HCM202 Tư tưởng Hồ Chí Minh – Bộ ôn tập cuối kỳ số 5 (60 câu)

Đáp án đúng: “Phải xây dựng một nền văn hóa dân tộc, khoa học và đại chúng”. Ba đặc tính dân tộc - khoa học - đại chúng chính là TÍNH CHẤT của nền văn hoá mới: giữ được cốt cách dân tộc, dựa trên cơ sở khoa học và tiến bộ, phục vụ đông đảo nhân dân chứ không riêng một tầng lớp. “Phải nâng cao trình độ văn hóa của nhân dân” là một nhiệm vụ. “Văn hóa cũng là một mặt trận” nói về vị trí, vai trò của văn hoá trong cuộc đấu tranh chung. “Xây dựng đức tin vững chắc” thì không thuộc phạm trù tính chất của nền văn hoá.

Tác phẩm Đời sống mới là một trong những tác phẩm quan trọng của Hồ Chí Minh, được ông công bố vào năm 1947. Đây là một tác phẩm thể hiện quan điểm của Hồ Chí Minh về cuộc sống và xã hội, trong bối cảnh Việt Nam đang đấu tranh giành độc lập. Trong tác phẩm này, Hồ Chí Minh đã đề cập đến các vấn đề như tự do, bình đẳng, và công bằng xã hội. Ông cũng đã chỉ ra những hạn chế và bất công trong xã hội Việt Nam thời bấy giờ. Tác phẩm Đời sống mới được xem là một trong những tác phẩm quan trọng của Hồ Chí Minh, thể hiện tầm nhìn và quan điểm của ông về một xã hội tốt đẹp hơn.

Đáp án đúng: “Chủ nghĩa cá nhân”. Hồ Chí Minh định nghĩa chủ nghĩa cá nhân đúng bằng những biểu hiện này: việc gì cũng nghĩ đến lợi ích riêng, không lo mình đã làm được gì cho dân mà chỉ so bì đãi ngộ, thấy công lao mình mà quên công lao người khác. Người gọi đó là bệnh mẹ, đẻ ra tham ô, lãng phí, quan liêu, kiêu ngạo. “Chủ nghĩa vị kỷ” gần nghĩa nhưng là thuật ngữ chung, không phải tên gọi Người dùng. “Chủ nghĩa tư bản” là một chế độ kinh tế - xã hội. “Phong cách tiểu tư sản” nói về lề lối làm việc, không phải lối sống ích kỷ.

Đáp án đúng: “Kiến trúc thượng tầng”. Văn hoá là đời sống tinh thần của xã hội, tức thuộc về ý thức xã hội, nên nằm ở kiến trúc thượng tầng — được hình thành trên nền kinh tế và đến lượt nó tác động trở lại nền kinh tế ấy. “Cơ sở hạ tầng” là toàn bộ quan hệ sản xuất, tức phần vật chất làm nền. “Phương thức sản xuất” và “lực lượng sản xuất” đều thuộc lĩnh vực sản xuất vật chất, không phải đời sống tinh thần. Xác định đúng vị trí này mới hiểu được vì sao Người nói phải xây dựng kinh tế để có điều kiện phát triển văn hoá.

Đáp án đúng: “Chủ nghĩa cá nhân”. Chí công vô tư nghĩa là đặt lợi ích chung lên trên hết, và mặt đối lập trực tiếp của nó chính là chủ nghĩa cá nhân — thứ mà Hồ Chí Minh coi là kẻ thù bên trong, nguồn gốc của mọi thói hư tật xấu trong cán bộ. Người viết hẳn một tác phẩm kêu gọi nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân. “Chủ nghĩa vị kỷ” gần nghĩa nhưng không phải thuật ngữ được dùng trong cặp đối lập này. “Chủ nghĩa tư nhân” và “chủ nghĩa tư bản” thuộc phạm trù kinh tế, không phải phạm trù đạo đức.

Đáp án đúng: “lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống”. Đây là mệnh đề mở đầu định nghĩa văn hoá của Hồ Chí Minh, và nó chứa hai vế không thể thiếu: lẽ sinh tồn nói về nhu cầu sống còn, mục đích của cuộc sống nói về khát vọng vươn tới cái tốt đẹp. Chính vì con người vừa phải sống vừa muốn sống cho ra sống nên mới sinh ra toàn bộ kho tàng văn hoá. Ba phương án còn lại đều đánh rơi một vế hoặc cả hai: “nhu cầu đời sống và tinh thần” mất vế sinh tồn, “mục đích phát triển và sinh tồn” đổi nghĩa vế thứ hai, còn “cuộc sống” thì quá trống.

Đáp án đúng: “Đạo đức cách mạng”. Nguyên văn khẳng định người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ vẻ vang — chữ NỀN TẢNG cho thấy đây là cái gốc, có nó rồi mới nói tới những thứ khác. “Trí tuệ” thuộc mặt tài: Hồ Chí Minh đòi hỏi cả đức lẫn tài nhưng luôn đặt đức làm gốc. “Phương pháp cách mạng” là cách làm, “ý chí cách mạng” là quyết tâm — cả hai đều cần, nhưng thiếu đạo đức thì càng có phương pháp và ý chí lại càng dễ đi chệch hướng.

Đáp án đúng: “Chuộng hình thức”. Khi nói về thanh niên, Hồ Chí Minh luôn khen trước rồi nhắc sau: ưu điểm là hăng hái, giàu nhiệt tình, dám nghĩ dám làm; còn khuyết điểm là ham chuộng hình thức, thích phô trương bề ngoài mà thiếu bền bỉ, thiếu chiều sâu. Lời nhắc ấy đi liền yêu cầu rèn luyện thiết thực, tránh làm cho có. Ba phương án còn lại — chuộng tự do, chuộng lợi, chuộng hưởng thụ — là những thói xấu nói chung, không phải nhược điểm Người chỉ ra ở lớp trẻ.

Đáp án đúng: “Bài nói chuyện tại Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam lần thứ II”. Câu nói nổi tiếng này được Người phát biểu tại kỳ đại hội lần thứ hai của Mặt trận, năm 1961 — thời điểm cần củng cố khối đoàn kết toàn dân cho cả hai nhiệm vụ xây dựng miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Phương án về đại hội THÀNH LẬP Mặt trận là một sự kiện khác, diễn ra trước đó nhiều năm. “Hội nghị mở rộng Ủy ban Mặt trận” không phải cấp đại hội. “Buổi nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên Phong” là dịp Người căn dặn bộ đội, không bàn về đoàn kết Mặt trận.

Chuẩn mực đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện qua câu nói 'Trung với nước, hiếu với dân'. Điều này có nghĩa là người dân cần trung thành với Tổ quốc và hiếu thảo với nhân dân. Điều này thể hiện sự gắn kết giữa người dân và đất nước, giữa người dân và nhân dân. Người dân cần phải hiểu và thực hiện được vai trò của mình trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều này bao gồm việc tuân thủ pháp luật, tham gia vào các hoạt động cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Chuẩn mực đạo đức cách mạng này được Hồ Chí Minh xem là một trong những giá trị cơ bản của xã hội chủ nghĩa và là nền tảng cho sự phát triển của đất nước.

Đáp án đúng: “Ba”. Văn hoá có ba chức năng chủ yếu: bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp; mở rộng hiểu biết, nâng cao dân trí; và bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách, lối sống tốt đẹp, lành mạnh, hướng con người tới chân - thiện - mỹ. Ba chức năng ấy đi theo một mạch: từ định hướng tư tưởng, đến trang bị hiểu biết, rồi kết tinh thành nhân cách. Các con số hai, bốn, năm đều không khớp với cấu trúc này.

Đáp án đúng: A. Hồ Chí Minh mở rộng phạm trù "trung, hiếu" của Nho giáo: trung với nước là tuyệt đối trung thành với sự nghiệp dựng nước, giữ nước và con đường đi lên của đất nước; cụ thể với mỗi cán bộ, đảng viên là "quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng". B, C, D thay "Đảng" bằng nhà nước, dân tộc hoặc quần chúng. Đây đều là những đối tượng cán bộ phải phục vụ, nhưng cụm nguyên văn Hồ Chí Minh dùng khi nói về tiêu chuẩn người cách mạng là "cho Đảng, cho cách mạng".

Đáp án đúng: “Đạo đức là gốc của người cách mạng”. Hồ Chí Minh ví đạo đức như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối: người cách mạng phải có đạo đức làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ vẻ vang, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân. Mệnh đề gắn riêng với NGƯỜI CÁCH MẠNG vì họ gánh trách nhiệm trước dân. “Người xã hội” và “người công chúng” là những cụm từ không có nghĩa xác định. “Người lãnh đạo” thu hẹp vào một nhóm, trong khi yêu cầu này đặt ra với mọi người làm cách mạng.

Theo Hồ Chí Minh, căn bệnh nguy hiểm mà ông muốn nói đến là Chủ nghĩa cá nhân. Chủ nghĩa cá nhân là một trạng thái tâm lý trong đó người ta chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân của mình, không quan tâm đến lợi ích của cộng đồng. Ông Hồ Chí Minh cho rằng Chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng rất độc, đẻ ra hàng trăm thứ bệnh nguy hiểm, như tham lam, ích kỷ, tàn ác, vô cảm, và nhiều bệnh khác. Chủ nghĩa cá nhân có thể gây ra nhiều hậu quả tiêu cực, như làm suy yếu xã hội, tạo ra sự bất bình đẳng, và ngăn cản sự phát triển của con người.

Theo Hồ Chí Minh, tham ô và lãng phí được ví như 'giặc nội xâm'. Đây là một trong những khái niệm quan trọng trong tư tưởng của Hồ Chí Minh. Theo ông, tham ô và lãng phí không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng đến tinh thần và ý chí của nhân dân. Hồ Chí Minh cho rằng, tham ô và lãng phí là những biểu hiện của 'giặc nội xâm', một loại giặc khác với giặc ngoại xâm. Giặc nội xâm là những kẻ thù từ trong nước, những người lợi dụng quyền lực và vị trí để làm hại đất nước và nhân dân. Hồ Chí Minh yêu cầu nhân dân phải cảnh giác và đấu tranh chống lại tham ô và lãng phí, vì đây là những kẻ thù nguy hiểm nhất của đất nước.