Đáp án đúng: A. Nguyên lý nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng về mối quan hệ vật chất - ý thức gồm hai vế không tách rời: vật chất có trước, quyết định nguồn gốc, nội dung và sự vận động của ý thức; đồng thời ý thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người, có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm. Phương án B đảo ngược quan hệ nên rơi vào chủ nghĩa duy tâm. Phương án C giữ đúng vế thứ nhất nhưng phủ nhận vế thứ hai, đó là quan điểm duy vật siêu hình - máy móc, biến con người thành kẻ thụ động trước hoàn cảnh.

Đáp án đúng: A. Định nghĩa vật chất của V.I.Lênin: vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác. Ba nội dung cốt lõi: vật chất là thực tại khách quan, tồn tại bên ngoài và độc lập với ý thức; nó tác động lên giác quan gây nên cảm giác; và ý thức con người có khả năng phản ánh được nó. Phương án A gói đúng hai ý đầu. Phương án B và C phủ nhận khả năng gây cảm giác nên trái với định nghĩa; phương án D biến vật chất thành cái lệ thuộc ý thức, tức là lập trường duy tâm.

Đáp án đúng: C. Theo định nghĩa của V.I.Lênin, dấu hiệu bao trùm của mọi dạng vật chất là tồn tại khách quan ở bên ngoài ý thức, độc lập với ý thức, và được ý thức con người phản ánh. Đây là thuộc tính chung nhất, cho phép phạm trù vật chất bao quát cả những dạng chưa từng được biết tới. Phương án A thu hẹp vật chất về những vật thể cụ thể nhìn thấy được - đó là hạn chế của chủ nghĩa duy vật siêu hình trước Mác, đã bị bác bỏ khi khoa học phát hiện ra điện tử và trường điện từ. Các phương án B và D gán cho vật chất tính thần bí hoặc lấy tiêu chí nhìn thấy được hay không làm chuẩn, đều xa lạ với quan niệm của Lênin.

Đáp án đúng: B, C và D. Ý thức chỉ ra đời khi hội đủ cả nguồn gốc tự nhiên lẫn nguồn gốc xã hội. Về tự nhiên phải có bộ óc người - dạng vật chất tổ chức cao nhất, cơ quan phản ánh (C); và phải có thế giới khách quan tác động lên bộ óc ấy để tạo ra nội dung phản ánh (D). Về xã hội phải có lao động và ngôn ngữ (B): lao động buộc con người tác động vào tự nhiên, bộc lộ thuộc tính của sự vật, đồng thời làm nảy sinh nhu cầu giao tiếp, sinh ra ngôn ngữ - cái vỏ vật chất của tư duy giúp khái quát và lưu giữ tri thức. Nghiên cứu khoa học (A) là một hoạt động xuất hiện rất muộn, khi ý thức đã hình thành, nên không thể là điều kiện sinh ra ý thức.

Đáp án đúng: "Béccơren". Năm 1896, Béccơren phát hiện hiện tượng phóng xạ của urani — một trong ba phát minh làm lung lay quan niệm siêu hình đồng nhất vật chất với nguyên tử, bên cạnh tia X và điện tử. "Rơnghen" là người phát hiện tia X năm 1895, một phát minh khác cũng thuộc nhóm làm nên cuộc khủng hoảng vật lý học. "Nicolai copazir" là cách viết sai của Nicolaus Copernicus, nhà thiên văn thế kỷ XVI với thuyết nhật tâm, cách thời điểm này hơn ba trăm năm. "Jorb Bruno" là cách viết sai của Giordano Bruno, nhà tư tưởng thế kỷ XVI bị thiêu vì bảo vệ thuyết nhật tâm, không liên quan tới phóng xạ.

Đáp án đúng: "Thế giới khách quan". Luận điểm kinh điển là ý thức chẳng qua chỉ là vật chất được di chuyển vào đầu óc con người và được cải biến đi ở trong đó — tức ý thức là hình ảnh CHỦ QUAN của thế giới KHÁCH QUAN. "Bộ óc con người" là cơ quan vật chất sinh ra ý thức, là khí quan phản ánh, không phải cái được phản ánh. "Ý niệm tuyệt đối" là phạm trù của Hegel, thuộc chủ nghĩa duy tâm khách quan. "Tinh thần tuyệt đối" cũng là phạm trù duy tâm; nếu ý thức phản ánh tinh thần tuyệt đối thì đã không còn là quan điểm duy vật.

Đáp án đúng: "Đồng nhất vật chất với một số tính chất phổ biến của vật chất". Các nhà duy vật thế kỷ XVII - XVIII quy vật chất về khối lượng, về nguyên tử, về quảng tính — tức lấy một vài thuộc tính hay một dạng cụ thể làm chính bản thân vật chất. Vì thế khi khoa học phát hiện điện tử và phóng xạ, quan niệm ấy sụp đổ. "Đồng nhất vật chất với ý thức" không phải sai lầm của họ; họ vẫn đứng vững trên lập trường duy vật, phân biệt rõ vật chất với ý thức. "Cho rằng vật chất chỉ tồn tại khi con người cảm nhận được" là quan điểm duy tâm chủ quan, trái hẳn lập trường của họ. "Cho rằng vật chất là một thuộc tính của tinh thần" là quan điểm duy tâm khách quan, cũng không phải sai lầm của các nhà duy vật.

Đáp án đúng: "Tồn tại khách quan". Định nghĩa vật chất của Lênin lấy dấu hiệu duy nhất để phân biệt vật chất với ý thức là thuộc tính tồn tại khách quan — tồn tại bên ngoài và độc lập với cảm giác, ý thức của con người. "Tồn tại trong vận động" đúng là một thuộc tính phổ biến nhưng vận động là PHƯƠNG THỨC tồn tại, không phải dấu hiệu để phân biệt vật chất với ý thức, bởi ý thức cũng vận động. "Không gian và thời gian" là hình thức tồn tại của vật chất, cũng ở bình diện phương thức chứ không phải bản chất. "Vận động và đứng im" là cặp phạm trù mô tả trạng thái tồn tại, không phải thuộc tính cơ bản nhất.

Đáp án đúng: "Cả hai ông đều cho rằng, vật chất là nguyên tử". Lơxíp và học trò Đêmôcrít là những người xây dựng thuyết nguyên tử thời Hy Lạp cổ đại, cho rằng mọi vật đều cấu tạo từ những hạt nhỏ nhất không thể phân chia. "Vật chất là nước" là quan niệm của Talét. "Vật chất là lửa" là quan niệm của Hêraclít. "Vật chất là không khí" là quan niệm của Anaximen. Cả ba đều thuộc trường phái Milê và các nhà triết học tự nhiên khác, không phải hai ông đang hỏi.

Đáp án đúng: "Tương đối". Đứng im chỉ là tương đối vì nó chỉ xảy ra trong MỘT SỐ quan hệ nhất định, với một hệ quy chiếu nhất định, trong khi vận động diễn ra trong mọi quan hệ nên là tuyệt đối. "Tuyệt đối" là tính chất của vận động chứ không phải của đứng im; nói đứng im tuyệt đối là rơi vào quan điểm siêu hình. "Thực tế" không phải một tính chất triết học của đứng im. "Thường xuyên" mô tả tần suất, không trả lời được câu hỏi vì sao đứng im chỉ xảy ra trong một số quan hệ.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán". Lênin nêu định nghĩa vật chất trong tác phẩm này, viết năm 1908 để phê phán chủ nghĩa duy tâm vật lý học nảy sinh sau cuộc khủng hoảng trong khoa học tự nhiên. "Bút ký triết học" là tập ghi chép nghiên cứu phép biện chứng, chủ yếu khi Lênin đọc Hegel, không phải nơi nêu định nghĩa vật chất. "Chủ nghĩa đế quốc - giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản" là công trình kinh tế chính trị học. "Làm gì?" là tác phẩm về xây dựng đảng kiểu mới, thuộc lĩnh vực chính trị.

Đáp án đúng: "Henri Berson (Piếcsơn)". Đây là một trong những luận điểm điển hình của chủ nghĩa duy tâm vật lý học sau khi điện tử và phóng xạ được phát hiện: từ chỗ vật chất không còn là nguyên tử cứng đặc, người ta vội kết luận vật chất tiêu tan, chỉ còn cái phi vật chất đang vận động. "E.Makhơ" cũng thuộc dòng duy tâm vật lý học nhưng gắn với luận điểm vật là phức hợp của cảm giác, không phải câu này. "Anhxtanh" là tác giả thuyết tương đối; kết luận triết học sai lầm là do người khác rút ra từ phát hiện của ông chứ không phải do ông. "Béccơren" là người phát hiện phóng xạ, một nhà thực nghiệm, không đưa ra định nghĩa triết học về vật chất.