MLN111 Triết học Mác - Lê-nin – Bộ ôn tập cuối kỳ số 3 (60 câu)

Lênin là một trong những nhà lãnh đạo nổi tiếng của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa. Ông đã viết nhiều tác phẩm quan trọng về chủ nghĩa Marx và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Một trong những tác phẩm nổi tiếng của Lênin là "Chủ nghĩa Duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán", trong đó ông đã phân tích và phê phán chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm. Tác phẩm này đã thể hiện sự hiểu biết sâu sắc của Lênin về chủ nghĩa Marx và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Ngoài ra, Lênin cũng đã viết nhiều tác phẩm khác như "Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp", "Đường Kách Mệnh" nhưng "Chủ nghĩa Duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán" là một trong những tác phẩm nổi tiếng và quan trọng nhất của ông.

Đáp án đúng: "Tồn tại khách quan". Định nghĩa vật chất của Lênin lấy dấu hiệu duy nhất để phân biệt vật chất với ý thức là thuộc tính tồn tại khách quan — tồn tại bên ngoài và độc lập với cảm giác, ý thức của con người. "Tồn tại trong vận động" đúng là một thuộc tính phổ biến nhưng vận động là PHƯƠNG THỨC tồn tại, không phải dấu hiệu để phân biệt vật chất với ý thức, bởi ý thức cũng vận động. "Không gian và thời gian" là hình thức tồn tại của vật chất, cũng ở bình diện phương thức chứ không phải bản chất. "Vận động và đứng im" là cặp phạm trù mô tả trạng thái tồn tại, không phải thuộc tính cơ bản nhất.

Đáp án đúng: "Cả hai ông đều cho rằng, vật chất là nguyên tử". Lơxíp và học trò Đêmôcrít là những người xây dựng thuyết nguyên tử thời Hy Lạp cổ đại, cho rằng mọi vật đều cấu tạo từ những hạt nhỏ nhất không thể phân chia. "Vật chất là nước" là quan niệm của Talét. "Vật chất là lửa" là quan niệm của Hêraclít. "Vật chất là không khí" là quan niệm của Anaximen. Cả ba đều thuộc trường phái Milê và các nhà triết học tự nhiên khác, không phải hai ông đang hỏi.

Đáp án đúng: "Tương đối". Đứng im chỉ là tương đối vì nó chỉ xảy ra trong MỘT SỐ quan hệ nhất định, với một hệ quy chiếu nhất định, trong khi vận động diễn ra trong mọi quan hệ nên là tuyệt đối. "Tuyệt đối" là tính chất của vận động chứ không phải của đứng im; nói đứng im tuyệt đối là rơi vào quan điểm siêu hình. "Thực tế" không phải một tính chất triết học của đứng im. "Thường xuyên" mô tả tần suất, không trả lời được câu hỏi vì sao đứng im chỉ xảy ra trong một số quan hệ.

V.I.Lênin đã định nghĩa phạm trù vật chất với tư cách là một phạm trù triết học bằng cách đem đối lập với phạm trù ý thức. Theo Lênin, vật chất và ý thức là hai phạm trù đối lập, không thể hòa hợp được với nhau. Vật chất là phạm trù triết học chỉ cho sự tồn tại khách quan, có hình dạng và có quy luật, trong khi ý thức là phạm trù chỉ cho sự tồn tại chủ quan, không có hình dạng và không có quy luật. Sự đối lập giữa vật chất và ý thức là cơ sở để phân biệt giữa vật chất và ý thức, và để hiểu được mối quan hệ giữa chúng. Lênin đã sử dụng sự đối lập này để xây dựng một hệ thống triết học toàn diện, trong đó vật chất là nền tảng của ý thức và của sự tồn tại của con người.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán". Lênin nêu định nghĩa vật chất trong tác phẩm này, viết năm 1908 để phê phán chủ nghĩa duy tâm vật lý học nảy sinh sau cuộc khủng hoảng trong khoa học tự nhiên. "Bút ký triết học" là tập ghi chép nghiên cứu phép biện chứng, chủ yếu khi Lênin đọc Hegel, không phải nơi nêu định nghĩa vật chất. "Chủ nghĩa đế quốc - giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản" là công trình kinh tế chính trị học. "Làm gì?" là tác phẩm về xây dựng đảng kiểu mới, thuộc lĩnh vực chính trị.

Đáp án đúng: "Khác nhau về sở hữu tư liệu sản xuất xã hội". Trong ba đặc trưng của giai cấp, khác nhau về quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất là đặc trưng chi phối, bởi chính nó quyết định vai trò của từng tập đoàn trong tổ chức lao động và cách thức phân chia sản phẩm. "Khác nhau về vai trò trong tổ chức lao động xã hội" là hệ quả của quan hệ sở hữu: ai nắm tư liệu sản xuất thì người đó tổ chức và điều khiển. "Khác nhau về phân phối sản phẩm sản xuất ra" cũng là hệ quả, nằm ở khâu cuối cùng. "Tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác" là KẾT QUẢ tổng hợp của ba đặc trưng, được Lênin nêu như dấu hiệu cuối trong định nghĩa, không phải đặc trưng chi phối.

Đáp án đúng: "Còn đấu tranh giai cấp". Nước ta đang trong thời kỳ quá độ, còn nhiều thành phần kinh tế, còn khác biệt về lợi ích, nên đấu tranh giai cấp vẫn tồn tại nhưng diễn ra dưới hình thức mới, chủ yếu là đấu tranh để thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. "Không còn đấu tranh giai cấp" phủ nhận một thực tế khách quan của thời kỳ quá độ. "Có sự mâu thuẫn đối kháng giai cấp" nói quá: trong xã hội ta, mâu thuẫn giữa các giai tầng không mang tính đối kháng vì không còn giai cấp bóc lột thống trị. "Đấu tranh giai cấp gay gắt" cũng cường điệu mức độ, không phản ánh đúng đặc điểm hiện nay.

Đáp án đúng: "Chính trị". Đấu tranh kinh tế chỉ đòi được những cải thiện cục bộ; chỉ khi chuyển lên đấu tranh chính trị, nhằm giành lấy chính quyền, thì cuộc đấu tranh giai cấp mới đạt tới đỉnh cao và có thể giải quyết triệt để mâu thuẫn. "Kinh tế" là hình thức đấu tranh đầu tiên và thường xuyên nhất, nhưng chỉ dừng ở đòi hỏi về tiền lương, giờ làm, điều kiện sống. "Vũ trang" là một PHƯƠNG THỨC có thể dùng trong đấu tranh chính trị, không phải một lĩnh vực riêng. "Giải phóng" là mục tiêu, không phải lĩnh vực đấu tranh.

Sự phân chia giai cấp trong xã hội bắt đầu từ hình thái kinh tế - xã hội chiếm hữu nô lệ. Hình thái kinh tế - xã hội chiếm hữu nô lệ xuất hiện khi xã hội đã vượt qua hình thái cộng sản nguyên thủy, nhưng chưa đạt được trình độ sản xuất và tổ chức xã hội như hình thái tư bản chủ nghĩa. Trong hình thái chiếm hữu nô lệ, một số người sở hữu nô lệ và đất đai, trong khi số khác phải làm công việc lao động để phục vụ cho họ. Sự phân chia giai cấp trong hình thái chiếm hữu nô lệ bao gồm giai cấp chủ nô và giai cấp nô lệ. Điều này dẫn đến sự bất bình đẳng và xung đột trong xã hội.

Đáp án đúng: "Địa vị kinh tế". Giai cấp được xác định bởi địa vị khác nhau trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định; chính sự khác nhau và đối lập về địa vị kinh tế ấy tạo ra khả năng khách quan để tập đoàn này chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác. "Quyền lực" thuộc lĩnh vực chính trị; nó là hệ quả và công cụ củng cố địa vị kinh tế, không phải nguồn gốc. "Phân phối" là khâu cuối của quan hệ sản xuất, bị quy định bởi địa vị kinh tế. "Tài sản" là biểu hiện bề ngoài; hai người có tài sản chênh lệch chưa chắc thuộc hai giai cấp, điều quyết định là vị trí trong quan hệ sản xuất.

Đáp án đúng: "Con đường suy ngẫm để dẫn dắt con người tới lẽ phải". Ở Ấn Độ cổ đại, triết học được gọi bằng thuật ngữ mang nghĩa chiêm nghiệm, suy ngẫm để đi tới chân lý và lẽ phải — nhấn mạnh con đường của trí tuệ. "Con đường tu tập" là cách nói của thực hành tôn giáo, chú trọng rèn luyện thân tâm chứ không phải suy ngẫm nhận thức. "Con đường giải thoát" là mục đích tối hậu của nhiều học thuyết tôn giáo Ấn Độ, tức là cái đích chứ không phải định nghĩa của triết học. "Con đường giác ngộ" là thuật ngữ đặc trưng của Phật giáo, chỉ trạng thái bừng tỉnh, cũng là đích chứ không phải phương thức suy ngẫm.

Chủ nghĩa duy vật là một trong những quan điểm chính trong lịch sử tư tưởng nhân loại. Nó cho rằng, thế giới xung quanh chúng ta được tạo nên bởi các yếu tố vật chất và các quy luật tự nhiên. Sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa duy vật thường gắn liền với lợi ích của giai cấp và các lực lượng tiến bộ trong lịch sử. Điều này có nghĩa là, chủ nghĩa duy vật thường được sử dụng như một công cụ để giải phóng giai cấp bị áp bức và thúc đẩy sự tiến bộ xã hội. Trong lịch sử, chủ nghĩa duy vật đã đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển các phong trào xã hội, chính trị và kinh tế.

Triết học là một lĩnh vực nghiên cứu cơ bản của con người, nhằm tìm hiểu về bản chất của thế giới và con người. Vấn đề cơ bản của triết học là tìm hiểu về mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại. Điều này có nghĩa là triết học muốn hiểu làm thế nào mà tư duy của con người tương tác với thế giới xung quanh, và làm thế nào mà tư duy của con người ảnh hưởng đến tồn tại của thế giới. Mối quan hệ này là một trong những vấn đề cơ bản nhất của triết học, vì nó liên quan đến việc hiểu biết về bản chất của triết học và vai trò của con người trong thế giới.

Đáp án đúng: "Bản thể luận và nhận thức luận". Vấn đề cơ bản của triết học có hai mặt: mặt thứ nhất hỏi giữa vật chất và ý thức cái nào có trước, cái nào quyết định — đó là mặt bản thể luận; mặt thứ hai hỏi con người có khả năng nhận thức được thế giới hay không — đó là mặt nhận thức luận. "Khả tri luận và bất khả tri luận" là hai cách TRẢ LỜI cho mặt thứ hai, không phải hai mặt của vấn đề. "Lý luận duy vật và lý luận duy tâm" là hai cách trả lời cho mặt thứ nhất, cũng là kết quả chứ không phải cấu trúc của vấn đề.