Ôn tập cuối kỳ HCM202 Fall 2026

Đáp án đúng: "Bầu bạn". Nguyên văn trong Đường Kách mệnh dùng chữ "bầu bạn": công nông là gốc cách mạng, còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn của cách mạng. Chữ này vừa thân mật vừa phân biệt rõ với chữ "gốc". "Bạn bè" nghĩa gần nhưng là từ hiện đại, không phải chữ trong văn bản. "Đồng minh" là thuật ngữ chính trị chỉ quan hệ liên kết có tính toán lợi ích, không hợp với văn phong mộc mạc của tác phẩm. "Liên minh" lại càng sai vì liên minh trong cách mạng Việt Nam là để chỉ khối công - nông - trí, tức là phần nòng cốt, trong khi các tầng lớp được nêu ở đây nằm ngoài nòng cốt ấy.

Đáp án đúng: "Một nhà nước hợp hiến". Hiệu lực PHÁP LÝ của nhà nước bắt nguồn từ tính hợp hiến, hợp pháp: phải do nhân dân bầu ra qua tổng tuyển cử và hoạt động theo hiến pháp. Vì vậy ngay sau ngày độc lập, Hồ Chí Minh đặt việc tổng tuyển cử và xây dựng hiến pháp lên hàng việc cấp bách. "Một nhà nước của dân, do dân, vì dân" là bản chất chính trị của nhà nước kiểu mới, trả lời câu hỏi nhà nước ấy thuộc về ai — không phải điều kiện làm nên hiệu lực pháp lý. "Một nhà nước thống nhất, có chủ quyền quốc gia" nói về tư cách quốc gia trong quan hệ quốc tế, một bình diện khác. "Một nhà nước không có tiêu cực, không có đặc quyền đặc lợi" thuộc yêu cầu xây dựng nhà nước trong sạch vững mạnh, là phẩm chất phải giữ chứ không phải nền tảng pháp lý.

Đáp án đúng: "Bổ sung yếu tố phong trào yêu nước". Chủ nghĩa Mác - Lênin nêu quy luật ra đời của đảng cộng sản là sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân. Hồ Chí Minh bổ sung yếu tố thứ ba phù hợp với một nước thuộc địa: phong trào yêu nước — vì ở Việt Nam giai cấp công nhân còn nhỏ bé, còn lòng yêu nước thì là mạch nguồn ngàn đời. "Không khác biệt với chủ nghĩa Mác - Lenin" phủ nhận chính điểm sáng tạo đang được hỏi. "Không có yếu tố phong trào công nhân" hiểu sai chiều: Hồ Chí Minh THÊM chứ không BỎ; phong trào công nhân vẫn là một trong ba yếu tố. "Bổ sung thêm học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác" là nói ngược, vì học thuyết Mác vốn đã là yếu tố thứ nhất trong công thức gốc.

Đáp án đúng: "Kết hợp giáo dục pháp luật và đạo đức, hình thành pháp quyền nhân nghĩa". Hồ Chí Minh không tách pháp luật khỏi đạo đức: nhà nước phải quản lý bằng luật nhưng người thi hành luật phải có đạo đức, và chính sự kết hợp ấy tạo nên pháp quyền nhân nghĩa — pháp luật vì con người chứ không phải để trừng trị con người. Phương án ghép pháp luật với "nhân cách" thu hẹp đạo đức xã hội thành phẩm chất riêng lẻ của từng người, mất đi chiều chuẩn mực chung. Phương án ghép pháp luật với "nghề nghiệp" lạc hẳn sang đào tạo chuyên môn, không liên quan tới nội hàm nhân nghĩa. Phương án ghép pháp luật với "văn hóa" nghe rộng nhưng chính vì rộng mà mờ: cái Hồ Chí Minh đặt cạnh pháp luật luôn là đạo đức.

Đáp án đúng: "Thực hiện cách mạng giải phóng dân tộc". Hồ Chí Minh rút ra từ chính thất bại của các bậc tiền bối: độc lập chỉ có thể giành lại bằng con đường cách mạng, bằng sức mạnh của toàn dân tộc chứ không phải bằng xin xỏ hay nhờ vả. "Thỏa hiệp với mẫu quốc trao trả độc lập" chính là con đường cải lương mà bản Yêu sách gửi Vécxây đã chứng minh là vô vọng — đế quốc không bao giờ tự nguyện trao trả. "Dựa vào các tổ chức quốc tế kêu gọi trao trả độc lập" cũng là hình thức ỷ lại bên ngoài; các tổ chức quốc tế khi ấy do chính các nước đế quốc chi phối. "Thành lập nhà nước của chính mình" là KẾT QUẢ sau khi cách mạng thành công, không phải phương thức để giành độc lập; chưa đánh đổ ách thống trị thì không thể dựng nhà nước.

Đáp án đúng: "Quyền thiêng liêng và bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc". Hồ Chí Minh khẳng định độc lập tự do vừa thiêng liêng vừa bất khả xâm phạm — hai vế đi liền nhau: thiêng liêng nói giá trị, bất khả xâm phạm nói rằng không ai được phép động đến, và dân tộc có quyền dùng mọi sức lực để giữ. "Quyền thiêng liêng của tất cả các dân tộc" đúng nhưng thiếu hẳn vế bất khả xâm phạm, làm mất đi ý nghĩa pháp lý và tinh thần quyết giữ bằng mọi giá. "Quyền lợi của tất cả các quốc gia" hạ thấp một quyền thiêng liêng xuống thành một thứ quyền lợi có thể mặc cả, thương lượng. "Đặc quyền của mỗi một dân tộc" sai về bản chất: đặc quyền hàm ý chỉ một số được hưởng, trong khi Hồ Chí Minh nói đó là quyền của TẤT CẢ các dân tộc, kể cả dân tộc nhỏ yếu.

Đáp án đúng: "Vấn đề độc lập dân tộc". Ở một xứ thuộc địa, mâu thuẫn trùm lên tất cả là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa thực dân, nên vấn đề cốt lõi phải giải quyết trước hết là giành lại độc lập cho dân tộc. "Vấn đề ruộng đất" là mâu thuẫn giai cấp cơ bản trong lòng xã hội nông nghiệp, rất quan trọng nhưng ở thuộc địa phải đặt sau và phục vụ nhiệm vụ giải phóng dân tộc — Hồ Chí Minh chủ trương giải quyết từng bước để không làm phân hoá lực lượng chống đế quốc. "Vấn đề tự do dân chủ" là quyền của người dân trong một quốc gia; khi nước còn mất thì không thể có tự do dân chủ thật sự, nên nó là hệ quả chứ không phải cái cốt lõi phải giành trước.

Đáp án đúng: "Tiến hành chủ động và sáng tạo". Đây là luận điểm sáng tạo nổi bật nhất của Hồ Chí Minh: cách mạng thuộc địa không lệ thuộc vào cách mạng chính quốc mà có thể nổ ra và thắng lợi trước, vì thuộc địa là nơi nuôi sống chủ nghĩa đế quốc, chặt đứt ở đó thì con rắn chết. "Dựa vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc" là quan điểm phổ biến trong Quốc tế Cộng sản đương thời, ví cách mạng thuộc địa như "cái cánh" của cách mạng vô sản — chính quan điểm Hồ Chí Minh phản bác. "Tiến hành sau khi cách mạng vô sản ở chính quốc giành thắng lợi" là cách diễn đạt khác của cùng quan điểm lệ thuộc ấy, đặt dân tộc thuộc địa vào thế ngồi chờ. "Dựa vào sự thắng lợi của cách mạng ở các nước thuộc địa khác" cũng là tư tưởng ỷ lại, chỉ đổi chỗ dựa chứ không đổi bản chất thụ động.

Đáp án đúng: "Phan Châu Trinh". Phan Châu Trinh chủ trương cải cách ôn hoà: dựa vào người Pháp để mưu tiến bộ, nâng dân trí, chấn hưng khí phách và làm cho dân no đủ, rồi từ đó mới tính chuyện tự chủ. "Phan Bội Châu" đi hướng ngược lại hẳn: bạo động vũ trang, cầu viện bên ngoài qua phong trào Đông Du — Hồ Chí Minh ví cách làm ấy như "đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau". "Hoàng Hoa Thám" lãnh đạo khởi nghĩa nông dân Yên Thế, nặng cốt cách phong kiến, không có cương lĩnh khai dân trí. "Hồ Chí Minh" thì phê phán cả hai con đường trên và chọn con đường cách mạng vô sản, nên càng không phải tác giả của chủ trương dựa vào Pháp.

Đáp án đúng: "Đường Kách Mệnh". Đây chính là tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tại những lớp huấn luyện cán bộ ở Quảng Châu, được Bộ Tuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức in năm 1927 — cuốn sách trang bị lý luận cách mạng đầu tiên cho lớp cán bộ Việt Nam. "Bản án chế độ thực dân Pháp" là một công trình tố cáo tội ác thực dân, viết và xuất bản ở Pháp năm 1925, không phải tập bài giảng huấn luyện cán bộ. "Lênin và Phương Đông" là một bài viết ngắn, không phải giáo trình huấn luyện. "Con Rồng tre" là một vở kịch châm biếm vua Khải Định, thuộc mảng sáng tác văn học báo chí, hoàn toàn khác thể loại.

Đáp án đúng: “Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác”. Mệnh đề này gói cả hai mặt trong tư tưởng của Người: kiên quyết với nền độc lập của nước mình, nhưng không nhân danh đó để xâm phạm nước khác — đó là cơ sở của tinh thần quốc tế trong sáng. “Kính trọng” chỉ là thái độ, nhẹ hơn hẳn “tôn trọng” vốn hàm ý không xâm phạm. Đổi “các dân tộc khác” thành “các quốc gia” làm mất đi đối tượng chính là các dân tộc bị áp bức. Phương án cuối thì ngược hẳn: Người luôn khẳng định cách mạng thuộc địa không lệ thuộc vào thắng lợi ở chính quốc.

Đáp án đúng: “Mâu thuẫn giữa dân tộc thuộc địa với thực dân, đế quốc”. Ở thuộc địa, mâu thuẫn nổi lên hàng đầu và không thể điều hoà là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc bị trị với bọn thực dân, đế quốc xâm lược — vì nó đụng tới sự tồn vong của cả dân tộc chứ không riêng quyền lợi một giai cấp. Phương án nêu mâu thuẫn giữa công nhân với chủ nghĩa thực dân thu hẹp chủ thể xuống một giai cấp. Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ bản xứ là có thật nhưng không phải mâu thuẫn chủ yếu. Vì vậy “tất cả các phương án trên” cũng sai, do gộp cả những vế không đúng.

Đáp án đúng: “Thành bại của cách mạng”. Hồ Chí Minh coi đoàn kết là vấn đề sống còn vì nó quyết định trực tiếp việc cách mạng thắng hay bại — đoàn kết thì thành công, chia rẽ thì thất bại, không có con đường thứ ba. “Lực lượng của cách mạng” mới là cái mà đoàn kết tạo ra, chưa phải kết cục. “Đích đến của cách mạng” là mục tiêu, do đường lối xác định chứ không do mức độ đoàn kết. “Triển vọng của cách mạng” chỉ nói khả năng về sau, nhẹ hơn hẳn mức sống còn mà câu dẫn đã nêu.

Đáp án đúng: “Chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc”. Đây là luận điểm sáng tạo nổi bật nhất của Hồ Chí Minh về cách mạng thuộc địa, ngược với quan niệm phổ biến thời đó cho rằng thuộc địa chỉ có thể được giải phóng sau khi chính quốc làm cách mạng thành công. Người lập luận rằng thuộc địa là nơi nuôi sống chủ nghĩa đế quốc nên cũng là khâu yếu của nó. Vế đối chiếu bắt buộc phải là “cách mạng vô sản ở chính quốc”: so với “cách mạng vô sản thế giới” thì mơ hồ, so với “cách mạng thuộc địa” thì vô nghĩa vì tự so với chính mình, còn “cách mạng tư sản ở chính quốc” lại nhầm sang một loại hình khác.

Hai đáp án đúng: “Nhằm kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, tạo sức mạnh tổng hợp cho cách mạng” và “Góp phần cùng nhân dân thế giới thực hiện các mục tiêu cách mạng”. Đoàn kết quốc tế có hai chiều: nhận về — tranh thủ sự ủng hộ bên ngoài để nhân sức mạnh dân tộc lên; và góp vào — Việt Nam cũng đóng góp cho cuộc đấu tranh chung vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội. Phương án nói đây là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam là nhầm vị trí: cách nói ấy dành cho đại đoàn kết TOÀN DÂN TỘC. Phương án về kế thừa truyền thống nhân nghĩa nói đến cội nguồn văn hoá, không phải lý do của đoàn kết quốc tế.

Đáp án đúng: “Chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền”. Đây mới là bối cảnh thời đại khi tư tưởng Hồ Chí Minh hình thành: chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang chủ nghĩa đế quốc, xâm chiếm và chia nhau thuộc địa, khiến vấn đề dân tộc thuộc địa trở thành một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới. Hai phương án nói chủ nghĩa tư bản còn ở giai đoạn tự do cạnh tranh hoặc đang hình thành đều lùi lại những thời kỳ đã qua trước đó rất lâu. Phương án nói chủ nghĩa xã hội đang phát triển thì nhầm hẳn: khi ấy chủ nghĩa xã hội mới chỉ thành hiện thực ở một nước sau năm 1917.

Đáp án đúng: “Liên minh công-nông, lao động trí óc”. Nền tảng của khối đại đoàn kết gồm đủ ba lực lượng: công nhân, nông dân và người lao động trí óc. Hồ Chí Minh nhấn mạnh phải có trí thức vì cách mạng cần tri thức và trí thức nước ta phần lớn xuất thân từ nhân dân lao động. “Liên minh công-nông” bỏ mất lực lượng thứ ba. Hai phương án nói “các tầng lớp lao động khác” hoặc “các lực lượng yêu nước khác” thì không gọi tên được trí thức — mà chính việc gọi tên ấy mới là điểm cần nhớ, đồng thời chúng dễ bị lẫn với phạm vi của cả khối đoàn kết.

Đáp án đúng: D. Trong thời kỳ quá độ, Hồ Chí Minh chủ trương nền kinh tế nhiều thành phần, nhưng ưu tiên phát triển kinh tế quốc doanh vì đó là hình thức sở hữu toàn dân, giữ vai trò lãnh đạo nền kinh tế quốc dân và là nền tảng vật chất của chủ nghĩa xã hội. Người nói kinh tế quốc doanh "là nền tảng và sức lãnh đạo của kinh tế dân chủ mới", cần được ưu tiên phát triển. Kinh tế hợp tác xã (A) được khuyến khích phát triển dần từ thấp lên cao; kinh tế tư bản tư nhân (B) và kinh tế thủ công cá thể (C) được thừa nhận, sử dụng nhưng không giữ vai trò ưu tiên.

Phải kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế là một trong những quan điểm quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Điều này thể hiện sự hiểu biết sâu sắc của ông về mối quan hệ giữa các vấn đề dân tộc, giai cấp và quốc tế. Tư tưởng này cho thấy rằng, để đạt được độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, cần phải kết hợp hài hòa giữa lợi ích dân tộc và lợi ích giai cấp, cũng như giữa yêu nước và quốc tế.

Đáp án đúng: “Ba”. Văn hoá có ba chức năng chủ yếu: bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp; mở rộng hiểu biết, nâng cao dân trí; và bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách, lối sống tốt đẹp, lành mạnh, hướng con người tới chân - thiện - mỹ. Ba chức năng ấy đi theo một mạch: từ định hướng tư tưởng, đến trang bị hiểu biết, rồi kết tinh thành nhân cách. Các con số hai, bốn, năm đều không khớp với cấu trúc này.