MLN111 Triết học Mác - Lê-nin – Bộ ôn tập cuối kỳ số 1 (60 câu)

Cơ sở khách quan của xây dựng liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động khác trong cách mạng xã hội chủ nghĩa là công nghiệp và nông nghiệp là hai ngành có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Công nghiệp sản xuất các sản phẩm có giá trị cao, đáp ứng nhu cầu của con người, trong khi nông nghiệp cung cấp thực phẩm và nguyên liệu thô cho công nghiệp. Sự phát triển của công nghiệp và nông nghiệp tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển của các liên minh giai cấp, giúp giai cấp công nhân và giai cấp nông dân đoàn kết và đấu tranh cho quyền lợi của mình.

Đáp án đúng: A và B. Lý luận nhận thức (nhận thức luận) là bộ phận của triết học trả lời hai câu hỏi lớn: nhận thức là gì, gồm những hình thức và giai đoạn nào (từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng rồi trở về thực tiễn) — đó là phương án A; và con người đi tới chân lý bằng con đường nào, lấy gì làm tiêu chuẩn để phân biệt đúng - sai — đó là phương án B, với thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý. Phương án C nói về khâu vận dụng tư duy vào thực tiễn, thuộc phạm vi hoạt động thực tiễn chứ không phải đối tượng nghiên cứu của lý luận nhận thức. Phương án D là kỹ năng tranh luận, hoàn toàn nằm ngoài phạm trù triết học đang xét.

Nền tảng quan hệ giữa cá nhân và xã hội là mối quan hệ phức tạp và đa chiều, bao gồm nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, lợi ích là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Lợi ích có thể được hiểu là những nhu cầu, mong muốn và mục tiêu của cá nhân, cũng như những lợi ích mà xã hội mang lại cho cá nhân. Quan hệ giữa cá nhân và xã hội được hình thành và phát triển dựa trên việc đáp ứng và cân bằng giữa lợi ích của cá nhân và lợi ích của xã hội. Điều này đòi hỏi sự giao tiếp, hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa cá nhân và xã hội.

Sự khác biệt cơ bản nhất giữa các giai cấp là địa vị của họ trong xã hội. Các giai cấp khác nhau có vị trí và vai trò khác nhau trong quá trình sản xuất và phân phối tài nguyên. Sự khác biệt này được thể hiện rõ ràng trong quyền lực sở hữu tư liệu sản xuất. Các giai cấp khác nhau có thể sở hữu tư liệu sản xuất khác nhau, từ đất đai, máy móc, công nghệ cho đến tài nguyên thiên nhiên. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lực và vị thế của họ trong xã hội. Các giai cấp có quyền lực sở hữu tư liệu sản xuất thường có lợi thế hơn so với các giai cấp khác, vì họ có thể kiểm soát và định hướng quá trình sản xuất và phân phối tài nguyên.

Đáp án đúng: B. Bước ngoặt cách mạng trong triết học do C.Mác và Ph.Ăngghen thực hiện có nhiều nội dung, nhưng nội dung CHỦ YẾU là sáng tạo ra chủ nghĩa duy vật lịch sử. Trước Mác, chủ nghĩa duy vật chỉ dừng ở giới tự nhiên, còn khi bước sang lĩnh vực xã hội thì các nhà duy vật cũ đều rơi vào duy tâm. Việc phát hiện ra rằng tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, rằng lịch sử vận động theo quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ lực lượng sản xuất, đã lần đầu tiên đưa quan điểm duy vật vào giải thích đời sống xã hội một cách triệt để. Phương án A là thành tựu nhưng không phải nội dung mới về chất; C và D thuộc kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học, không phải triết học.

Cách mạng xã hội đóng vai trò quan trọng trong tiến hóa xã hội. Nó không chỉ làm gián đoạn quá trình tiến hóa mà còn mở đường cho xã hội phát triển lên giai đoạn cao hơn. Cách mạng xã hội là một quá trình thay đổi sâu sắc trong hệ thống xã hội, dẫn đến sự thay đổi về chính trị, kinh tế và xã hội. Nó giúp xã hội thoát khỏi những hạn chế và bất công, tạo điều kiện cho sự phát triển và tiến bộ. Ví dụ, cách mạng xã hội ở Pháp đã dẫn đến sự ra đời của chế độ dân chủ và quyền con người, trong khi cách mạng xã hội ở Nga đã tạo ra một xã hội xã hội chủ nghĩa. Như vậy, cách mạng xã hội không phủ định tiến hóa xã hội mà ngược lại, nó là một phần quan trọng của quá trình tiến hóa xã hội.

Theo quan điểm của triết học Mác, vận động là một thuộc tính cố hữu và là phương thức tồn tại của vật chất. Điều này có nghĩa là mọi vật chất, kể cả vật chất sống và vật chất không sống, đều phải vận động để tồn tại và phát triển. Vận động không chỉ là một thuộc tính của vật chất, mà còn là phương thức tồn tại cơ bản của nó. Không có vận động, vật chất sẽ không thể tồn tại và phát triển. Vận động là một quá trình liên tục, không ngừng nghỉ, và nó là động lực để vật chất thay đổi và phát triển. Quan điểm này được thể hiện trong tác phẩm "Tổng quan về triết học của Hegel" của Karl Marx, nơi ông giải thích rằng vận động là một thuộc tính cơ bản của vật chất và là phương thức tồn tại của nó.

Ngũ hành là một khái niệm cơ bản trong phong thủy và triết học cổ truyền Trung Quốc. Nó bao gồm năm yếu tố cơ bản: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa và Thổ. Mỗi yếu tố này đại diện cho một loại vật chất hoặc một trạng thái cụ thể trong tự nhiên. Kim đại diện cho kim loại, Mộc đại diện cho cây cối, Thủy đại diện cho nước, Hỏa đại diện cho lửa và Thổ đại diện cho đất. Những yếu tố này không chỉ xuất hiện trong tự nhiên mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống con người. Ví dụ, Kim có thể đại diện cho sự sáng tạo và trí tuệ, Mộc có thể đại diện cho sự phát triển và tăng trưởng, Thủy có thể đại diện cho sự thay đổi và di chuyển, Hỏa có thể đại diện cho sự năng động và nhiệt huyết, và Thổ có thể đại diện cho sự ổn định và an toàn.

Trong chủ nghĩa Mác - Lênin, bộ phận lý luận có chức năng làm sáng tỏ bản chất và những quy luật chung nhất của mọi sự vận động, phát triển của thế giới là Triết học Mác - Lênin. Triết học Mác - Lênin là bộ phận lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, giúp người ta hiểu được bản chất của thế giới, bản chất của xã hội, bản chất của con người và quy luật vận động, phát triển của thế giới. Nó làm sáng tỏ những quy luật chung nhất của mọi sự vận động, phát triển của thế giới, giúp người ta hiểu được nguyên nhân và kết quả của mọi sự kiện, giúp người ta dự đoán và kiểm soát được sự vận động, phát triển của thế giới.

Đáp án đúng: A. Nguyên lý nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng về mối quan hệ vật chất - ý thức gồm hai vế không tách rời: vật chất có trước, quyết định nguồn gốc, nội dung và sự vận động của ý thức; đồng thời ý thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người, có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm. Phương án B đảo ngược quan hệ nên rơi vào chủ nghĩa duy tâm. Phương án C giữ đúng vế thứ nhất nhưng phủ nhận vế thứ hai, đó là quan điểm duy vật siêu hình - máy móc, biến con người thành kẻ thụ động trước hoàn cảnh.

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử, nhà nước được xem là yếu tố cơ bản trong kiến trúc thượng tầng của xã hội. Điều này có nghĩa là nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển xã hội. Theo quan điểm này, nhà nước có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với cơ sở hạ tầng, tùy thuộc vào từng điều kiện nhất định. Ví dụ, nhà nước có thể đầu tư vào cơ sở hạ tầng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế, nhưng cũng có thể sử dụng cơ sở hạ tầng để duy trì quyền lực và kiểm soát xã hội. Do đó, quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử cho rằng nhà nước có thể có tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với cơ sở hạ tầng, tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể.

Đáp án đúng: A. Tính duy vật nhất quán của triết học Mác - Lênin thể hiện ở chỗ khi giải thích sự khác biệt giữa con người với con vật, nó không xuất phát từ ý thức, tôn giáo hay hệ tư tưởng mà xuất phát từ nền tảng vật chất: con người tự tách mình khỏi giới động vật ngay từ khi biết SẢN XUẤT ra tư liệu sinh hoạt của mình. Sản xuất vật chất là hoạt động đặc trưng riêng có, là cơ sở sinh ra ngôn ngữ, ý thức, quan hệ xã hội và toàn bộ lịch sử. Các phương án B, C, D đều là những hiện tượng phái sinh - đấu tranh chính trị, khoa học và hệ tư tưởng chỉ xuất hiện sau và trên cơ sở của nền sản xuất vật chất.

Thừa nhận sự tồn tại của vật chất và tinh thần là bản nguyên có thể cùng quyết định nguồn gốc và sự vận động của thế giới là trường phái Nhị nguyên luận. Trường phái này cho rằng thế giới bao gồm hai bản nguyên cơ bản là vật chất và tinh thần, mỗi bản nguyên đều có vai trò quan trọng trong việc quyết định nguồn gốc và sự vận động của thế giới. Vật chất và tinh thần không thể tách rời nhau, mà luôn đi kèm và ảnh hưởng lẫn nhau. Nhị nguyên luận được coi là một trong những trường phái quan trọng trong lịch sử tư tưởng, đã ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực như triết học, khoa học, văn hóa và xã hội.

Đáp án đúng: A. Định nghĩa vật chất của V.I.Lênin: vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác. Ba nội dung cốt lõi: vật chất là thực tại khách quan, tồn tại bên ngoài và độc lập với ý thức; nó tác động lên giác quan gây nên cảm giác; và ý thức con người có khả năng phản ánh được nó. Phương án A gói đúng hai ý đầu. Phương án B và C phủ nhận khả năng gây cảm giác nên trái với định nghĩa; phương án D biến vật chất thành cái lệ thuộc ý thức, tức là lập trường duy tâm.

Phép biện chứng của triết học Hêghen là một khái niệm phức tạp và đa chiều. Theo đó, phép biện chứng của Hêghen được hiểu là một phương pháp tư duy logic và hệ thống để phân tích và giải quyết các vấn đề triết học. Nó được dựa trên nguyên tắc duy vật, tức là việc phân tích và giải thích các hiện tượng và quy luật của thế giới bằng cách sử dụng các nguyên tắc vật chất và quy luật vật chất. Phép biện chứng của Hêghen không chỉ dừng lại ở việc phân tích và giải thích, mà còn hướng đến việc giải quyết và cải thiện các vấn đề triết học. Nó đòi hỏi sự suy nghĩ logic, hệ thống và sáng tạo để tìm ra các giải pháp và giải thích cho các vấn đề triết học.