Câu hỏi: LAW102 Luật và Đạo đức kinh doanh – Bộ ôn tập thi lại số 2

Đáp án đúng: "People will be able to resolve the disputes peacefully and know how to avoid those disputes.". Pháp luật cần cho xã hội vì nó đặt ra quy tắc chung để mọi người dự liệu được hành vi của nhau, tránh xung đột từ trước và khi tranh chấp xảy ra thì có cơ chế giải quyết hòa bình qua tòa án thay vì dùng vũ lực; đó là chức năng giữ trật tự và giải quyết tranh chấp. Phương án "A person usually tends to harm others to benefit themselves" sai vì nó dựa trên giả định con người vốn xấu, không phải lý do nền tảng của pháp luật. Phương án "Punishment set out by law makes people frighten" chỉ nói tới tác dụng răn đe của chế tài hình sự, một phần nhỏ, bỏ qua luật dân sự và chức năng hướng dẫn. Phương án "the Government forces people to do good thing for the Government" sai vì pháp luật phục vụ trật tự và quyền lợi xã hội, không phải công cụ để chính quyền ép dân phục vụ mình.

Đáp án đúng: "The Law on issuing the legal normative documents 2008". Thứ bậc hiệu lực và nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam, chẳng hạn văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn được ưu tiên áp dụng, và khi cùng một cơ quan ban hành thì văn bản ban hành sau được ưu tiên, được quy định trong luật chuyên về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chứ không nằm trong luật nội dung của từng lĩnh vực. Luật này sau đó được thay bằng luật cùng chủ đề ban hành năm 2015. "The Commercial Law 2005" sai vì Luật Thương mại điều chỉnh hoạt động thương mại như mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, xúc tiến thương mại. "The Civil Code 2005" sai vì Bộ luật Dân sự điều chỉnh quan hệ tài sản và nhân thân trong giao lưu dân sự, như hợp đồng, quyền sở hữu, thừa kế. "The Enterprise Law 2005" sai vì Luật Doanh nghiệp điều chỉnh việc thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của các loại hình doanh nghiệp.

Đáp án đúng: "Trade name infringement.". Infringement (xâm phạm) đối với nhãn hiệu hoặc tên thương mại là việc sử dụng không được phép hoặc bắt chước gây nhầm lẫn dấu hiệu hay tên của người khác, khiến người tiêu dùng tưởng nhầm về nguồn gốc hàng hoá, dịch vụ; với tên dùng để nhận diện doanh nghiệp thì gọi là trade name infringement. Ví dụ một quán đặt biển hiệu gần giống hệt tên chuỗi cà phê nổi tiếng để hút khách. "Violation." chỉ là từ chung chỉ sự vi phạm, không phải tên của hành vi pháp lý được định nghĩa ở đây. "Trademark Dilution." là làm loãng nhãn hiệu, áp dụng cho nhãn hiệu nổi tiếng bị làm mờ hoặc làm xấu đi tính phân biệt ngay cả khi không có nhầm lẫn, nên khác bản chất với hành vi gây nhầm lẫn. Phương án "All of the choices" sai vì chỉ có một thuật ngữ khớp với định nghĩa.

Đáp án đúng: "False". Thẩm quyền theo lãnh thổ (personal jurisdiction) của tòa án một bang không chỉ dựa vào việc các bên cư trú ở đó; theo long-arm statute (luật mở rộng thẩm quyền ra ngoài bang), bang nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại vẫn có thẩm quyền xét xử người ngoài bang vì họ đã có tiếp xúc tối thiểu (minimum contacts) với bang khi hoạt động và gây tai nạn tại đó. Ví dụ hai người từ hai bang khác lái xe va chạm ở Ohio thì tòa Ohio có thể thụ lý vụ kiện. Vì vậy "True" sai: nó coi nơi cư trú là căn cứ duy nhất, trong khi nơi xảy ra sự việc cũng là căn cứ hợp lệ và thường thuận tiện nhất cho việc thu thập chứng cứ, nhân chứng.

Đáp án đúng: "Jurisdiction". Thẩm quyền xét xử (jurisdiction) là quyền hạn của một toà án được thụ lý và phán quyết một vụ việc; thẩm quyền có thể xét theo đối tượng tranh chấp (subject matter jurisdiction), theo người bị kiện (personal jurisdiction) và theo lãnh thổ hay cấp xét xử. Nếu toà án không có thẩm quyền thì phán quyết có thể bị vô hiệu. "Answer" sai vì đó là bản trả lời của bị đơn đối với đơn kiện (complaint), thừa nhận hay phản bác các cáo buộc. "Interrogatory" sai vì đó là bộ câu hỏi bằng văn bản một bên gửi bên kia trong giai đoạn thu thập chứng cứ (discovery), phải trả lời có tuyên thệ. "Summons" sai vì đó là giấy triệu tập thông báo cho bị đơn rằng mình bị kiện và phải trả lời trong thời hạn nhất định, không phải quyền hạn của toà án.

Đáp án đúng: "Requires a complete transcript of the trial.". Toà cấp phúc thẩm (appellate court) không xét xử lại từ đầu mà xem xét hồ sơ (record) của phiên sơ thẩm để tìm sai sót về pháp luật hoặc thủ tục; vì vậy bên kháng cáo (appellant) phải chuẩn bị hồ sơ gồm biên bản ghi lời phiên toà, chứng cứ, văn bản tố tụng, kèm bản lập luận (brief). Không có biên bản, toà cấp trên không có căn cứ đánh giá thẩm phán sơ thẩm sai hay đúng. "Can only be made by a defendant" sai vì bên nào thua kiện, kể cả nguyên đơn, đều có thể kháng cáo. "Requires a new trial" sai vì toà phúc thẩm thường không triệu tập nhân chứng hay xét xử lại; nó giữ nguyên, sửa hoặc huỷ phán quyết, và chỉ khi huỷ mới có thể trả về để xét xử lại. "Requires no preconditions by the appellant." sai vì kháng cáo đòi hỏi nộp thông báo kháng cáo đúng hạn, nêu được sai sót pháp lý và thường phải có phán quyết cuối cùng.

Đáp án đúng: "Trial court that hears only cases involving minor offenses and disputes". Inferior court (toà cấp thấp, còn gọi là toà có thẩm quyền hạn chế) là toà sơ thẩm chỉ xét các vụ việc nhỏ như vi phạm giao thông, tội nhẹ (misdemeanor), tranh chấp dân sự giá trị thấp; ví dụ municipal court, justice of the peace court hay small claims court. Tính chất của nó là thẩm quyền giới hạn theo mức độ nghiêm trọng và giá trị vụ việc. "Court that handles estates" sai vì đó là probate court (toà di chúc, thừa kế), một toà chuyên biệt về di sản người chết. "Court that handles delinquent, dependent, and neglected children" sai vì đó là juvenile court (toà vị thành niên), chuyên xử lý trẻ phạm pháp hoặc bị bỏ rơi. "Court that handles divorce and related cases" sai vì đó là domestic relations court hay family court (toà gia đình), chuyên về ly hôn, nuôi con, cấp dưỡng. Ba toà này được phân loại theo lĩnh vực chuyên môn, không theo tiêu chí vụ việc nhỏ.

Đáp án đúng: "False". Theo Bộ luật Dân sự 2015 của Việt Nam, bất động sản không chỉ là đất đai, nhà, công trình xây dựng mà còn gồm tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng. Vì vậy một tài sản vốn di chuyển được, khi đã được gắn cố định, chắc chắn vào đất thì được coi là bất động sản; tiêu chí quyết định là sự gắn liền với đất chứ không phải khả năng di chuyển ban đầu của nó. Ví dụ hệ thống máy móc được bắt chết vào nền nhà xưởng hay cây trồng lâu năm trên đất. Phát biểu trong câu hỏi cho rằng tài sản gắn chắc vào đất vẫn không thể là bất động sản chỉ vì nó di chuyển được là trái với định nghĩa này, nên "True" sai. Cách hiểu này cũng tương đồng với khái niệm fixture (vật cố định) trong thông luật kiểu Mỹ.

Đáp án đúng: "True". Personal property (động sản) là mọi tài sản không phải real property (bất động sản như đất và vật gắn liền với đất), và chia làm hai nhóm. Tangible personal property (động sản hữu hình) là vật có hình thể vật chất, nhìn thấy, chạm được và chiếm hữu được, như xe máy, điện thoại, bàn ghế, hàng hoá trong kho. Intangible personal property (động sản vô hình) là quyền tài sản không có hình thể, như cổ phần, khoản phải thu, bằng sáng chế hay quyền tác giả; tờ giấy chứng nhận chỉ là bằng chứng của quyền chứ không phải bản thân tài sản. Phát biểu trong câu hỏi khớp đúng định nghĩa nhóm hữu hình nên chọn "False" là sai.

Đáp án đúng: "False". Tạo ra (creation) là một trong những cách xác lập quyền sở hữu động sản (personal property), bên cạnh mua bán, tặng cho, thừa kế hay chiếm hữu vật vô chủ: người dùng công sức và vật liệu của mình làm ra một bức tranh, cuốn sách, phần mềm hay sáng chế thì trở thành chủ sở hữu sản phẩm đó, và với tài sản trí tuệ còn có thể được bảo hộ quyền tác giả hoặc bằng sáng chế. Vì phát biểu trong câu hỏi phủ nhận con đường hợp pháp này nên nó sai. Do đó "True" không được chọn, vì chấp nhận nó đồng nghĩa với việc cho rằng người sáng tạo không sở hữu chính sản phẩm của mình, trái với nguyên tắc cơ bản của luật tài sản.

Đáp án đúng: "purpose". Khi xác định một vật gắn vào bất động sản là động sản hay đã trở thành bất động sản (fixture), toà án thường xem ba yếu tố: mức độ gắn kết (annexation), mức độ thích ứng với bất động sản (adaptation) và ý định của người gắn (intention), trong đó ý định là yếu tố quyết định. Mục đích sử dụng vật cho thấy ý định ấy: một dàn máy được lắp đặt để vận hành chính nhà xưởng cho thấy ý định gắn lâu dài, còn một chiếc kệ đặt tạm để trưng bày hàng thì không. "durability" (độ bền) sai vì vật bền hay không chẳng nói lên người gắn muốn nó thành một phần của bất động sản. "surface" (bề mặt) sai vì hình thức bên ngoài của vật không liên quan tới ý định gắn kết. "value" (giá trị) sai vì vật đắt hay rẻ đều có thể là động sản hoặc fixture; giá trị không cho thấy mục đích của người gắn.

Đáp án đúng: "He may ask the court to invalidate the contract on the ground that he was too drunk to understand and control his conduct within time-limits of litigation.". Theo Bộ luật Dân sự Việt Nam, giao dịch dân sự do một người xác lập vào thời điểm không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình, như say rượu tới mức mất kiểm soát, là giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu, nhưng chỉ khi chính người đó yêu cầu toà án. Quyền yêu cầu này bị giới hạn bởi thời hiệu, thường là hai năm kể từ ngày giao dịch được xác lập; hết thời hiệu mà không yêu cầu thì giao dịch vẫn có hiệu lực. Phương án "He may ask the court to invalidate the contract at any time" sai vì bỏ qua thời hiệu, quyền yêu cầu không tồn tại vô thời hạn. Phương án "He may not do anything to avoid the contract" sai vì luật cho phép người say được bảo vệ khi chứng minh mình mất khả năng nhận thức. Phương án "He never invalidates the contract" cũng sai vì giao dịch hoàn toàn có thể bị toà tuyên vô hiệu theo yêu cầu đúng hạn của người đó.

Đáp án đúng: "True". Discharge (chấm dứt hợp đồng) là việc các nghĩa vụ hợp đồng không còn ràng buộc các bên. Cách chấm dứt phổ biến và tự nhiên nhất là performance (thực hiện xong hợp đồng): khi mỗi bên đã thực hiện đầy đủ, đúng nội dung nghĩa vụ của mình, mục đích của hợp đồng đã đạt nên hợp đồng chấm dứt. Pháp luật dân sự Việt Nam cũng ghi nhận hợp đồng đã được hoàn thành là một căn cứ chấm dứt hợp đồng, bên cạnh các căn cứ khác như các bên thoả thuận chấm dứt, hợp đồng bị huỷ bỏ hoặc đơn phương chấm dứt, đối tượng của hợp đồng không còn. Ví dụ bên bán đã giao hàng đúng chất lượng và bên mua đã thanh toán đủ tiền thì hợp đồng mua bán chấm dứt. Vì vậy khẳng định trong câu đúng và "False" không được chọn.

Đáp án đúng: "An offer and an acceptance.". Hợp đồng có hiệu lực cần các yếu tố: thoả thuận (agreement) gồm đề nghị và chấp nhận, vật trao đổi (consideration), năng lực của các bên (capacity) và mục đích hợp pháp (legality). Trong các phương án, chỉ đề nghị và chấp nhận là yếu tố bắt buộc, vì nó thể hiện sự đồng thuận của hai bên. "A written expression of the terms." sai vì phần lớn hợp đồng miệng vẫn có hiệu lực; văn bản chỉ bắt buộc với một số loại theo statute of frauds (quy tắc yêu cầu văn bản) như mua bán đất hay hàng hoá từ 500 USD. "A reliable witness if the contract is oral." sai vì luật không đòi hỏi nhân chứng; nhân chứng chỉ giúp chứng minh khi có tranh chấp. "An understanding of the terms by one of the parties." sai vì sự đồng thuận phải là của cả hai bên (meeting of the minds), một bên hiểu điều khoản là chưa đủ.

Đáp án đúng: "Invitation.". Quảng cáo, trưng bày trong tủ kính, catalog, bảng giá thường không phải offer (đề nghị giao kết) mà là invitation to make an offer, hay invitation to treat (lời mời đề nghị giao kết): người bán chỉ mời công chúng gửi đề nghị mua, còn khách hàng mới là người đưa ra offer và người bán có quyền chấp nhận hay từ chối. Lý do là các thông tin này gửi tới số đông, không thể hiện ý định bị ràng buộc với từng người và người bán có lượng hàng hữu hạn. Ví dụ cửa hàng niêm yết giá sai thì khách không thể buộc cửa hàng bán theo giá đó. "New offer." sai vì quảng cáo nói chung không được coi là đề nghị, càng không phải đề nghị mới thay đề nghị cũ. "Disagreement." sai vì nó chỉ sự bất đồng giữa các bên, không phải một bước trong giao kết hợp đồng. "New acceptance." sai vì chấp nhận chỉ có thể là câu trả lời cho một offer, trong khi quảng cáo chưa phải là offer.

Đáp án đúng: "Offer". Theo luật hợp đồng thông luật, người đề nghị (offeror) có quyền rút lại đề nghị (revocation) bất cứ lúc nào trước khi sự chấp nhận có hiệu lực, trừ khi đó là đề nghị có cam kết giữ nguyên (option contract hay firm offer). Khi đề nghị đã bị rút trước khi sự chấp nhận được truyền đạt tới người đề nghị, đề nghị không còn tồn tại nên người được đề nghị (offeree) không thể chấp nhận để hình thành hợp đồng. "Acceptance" sai vì chấp nhận là hành vi của người được đề nghị, người đề nghị không phải là người rút nó, và nếu chấp nhận đã có hiệu lực thì hợp đồng đã hình thành. "Rejection of offer" sai vì sự từ chối đề nghị là hành vi của người được đề nghị và chính nó đã chấm dứt đề nghị, không phải thứ bị người đề nghị rút lại. "None of the choices: “Acceptance”, “Offer” and “Rejection of offer”" sai vì đề nghị là đáp án phù hợp.

Đáp án đúng: "The non-breaching parties can pursue the full amount from any one party.". Trong hợp đồng có nghĩa vụ liên đới (joint and several), mỗi người có nghĩa vụ vừa chịu trách nhiệm chung vừa chịu trách nhiệm riêng cho toàn bộ khoản nợ, nên bên có quyền có thể đòi trọn số tiền từ bất kỳ ai trong nhóm; người đã trả thay sau đó tự đòi lại phần của những người kia. Phương án "automatically released from their responsibilities" sai vì vi phạm của một người không giải phóng người khác, trái lại họ vẫn phải gánh toàn bộ. Phương án "The court must divide the liability among the remaining parties" sai vì việc chia phần chỉ diễn ra trong nội bộ những người có nghĩa vụ, không phải điều kiện để bên có quyền đòi. Phương án "The contract becomes void, and no party is responsible." sai vì vi phạm hợp đồng dẫn tới trách nhiệm bồi thường, không làm hợp đồng vô hiệu.

Đáp án đúng: "Agreed by both parties to a contract in advance in the event a breach of the contract". Liquidated damages (bồi thường thiệt hại ấn định trước) là khoản tiền các bên thoả thuận sẵn trong hợp đồng, phải trả khi một bên vi phạm. Toà án công nhận điều khoản này nếu tại thời điểm ký thiệt hại thực tế khó xác định và khoản tiền là một ước tính hợp lý, không nhằm trừng phạt; ví dụ nhà thầu trả một khoản cố định cho mỗi ngày bàn giao chậm. "Announced by the court to punish aggrieving party if needed" sai vì khoản này do các bên định trước chứ không do toà đặt ra, và mục đích là bù đắp chứ không trừng phạt; khoản toà áp để trừng phạt là punitive damages. "Fixed equal to injuries to enforce fairness" sai vì liquidated damages là ước tính lúc ký, không buộc bằng đúng thiệt hại thực tế; khoản bằng đúng thiệt hại đã chứng minh là compensatory damages. "Punished when no damage occurs" sai vì bản chất của khoản này là bồi thường đã ước định chứ không phải hình phạt; điều khoản chỉ nhằm trừng phạt bị toà coi là penalty và thường không được thi hành.

Đáp án đúng: "50". Theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có số thành viên là tổ chức, cá nhân không vượt quá 50; trần này giúp phân biệt nó với công ty cổ phần, loại hình không giới hạn số cổ đông tối đa và có thể huy động vốn rộng rãi. Thành viên chỉ chịu trách nhiệm về khoản nợ trong phạm vi vốn đã góp. Muốn vượt quá 50 thành viên, doanh nghiệp phải chuyển đổi sang công ty cổ phần. "02" chỉ là số thành viên tối thiểu của loại hình hai thành viên trở lên, không phải mức tối đa. "05" và "15" là những con số không có trong quy định về giới hạn thành viên; chúng thấp hơn nhiều so với trần mà luật cho phép.

Đáp án đúng: "Stock issuance requires authorization in the Articles of Incorporation and compliance with securities laws.". Công ty cổ phần (corporation) chỉ được phát hành số lượng và loại cổ phần đã được cho phép trong điều lệ thành lập (Articles of Incorporation); muốn vượt số cổ phần được phép thì phải sửa điều lệ. Ngoài ra, việc chào bán chứng khoán ra công chúng phải đăng ký hoặc thuộc diện miễn trừ theo luật chứng khoán (ở Mỹ là Securities Act 1933 do SEC giám sát) để bảo vệ nhà đầu tư. Ý cho rằng công ty "can issue stock without any regulatory approval" sai vì bỏ qua cả điều lệ lẫn luật chứng khoán. Ý cho rằng cổ phần chỉ phát hành "after obtaining unanimous shareholder approval" sai vì thông thường hội đồng quản trị quyết định phát hành trong phạm vi điều lệ cho phép, không cần mọi cổ đông nhất trí. Ý cho rằng không được phát hành "until it has been operational for at least one year" sai vì công ty phát hành cổ phần ngay khi thành lập để huy động vốn ban đầu, không có thời gian chờ như vậy.