Câu hỏi: HCM202 Tư tưởng Hồ Chí Minh – Bộ ôn tập thi lại số 2

Đáp án đúng: A. Hồ Chí Minh chỉ rõ sau khi bình định xong về quân sự và bắt tay khai thác thuộc địa, thực dân Pháp đã biến Việt Nam từ một nước phong kiến thành một nước thuộc địa và phong kiến — tức duy trì quan hệ phong kiến ở nông thôn để dễ bề cai trị, đồng thời áp đặt ách thống trị thực dân lên trên. B đảo trật tự thành "phong kiến nửa thuộc địa", làm sai tính chất chủ đạo là thuộc địa. C tập quyền và D phân quyền là các hình thái tổ chức nhà nước phong kiến, không liên quan tới sự biến đổi do thực dân Pháp gây ra.

Đáp án đúng: "6/1/1946". Ngày 6/1/1946, lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, toàn dân đi bỏ phiếu theo chế độ phổ thông đầu phiếu để bầu Quốc hội khoá I của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. "1/6/1947" — thời điểm này cuộc kháng chiến toàn quốc đã bùng nổ, không có cuộc tổng tuyển cử nào được tổ chức. "1/6/1946" — đảo ngày với tháng, vào lúc đó Quốc hội khoá I đã họp phiên đầu tiên từ tháng 3/1946. "6/1/1945" — sớm hơn một năm, khi Cách mạng tháng Tám chưa diễn ra và chưa có nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà để tổ chức bầu cử.

Đáp án đúng: "Chủ nghĩa quốc tế vô sản". Trong Di chúc, Hồ Chí Minh mong Đảng ta góp phần đắc lực khôi phục khối đoàn kết giữa các đảng anh em trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý có tình. "Chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân" — diễn đạt cùng nội dung nhưng không phải chữ Hồ Chí Minh viết trong Di chúc. "Chủ nghĩa quốc tế trong sáng" — là cách nói về tinh thần quốc tế khi bàn tới phẩm chất đạo đức cách mạng, không xuất hiện ở câu này. "Tinh thần bốn phương vô sản đều là anh em" — là ý Người dùng khi nói về tình đoàn kết các dân tộc bị áp bức, không phải nền tảng được nêu cạnh chủ nghĩa Mác - Lênin trong Di chúc.

Đáp án đúng: "Đạo đức cách mạng". Hồ Chí Minh viết người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang, vì đạo đức là gốc, là nguồn nuôi dưỡng ý chí và bản lĩnh của người cán bộ. "Lý luận cách mạng" — lý luận là kim chỉ nam cho hành động, được Người ví như cái la bàn, chứ không được gọi là nền tảng của người cách mạng. "Tinh thần cách mạng" — là biểu hiện của ý chí, bắt nguồn từ đạo đức chứ không phải cái gốc mà Người nêu ở đây. "Nhiệt tình cách mạng" — Hồ Chí Minh cảnh báo nhiệt tình mà thiếu đạo đức và trí tuệ thì dễ hỏng việc, nên càng không thể là nền tảng.

Đáp án đúng: "Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người." Khi nêu con người là một chỉnh thể thống nhất về trí lực, tâm lực, thể lực, mang tính xã hội và là thành viên của một cộng đồng xã hội, Hồ Chí Minh đang trả lời câu hỏi con người là gì, tức trình bày quan niệm về con người. "Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người." — bàn con người là mục tiêu và động lực của cách mạng, khác với việc định nghĩa bản chất con người. "Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người." — nói về nội dung và phương pháp trồng người, không phải cách hiểu con người là gì. "Xây dựng và phát triển văn hóa con người." — là nhiệm vụ thực tiễn thuộc lĩnh vực văn hoá, không phải nội dung của nhận định nêu trong câu hỏi.

Đáp án đúng: "Quyết định thành công." Hồ Chí Minh khẳng định con người là vốn quý nhất, là động lực và là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng, vì mọi đường lối chỉ thành hiện thực khi có con người thực hiện. "Quyết định thắng lợi." — đúng về tinh thần nhưng không phải chữ dùng trong luận điểm về vai trò con người, nơi Hồ Chí Minh nói tới thành công của sự nghiệp cách mạng. "Quan trọng thành công." — cụm từ không thành nghĩa trong tiếng Việt và hạ cấp độ từ quyết định xuống quan trọng. "Chủ yếu quyết định." — đảo ghép hai tính từ, không khớp nguyên văn nhân tố quyết định thành công.

Đáp án đúng: “Trị quốc, tất tiên tề kỳ gia”. Đây là mệnh đề Nho giáo trong sách Đại học của Trung Hoa cổ, nói muốn trị nước thì trước phải sửa sang nhà mình, không phải nhận định về văn hoá của Hồ Chí Minh. Câu “Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam” là lời mở đầu tác phẩm Lịch sử nước ta Người viết năm 1942, khẳng định vai trò của tri thức lịch sử trong đời sống văn hoá. Câu “Càng thấm nhuần chủ nghĩa Mác-Lênin càng phải coi trọng truyền thống tốt đẹp của cha ông” là quan điểm của Người về quan hệ giữa tiếp thu lý luận mới và giữ gìn bản sắc dân tộc. Câu “Mỗi dân tộc cần phải chăm lo đặc tính dân tộc mình trong nghệ thuật” là lời Người nhắc giới văn nghệ giữ tính dân tộc khi sáng tác.

Đáp án đúng: "Tất cả phương án trên". Suốt cuộc đời mình Hồ Chí Minh đồng thời theo đuổi cả ba việc: diệt giặc dốt và nâng cao dân trí, chăm lo văn học nghệ thuật cùng đội ngũ văn nghệ sĩ, và giữ gìn phát huy tinh hoa văn hoá dân tộc, nên không thể chọn một mặt rồi gạt hai mặt kia. "Chống giặc dốt, phát triển văn hóa, nâng cao dân trí" — đúng nhưng chỉ là một phần, bỏ qua mảng văn nghệ và bản sắc dân tộc. "Phát triển văn học nghệ thuật, mỗi nhà văn nhà thơ đều là một chiến sỹ" — cũng đúng một phần, không bao gồm nhiệm vụ diệt giặc dốt mà Người đặt ngay sau Cách mạng tháng Tám. "Phát triển tinh hoa văn hóa dân tộc" — là một nội dung Người nhấn mạnh, nhưng tách riêng thì không phản ánh được toàn bộ mối quan tâm về văn hoá của Người.

Đáp án đúng: "Thanh niên phải có đức có tài". Hồ Chí Minh dạy thanh niên phải có đức, có tài, trong đó đạo đức là gốc, và Người cảnh báo có tài mà không có đức thì dễ hỏng việc, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó. "Thanh niên phải có tâm có tài" — chữ tâm hẹp hơn chữ đức, không phải cặp phạm trù Người dùng khi nói với học sinh và sinh viên. "Thanh niên phải có tài có đức" — đảo thứ tự làm mờ quan điểm đức là gốc, là nền tảng của tài. "Thanh niên phải có cả đức tài và tâm" — thêm một yếu tố trùng lặp với đức, không có trong lời dạy của Người.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Có ý thức làm chủ, tinh thần tập thể XHCN và tư tưởng mình vì mọi người.", "Có lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần quốc tế trong sáng." và "Có phương pháp làm việc khoa học, phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương." Ba ý này đều là khía cạnh phẩm chất của mẫu người toàn diện vừa hồng vừa chuyên mà Hồ Chí Minh hướng tới, gồm ý thức làm chủ và tinh thần tập thể, lòng yêu nước gắn với tinh thần quốc tế, cùng năng lực và phong cách làm việc. "Lấy gương người tốt, việc tốt hằng ngày để giáo dục lẫn nhau." — đây là một phương pháp xây dựng con người, chỉ ra cách làm chứ không mô tả khía cạnh phẩm chất cần có ở con người toàn diện.

Đáp án đúng: “Tính chất của thời kỳ quá độ”. Nhận định cải biến sâu sắc nhất nhưng phức tạp, lâu dài, khó khăn, gian khổ là nói về BẢN CHẤT của công cuộc quá độ — nó khó tới mức nào và vì sao khó. “Đặc điểm của thời kỳ quá độ” lại là chuyện khác: đó là điểm xuất phát của nước ta, từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, không qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa. “Nhiệm vụ” là những việc phải làm. Phương án gộp cả tính chất lẫn đặc điểm thì thừa, vì câu trích chỉ nói về một trong hai.

Đáp án đúng: "Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh". Lời thề cuối cùng trong Điếu văn đọc tại Lễ truy điệu ngày 9/9/1969 nguyện suốt đời học tập đạo đức, tác phong của Người, rèn luyện thành những chiến sĩ trung thành với Đảng, với dân, xứng đáng là đồng chí, là học trò của Hồ Chủ tịch. "Diễn văn của Ban chấp hành Trung ương Đảng tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam" — diễn ra năm 1960 khi Hồ Chí Minh còn sống, không thể có lời thề học tập Người như với một người đã mất. "Diễn văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Lễ mừng đất nước thống nhất" — thuộc dịp sau năm 1975, nội dung là tổng kết thắng lợi chứ không phải lời thề trước linh cữu. "Diễn văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh" — năm 1990, là dịp đánh giá di sản của Người, không phải văn kiện chứa lời thề này.

Đáp án đúng: "Bảo đảm vai trò lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản trong suốt tiến trình cách mạng." Trong ba điều kiện bảo đảm độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đặt lên trước hết vai trò lãnh đạo tuyệt đối của Đảng, kế đó là củng cố khối đại đoàn kết dân tộc trên nền liên minh công nông và đoàn kết chặt chẽ với cách mạng thế giới. "Kiên định mục tiêu và con đường cách mạng mà Hồ Chí Minh đã xác định." — thuộc nhóm yêu cầu vận dụng tư tưởng của Người trong giai đoạn hiện nay, không phải điều kiện do Người nêu. "Củng cố, kiện toàn, phát huy sức mạnh và hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị." — cũng là nội dung vận dụng hôm nay, gắn với bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị đương đại. "Phát huy sức mạnh dân chủ xã hội chủ nghĩa." — là một phương hướng vận dụng, nằm ngoài ba điều kiện bảo đảm mà Hồ Chí Minh xác định.

Đáp án đúng: “Ba”. Văn hoá có ba chức năng chủ yếu: bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp; mở rộng hiểu biết, nâng cao dân trí; và bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách, lối sống tốt đẹp, lành mạnh, hướng con người tới chân - thiện - mỹ. Ba chức năng ấy đi theo một mạch: từ định hướng tư tưởng, đến trang bị hiểu biết, rồi kết tinh thành nhân cách. Các con số hai, bốn, năm đều không khớp với cấu trúc này.

Tác phẩm Đời sống mới là một trong những tác phẩm quan trọng của Hồ Chí Minh, được ông công bố vào năm 1947. Đây là một tác phẩm thể hiện quan điểm của Hồ Chí Minh về cuộc sống và xã hội, trong bối cảnh Việt Nam đang đấu tranh giành độc lập. Trong tác phẩm này, Hồ Chí Minh đã đề cập đến các vấn đề như tự do, bình đẳng, và công bằng xã hội. Ông cũng đã chỉ ra những hạn chế và bất công trong xã hội Việt Nam thời bấy giờ. Tác phẩm Đời sống mới được xem là một trong những tác phẩm quan trọng của Hồ Chí Minh, thể hiện tầm nhìn và quan điểm của ông về một xã hội tốt đẹp hơn.

Đáp án đúng: "Sự văn minh tiến bộ". Hồ Chí Minh viết một dân tộc biết cần, biết kiệm, biết liêm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh tiến bộ, nên cần kiệm liêm chính trở thành thước đo trình độ văn minh của một quốc gia. "Văn hóa cao" — là một mặt biểu hiện, nhưng không phải chữ Người dùng khi khái quát về dân tộc biết cần kiệm liêm. "Truyền thống tốt đẹp" — nói về cái vốn có được truyền lại, trong khi luận điểm này đánh giá trình độ phát triển hiện tại của một dân tộc. "Văn hiến lâu đời" — chỉ bề dày lịch sử văn hoá, không phải kết luận mà Hồ Chí Minh rút ra từ việc thực hành cần kiệm liêm chính.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, con người mới xã hội chủ nghĩa được hình thành trên cơ sở kế thừa những giá trị tốt đẹp của con người truyền thống, đồng thời hình thành những phẩm chất mới phù hợp với yêu cầu của xã hội chủ nghĩa. Điều này có nghĩa là con người mới xã hội chủ nghĩa không chỉ kế thừa được những giá trị tốt đẹp của cha ông như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái,... mà còn hình thành được những phẩm chất mới như tinh thần quốc tế, tinh thần công bằng, tinh thần tự nguyện,... để phục vụ cho sự phát triển của xã hội chủ nghĩa.

Đáp án đúng: “Trung với nước, hiếu với dân”. Đây là phẩm chất bao trùm và quan trọng nhất trong hệ chuẩn mực đạo đức cách mạng, vì nó xác định quan hệ của mỗi người với hai đối tượng lớn nhất là Tổ quốc và nhân dân — mọi phẩm chất khác đều phải phục vụ cho điều này. Hồ Chí Minh còn phát triển nó vượt khuôn khổ cũ: trung không phải với vua mà với nước, hiếu không chỉ với cha mẹ mà với toàn dân. “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” là chuẩn mực tự rèn của mỗi người, đứng sau. “Tận tụy quên mình” và “khiêm tốn, giản dị” là những đức tính cụ thể, không phải cái đức bao trùm.

Chuẩn mực đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện qua câu nói 'Trung với nước, hiếu với dân'. Điều này có nghĩa là người dân cần trung thành với Tổ quốc và hiếu thảo với nhân dân. Điều này thể hiện sự gắn kết giữa người dân và đất nước, giữa người dân và nhân dân. Người dân cần phải hiểu và thực hiện được vai trò của mình trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều này bao gồm việc tuân thủ pháp luật, tham gia vào các hoạt động cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Chuẩn mực đạo đức cách mạng này được Hồ Chí Minh xem là một trong những giá trị cơ bản của xã hội chủ nghĩa và là nền tảng cho sự phát triển của đất nước.

Đáp án đúng: "Tổ quốc tôi được độc lập." Hồ Chí Minh trả lời nhà báo nước ngoài rằng cái Người cần nhất trên đời là đồng bào tôi được tự do, Tổ quốc tôi được độc lập, vì tự do cho dân và độc lập cho nước luôn đi liền nhau trong ham muốn tột bậc của Người. "Đất nước tôi được thống nhất." — thống nhất là mục tiêu nổi lên của giai đoạn sau năm 1954, không phải vế đi cùng tự do trong câu nói này. "Tổ quốc tôi được bình đẳng." — bình đẳng giữa các dân tộc là điều Người đòi hỏi trong quan hệ quốc tế, song cái cần nhất vẫn là độc lập. "Đất nước tôi được phát triển" — phát triển, giàu mạnh là mong muốn về sau khi đã có độc lập, không phải điều Người nêu là cần nhất trên đời.