền nhân nghĩa có hai vế: tôn trọng và bảo đảm QUYỀN CON NGƯỜI một cách đầy đủ, và chăm lo LỢI ÍCH của mọi người — tức vừa bảo vệ cái quyền, vừa lo cái thực tế. Ba phương án còn lại đều thu hẹp: “quyền tự do cá nhân” chỉ là một nhóm quyền trong quyền con người; “đảm bảo tính nhân văn trong pháp luật” mới nói về đặc tính của luật; còn “vì mục đích nhân văn cao cả” thì dừng ở động cơ, không nói tới việc chăm lo lợi ích cụ thể.

Đáp án đúng: “Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại”. Điểm riêng nằm ở vế được thêm vào: CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC. Hồ Chí Minh mở rộng lời kêu gọi đoàn kết vốn chỉ hướng tới giai cấp vô sản, đưa các dân tộc thuộc địa vào cùng một mặt trận — đúng với quan điểm của Người rằng cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc là hai cánh cùng đánh vào chủ nghĩa đế quốc. Phương án chỉ có vô sản là khẩu hiệu gốc. “Liên hiệp lại” và “lao động tất cả các nước” là những biến thể câu chữ, không mang nội dung mở rộng ấy.