Ôn tập cuối kỳ HCM202 Summer 2026

Đáp án đúng: “Trong sạch, không tham lam” tiền của, địa vị, danh tiếng. Chữ TRONG SẠCH chỉ phẩm chất bên trong của người liêm, còn KHÔNG THAM LAM chỉ rõ thái độ với ba thứ cám dỗ lớn nhất. Đổi “trong sạch” thành “trong sáng” là chuyển sang nói về tư tưởng, lệch khỏi nghĩa của chữ liêm. Đổi “không tham lam” thành “không ham muốn” hay “không đòi hỏi” thì làm nhẹ đi: không đòi hỏi vẫn có thể ham, còn liêm đòi hỏi phải dứt được lòng tham chứ không chỉ kìm nén nó.

Đáp án đúng: “Có tinh thần quốc tế trong sáng”. Đây là chuẩn mực thứ tư trong bốn chuẩn mực đạo đức cách mạng, bên cạnh trung với nước hiếu với dân; cần kiệm liêm chính chí công vô tư; và thương yêu con người sống có tình nghĩa. Chữ TRONG SÁNG là từ cố định: nó nhấn vào sự vô tư, không vụ lợi, không nước lớn nước nhỏ trong quan hệ quốc tế. “Cao đẹp” mới nói về giá trị, “chân chính” nói về tính đúng đắn — cả hai đều nghe xuôi tai nhưng không phải cách diễn đạt chuẩn của chuẩn mực này.

Đáp án đúng: “Việc rửa mặt hàng ngày”. Hình ảnh rửa mặt được Hồ Chí Minh chọn vì nó gợi đúng ba ý: phải làm MỖI NGÀY, phải TỰ làm, và là việc nhỏ nhưng bỏ một hôm là thấy ngay. Tu dưỡng đạo đức cũng vậy — bền bỉ, tự giác, không ai làm thay được. Người còn dùng cùng hình ảnh ấy cho việc tự phê bình và phê bình. Các phương án đánh răng, ăn uống, hít thở tuy cũng là việc hằng ngày nhưng không mang được ý tự mình gột rửa cái chưa sạch, nên không phải cách ví Người dùng.

Đáp án đúng: “Đoàn kết”. Câu nói nêu bốn điều kiện — có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân — rồi kết lại bằng thái độ của ta: đoàn kết với họ. Chữ ĐOÀN KẾT ở đây mang nghĩa thu nạp vào khối chung, đúng tinh thần Mặt trận: ai có lòng với nước thì đều là người của ta. “Hợp tác” và “bắt tay” chỉ là quan hệ công việc nhất thời, không hàm ý cùng một khối. “Chia sẻ” lại nói về tình cảm, lạc hẳn khỏi mạch đang bàn về tập hợp lực lượng.

Đáp án đúng: “Thống nhất giữa tính khoa học và tính đảng”. Hai yêu cầu này phải đi liền: tính khoa học buộc người nghiên cứu trung thực với sự thật lịch sử, không tô hồng cũng không cắt xén; tính đảng buộc phải đứng vững trên lập trường, không nhân danh khách quan để xuyên tạc. Bỏ một trong hai thì rơi vào hoặc giáo điều, hoặc tùy tiện. Ba phương án còn lại đều tráo một vế: “lí luận và thực tiễn” là một nguyên tắc khác của phương pháp luận; “tính đảng và tính thực tiễn” cũng như “tính khoa học và thực tiễn” đều ghép lệch cặp, làm mất đi vế đối trọng cần thiết.

Đáp án đúng: “Làm lợi cho dân”. Thước đo công việc của cán bộ nhà nước, theo Hồ Chí Minh, là có đem lại lợi ích thiết thực cho dân hay không: việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh. “Lao động vì dân” và “phấn đấu vì dân” mới nói về động cơ và sự cố gắng, chưa nói tới kết quả. “Làm quan cách mạng” thì chính là thói Người phê phán gay gắt nhất: lên mặt làm quan, xa dân, lấy quyền lực làm đặc lợi.

Đáp án đúng: “Do dân làm chủ, tổ chức nên”. Câu dẫn hỏi điều KHÔNG đúng với nhà nước VÌ DÂN. Việc dân làm chủ và tổ chức nên bộ máy thuộc về nhà nước DO DÂN — nói về nguồn gốc quyền lực và cách lập ra nhà nước. Còn nhà nước vì dân được xác định bằng mục đích hoạt động: lấy lợi ích của dân làm mục tiêu, nên ba phương án còn lại đều đúng — phục vụ nhân dân, chăm lo mọi mặt đời sống nhân dân và đem lại lợi ích cho dân. Đây là chỗ hay mất điểm nhất khi ba vế của dân, do dân, vì dân bị dùng lẫn lộn.

Đáp án đúng: “Mặt trận phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ”. Hiệp thương dân chủ nghĩa là mọi việc của Mặt trận đều đem ra bàn bạc công khai giữa các thành viên để đi tới nhất trí, loại trừ cả sự áp đặt lẫn dân chủ hình thức — điều kiện bắt buộc khi trong Mặt trận có nhiều giai cấp, tôn giáo, dân tộc với lợi ích không hoàn toàn giống nhau. Ba phương án còn lại thay “dân chủ” bằng “dân quyền”, “quần chúng”, “nhân dân”: đó là những cụm từ ghép không có thật, làm mất đi đúng cái cốt lõi là cách ra quyết định.

Đáp án đúng: D. Bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước ta thể hiện ở ba điểm: do Đảng Cộng sản lãnh đạo; định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển đất nước; và nguyên tắc tổ chức, hoạt động là tập trung dân chủ. Nhà nước đặt dưới sự lãnh đạo của ĐẢNG, không phải của Quốc hội — Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, nằm trong bộ máy nhà nước chứ không đứng trên nó. A, B, C đều đúng nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này.

Đáp án đúng: “Trong nội bộ Đảng”. Hồ Chí Minh coi dân chủ trong Đảng là cái gốc: có dân chủ trong Đảng thì cán bộ mới dám nói thật, mới phát huy được sáng kiến, và từ đó mới mở rộng được dân chủ ra Nhà nước và xã hội. Người cảnh báo nếu trong Đảng không dân chủ thì cấp dưới sợ sệt, không dám nói, Đảng sẽ hoá thành quan liêu. Thực hành dân chủ trong nhân dân, trong Nhà nước hay trong giai cấp công nhân đều cần thiết, nhưng là kết quả nối tiếp chứ không phải nơi phải làm trước.

Đáp án đúng: “Hiểu và đánh giá đúng cán bộ”. Công tác cán bộ bắt đầu từ việc hiểu người: biết rõ sở trường, sở đoản thì mới khéo dùng, mới huấn luyện và cất nhắc đúng. Hồ Chí Minh nhấn mạnh đánh giá cán bộ phải khách quan, toàn diện và trong quá trình, không nhìn một việc mà kết luận cả con người. “Hiểu và đánh giá đúng đảng viên” thu hẹp đối tượng, bỏ sót cán bộ ngoài Đảng. “Hiểu và đánh giá đúng quần chúng” lại là yêu cầu của công tác vận động quần chúng, không phải khâu mở đầu của công tác cán bộ.

Đáp án đúng: “Quan liêu, mệnh lệnh và gò ép”. Câu hỏi hỏi điều Đảng KHÔNG ĐƯỢC làm. Mặt trận quy tụ nhiều giai cấp, tôn giáo, dân tộc trên cơ sở tự nguyện, nên áp đặt bằng mệnh lệnh là cách nhanh nhất làm khối đoàn kết tan rã. Phương án đầu liệt kê đúng những cách Đảng PHẢI làm — vận động, giáo dục, thuyết phục, nêu gương, cảm hoá — nên không phải điều bị cấm. Hai phương án còn lại, lấy quyền uy để thuyết phục và không lắng nghe người ngoài Đảng, cũng là thói xấu, nhưng chúng chỉ là biểu hiện cụ thể nằm trong chính bệnh quan liêu, mệnh lệnh.

Đáp án đúng: “1941 đến 1969”. Năm 1941 Người về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng; từ đó tư tưởng không chỉ được bổ sung mà còn được kiểm nghiệm và hoàn thiện qua thực tiễn giành chính quyền, kháng chiến và bắt đầu xây dựng chế độ mới, cho tới năm 1969. “1930 đến 1969” gộp nhầm cả chặng 1930 - 1941 vốn là thời kỳ vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường. “1921 đến 1930” là chặng hình thành cơ bản, còn “1911 đến 1920” là chặng đi tìm con đường — cả hai đều nằm trước giai đoạn hoàn thiện.

Đáp án đúng: “Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng”. Đây là điều kiện nền tảng để xây được khối đại đoàn kết: lòng yêu nước tạo mẫu số chung cho mọi tầng lớp, lòng nhân ái giúp bao dung những khác biệt, còn tinh thần cố kết cộng đồng khiến người Việt quen nương tựa nhau trước hoạn nạn. Ba phương án còn lại đều nêu những phẩm chất riêng lẻ — yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu hoà bình — không phẩm chất nào trong số đó đủ sức gắn cả dân tộc lại thành một khối.

Đáp án đúng: “Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời”. Chữ SUỐT ĐỜI là từ cố định trong nguyên tắc này: Hồ Chí Minh coi đạo đức không phải thứ đạt được rồi giữ mãi, mà phải rèn bền bỉ cả đời, vì một người hôm nay tốt chưa chắc ngày mai vẫn tốt nếu ngừng tu dưỡng. Ba phương án còn lại — thường xuyên, hàng ngày, liên tục — đều nói về tần suất, mà tần suất thì không bao hàm được độ dài cả một đời người. Nguyên tắc này đi cùng hai nguyên tắc khác là nói đi đôi với làm, nêu gương; và xây đi đôi với chống.

Đáp án đúng: “Từ 1920 đến 1930”. Mốc mở đầu là năm 1920, khi Người bắt gặp chủ nghĩa Mác - Lênin, bỏ phiếu tán thành Quốc tế thứ ba và trở thành người cộng sản — từ đó mới có cơ sở lý luận để hình thành quan điểm về cách mạng Việt Nam. Mốc kết thúc là năm 1930 với Cương lĩnh chính trị đầu tiên. “Từ 1911 đến 1920” là chặng đi tìm con đường, chưa phải hình thành. “Từ 1921 đến 1930” cắt mất đúng năm bước ngoặt. “Từ 1930 đến 1945” thì đã sang chặng sau, khi những quan điểm cơ bản đã định hình.

Đáp án đúng: “Văn hóa không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị”. Hồ Chí Minh xác định văn hoá là một mặt của đời sống xã hội, gắn chặt với hai mặt còn lại: văn hoá phải phục vụ nhiệm vụ chính trị, thúc đẩy sản xuất, đồng thời bản thân hoạt động kinh tế và chính trị cũng phải có văn hoá. Ba phương án còn lại đều tách văn hoá ra khỏi kinh tế, chính trị hoặc cả hai — đó chính là quan niệm nghệ thuật vị nghệ thuật mà Người bác bỏ khi nói văn hoá cũng là một mặt trận và văn nghệ sĩ là chiến sĩ trên mặt trận ấy.

Đáp án đúng: “Chủ nghĩa cá nhân”. Hồ Chí Minh định nghĩa chủ nghĩa cá nhân đúng bằng những biểu hiện này: việc gì cũng nghĩ đến lợi ích riêng, không lo mình đã làm được gì cho dân mà chỉ so bì đãi ngộ, thấy công lao mình mà quên công lao người khác. Người gọi đó là bệnh mẹ, đẻ ra tham ô, lãng phí, quan liêu, kiêu ngạo. “Chủ nghĩa vị kỷ” gần nghĩa nhưng là thuật ngữ chung, không phải tên gọi Người dùng. “Chủ nghĩa tư bản” là một chế độ kinh tế - xã hội. “Phong cách tiểu tư sản” nói về lề lối làm việc, không phải lối sống ích kỷ.

Đáp án đúng: “Từ từ, từng bước một”. Hồ Chí Minh nhiều lần nhắc rằng tiến lên chủ nghĩa xã hội là cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ, phải làm dần dần, không thể một sớm một chiều, ai nói dễ là chủ quan và sẽ thất bại. Hai phương án có chữ “nhanh chóng” đều trái hẳn tinh thần ấy. “Cẩn thận, không chủ quan” là nhiễu rất gần — chống chủ quan đúng là điều Người căn dặn — nhưng câu hỏi hỏi về CÁCH TIẾN HÀNH, tức nhịp độ và bước đi, chứ không hỏi về thái độ khi làm.

Đáp án đúng: “Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của cách mạng Việt Nam”. Câu dẫn hỏi nội dung KHÔNG đúng khi nói về giá trị của riêng phần dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc. Mệnh đề này đúng, nhưng là đánh giá về toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, không phải giá trị của một nội dung cụ thể trong đó. Ba phương án còn lại đều gắn trực tiếp với phần này: làm phong phú thêm lý luận về cách mạng thuộc địa, soi đường cho cách mạng giải phóng dân tộc ở nước ta, và là tiền đề dẫn tới thắng lợi của Cách mạng tháng Tám.