Câu hỏi: HCM202 - Chương 5: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc và đoàn kết quốc tế

Đáp án đúng: "Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định sự thành công của cách mạng". Hồ Chí Minh xác định đại đoàn kết là vấn đề chiến lược — nhất quán, lâu dài, xuyên suốt, không phải thủ đoạn nhất thời — và chính nó QUYẾT ĐỊNH thành bại của cách mạng. Phương án viết "tác động trực tiếp đến sự thành công" hạ thấp mức độ: tác động thì nhiều yếu tố cùng tác động, còn Hồ Chí Minh dùng chữ quyết định. Phương án viết "quyết định sự trưởng thành của cách mạng" đổi đối tượng: trưởng thành là một quá trình, còn điều đại đoàn kết quyết định là thành công hay thất bại.

Đáp án đúng: "Yêu dân, tin dân, dựa vào dân, vì hạnh phúc của nhân dân". Muốn đoàn kết rộng rãi quần chúng thì gốc phải là thái độ với dân: yêu dân, tin ở dân, dựa vào dân và lấy hạnh phúc của dân làm mục đích. Thiếu niềm tin ấy thì mọi hình thức tập hợp chỉ còn là hình thức. "Đoàn kết trên cơ sở độc lập tự chủ" là nguyên tắc của đoàn kết QUỐC TẾ, nói quan hệ giữa ta với bạn bè bên ngoài. "Đoàn kết chặt chẽ, chân thành" là yêu cầu về cách thức đoàn kết trong Mặt trận, không phải nguyên tắc tối cao với quần chúng. "Đoàn kết trên cơ sở tự nguyện" là điều kiện để tổ chức Mặt trận bền vững, nhưng vẫn là một điều kiện kỹ thuật chứ không phải gốc rễ.

Đáp án đúng: "Có chính sách mặt trận đúng đắn". Hồ Chí Minh nói rõ Đảng muốn lãnh đạo Mặt trận thì phải có chính sách Mặt trận đúng và đủ, phải có năng lực lãnh đạo, và lãnh đạo bằng thuyết phục chứ không áp đặt. "Có chính sách đoàn kết đúng đắn" nghe gần nhưng rộng hơn và mờ hơn: đoàn kết là mục tiêu, Mặt trận là tổ chức cụ thể cần có chính sách riêng. "Có chính sách tập hợp đúng đắn" cũng chỉ mô tả một thao tác, không phải tên một chính sách. "Có chính sách ngoại giao đúng đắn" thuộc lĩnh vực đối ngoại, không liên quan tới việc lãnh đạo Mặt trận trong nước.

Đáp án đúng: "Là khối đại đoàn kết chặt chẽ có tổ chức trên nền tảng khối liên minh công - nông - trí thức do Đảng Cộng sản lãnh đạo". Định nghĩa này hội đủ ba dấu hiệu: có tổ chức chặt chẽ, có nền tảng là liên minh công - nông - trí, và có hạt nhân lãnh đạo là Đảng. Thiếu bất kỳ dấu hiệu nào thì Mặt trận chỉ là một tập hợp lỏng lẻo. "Là nơi tập hợp mọi người dân ở trong nước Việt Nam" chỉ nêu được thành phần, bỏ mất nền tảng và vai trò lãnh đạo, và còn bỏ sót kiều bào ở ngoài nước. "Là tổ chức tập hợp ngẫu nhiên quần chúng nhân dân" sai ở chữ ngẫu nhiên — Mặt trận là khối có tổ chức, có cương lĩnh, không phải đám đông tự phát. "Là nơi quy tụ mọi người Việt Nam định cư ở nước ngoài, dù ở bất cứ phương trời nào" lấy một bộ phận làm toàn thể.

Đáp án đúng: "Đoàn kết chặt chẽ, lâu dài, thật sự, chân thành". Bốn chữ này là nguyên tắc hoạt động chung của Mặt trận dân tộc thống nhất: chặt chẽ về tổ chức, lâu dài về thời gian, thật sự và chân thành về thái độ — chống lại lối đoàn kết hình thức, nhất thời. "Chống chiến tranh xâm lược" là một NHIỆM VỤ chính trị trong từng giai đoạn, không phải nguyên tắc hoạt động. "Độc lập, tự do" là mục tiêu của cách mạng, cũng không phải nguyên tắc tổ chức Mặt trận. "Độc lập, bình đẳng" là nguyên tắc trong quan hệ đoàn kết quốc tế, thuộc phạm vi khác.

Đáp án đúng: "Mặt trận dân tộc thống nhất". Sức mạnh tinh thần của khối đoàn kết chỉ biến thành sức mạnh vật chất khi được tổ chức lại; Mặt trận dân tộc thống nhất chính là hình thức tổ chức để quy tụ mọi giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo thành một lực lượng hành động. "Đảng Cộng sản" là lực lượng LÃNH ĐẠO Mặt trận, là hạt nhân chứ không phải tổ chức quy tụ toàn dân. "Nhà nước" là công cụ quản lý xã hội sau khi đã giành chính quyền, không phải nơi tập hợp lực lượng cách mạng. "Quân đội" là lực lượng vũ trang, chỉ một bộ phận của khối đại đoàn kết.

Đáp án đúng: "Giai cấp công nhân". Hồ Chí Minh yêu cầu đoàn kết rộng rãi nhưng phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, nghĩa là mở rộng đến đâu cũng không được mất phương hướng chính trị và không hy sinh lợi ích căn bản của nhân dân lao động. "Giai cấp nông dân" là lực lượng đông đảo nhất và là bạn đồng minh tin cậy nhất, nhưng không giữ vai trò lập trường chính trị dẫn đường. "Tầng lớp trí thức" là bộ phận quan trọng trong liên minh, song cũng không phải lập trường giai cấp của cách mạng. "Tư sản dân tộc" là đối tượng cần tranh thủ trong khối đại đoàn kết, đứng trên lập trường của họ thì chệch hướng ngay.

Đáp án đúng: "Sức mạnh đoàn kết của cả cộng đồng dân tộc". Khi bàn về động lực của chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh coi việc phát huy sức mạnh đoàn kết của cả cộng đồng dân tộc là động lực chủ yếu để phát triển đất nước, vì chỉ khối đại đoàn kết mới quy tụ được mọi nguồn lực vật chất và tinh thần của dân tộc. "Sức mạnh của cá nhân con người" — Hồ Chí Minh đề cao con người nhưng là con người trong cộng đồng, Người không tuyệt đối hoá sức mạnh riêng lẻ của mỗi cá nhân. "Sức mạnh thời đại" — là động lực bên ngoài cần kết hợp, giữ vai trò hỗ trợ chứ không phải động lực chủ yếu. "Vai trò lãnh đạo của Đảng" — là nhân tố lãnh đạo và điều kiện bảo đảm, không được xếp vào vị trí động lực chủ yếu để phát triển đất nước.

Đáp án đúng: "Nói về vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc". Câu tổng kết gắn mức độ đoàn kết với mức độ thắng lợi, nghĩa là khẳng định đoàn kết quyết định thành công của cách mạng, tức nói về vai trò có ý nghĩa chiến lược của đại đoàn kết. "Nói về hình thức của đại đoàn kết toàn dân tộc" — hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết là Mặt trận dân tộc thống nhất, điều này không hề được nhắc trong câu nói. "Nói về bản chất của đại đoàn kết toàn dân tộc" — bản chất là sự liên hiệp mọi tầng lớp trên nền liên minh công nông, cũng không phải điều câu nói diễn đạt. "Nói về mục tiêu của đại đoàn kết toàn dân tộc" — mục tiêu là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trong khi câu nói chỉ nêu quan hệ giữa đoàn kết và thành công.

Đáp án đúng: “Vừa là đồng chí, vừa là anh em”. Hồ Chí Minh dùng cách nói này cho quan hệ Việt Nam và Trung Quốc: vừa là đồng chí cùng chung lý tưởng cộng sản, vừa là anh em của hai dân tộc láng giềng núi liền núi, sông liền sông. Cách nói “Vừa là đồng chí, vừa là đồng đội” sai ở chữ đồng đội, vốn chỉ quan hệ trong cùng một đơn vị chiến đấu, không diễn đạt được tình nghĩa giữa hai quốc gia. Một cách nói nữa vừa đảo trật tự vừa giữ chữ đồng đội, thành “Vừa là đồng đội, vừa là đồng chí”. Cuối cùng, cách ghi Vừa là đồng chí, vừa là tình thân thay anh em bằng một từ chung chung không có trong lời của Người.

Đáp án đúng: "Đoàn kết trên cơ sở độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường". Hồ Chí Minh xác định muốn tranh thủ sự ủng hộ quốc tế thì trước hết phải có thực lực, phải tự lực cánh sinh và giữ vững đường lối độc lập tự chủ, vì một dân tộc không tự đứng vững thì không thể là bạn ngang hàng của ai. "Đoàn kết trên cơ sở dựa vào sức mình là chính, nhận sự giúp đỡ quốc tế" — nêu đúng một phần tinh thần tự lực nhưng lẫn nguyên tắc với phương châm tranh thủ viện trợ. "Đoàn kết trên cơ sở nhận sự giúp đỡ quốc tế và có nghĩa vụ quốc tế" — đặt việc nhận giúp đỡ lên trước, trái với tinh thần tự lực tự cường mà Người đặt làm gốc. "Đoàn kết trên cơ sở kêu gọi sự giúp đỡ của các lực lượng tiến bộ trên thế giới" — biến đoàn kết quốc tế thành việc đi cầu viện, chính là điều Hồ Chí Minh phê phán ở các phong trào yêu nước trước đó.

Đáp án đúng: "Có chính sách mặt trận dân tộc đúng đắn". Hồ Chí Minh coi Mặt trận dân tộc thống nhất là hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết, nên Đảng lãnh đạo và phát huy tinh thần đoàn kết trước hết bằng một chính sách mặt trận đúng đắn, phù hợp với từng giai đoạn cách mạng. "Có chính sách đúng đắn thu hút quần chúng nhân dân" — nói đúng mục đích nhưng chưa chỉ ra công cụ tổ chức mà Hồ Chí Minh gọi tên là chính sách mặt trận. "Có chính sách dân chủ đúng đắn" — dân chủ là nguyên tắc sinh hoạt trong Đảng và trong Mặt trận, không phải chính sách quy tụ lực lượng toàn dân. "Có chính sách điều hành đúng đắn" — điều hành là công việc của bộ máy nhà nước, không phải phương thức Đảng tập hợp lực lượng vào khối đại đoàn kết.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa quốc tế vô sản". Trong Di chúc, Hồ Chí Minh mong Đảng ta góp phần đắc lực khôi phục khối đoàn kết giữa các đảng anh em trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý có tình. "Chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân" — diễn đạt cùng nội dung nhưng không phải chữ Hồ Chí Minh viết trong Di chúc. "Chủ nghĩa quốc tế trong sáng" — là cách nói về tinh thần quốc tế khi bàn tới phẩm chất đạo đức cách mạng, không xuất hiện ở câu này. "Tinh thần bốn phương vô sản đều là anh em" — là ý Người dùng khi nói về tình đoàn kết các dân tộc bị áp bức, không phải nền tảng được nêu cạnh chủ nghĩa Mác - Lênin trong Di chúc.