Câu hỏi: HCM202 Tư tưởng Hồ Chí Minh – Bộ ôn tập thi lại số 2

Đáp án đúng: “Vừa là đồng chí, vừa là anh em”. Hồ Chí Minh dùng cách nói này cho quan hệ Việt Nam và Trung Quốc: vừa là đồng chí cùng chung lý tưởng cộng sản, vừa là anh em của hai dân tộc láng giềng núi liền núi, sông liền sông. Cách nói “Vừa là đồng chí, vừa là đồng đội” sai ở chữ đồng đội, vốn chỉ quan hệ trong cùng một đơn vị chiến đấu, không diễn đạt được tình nghĩa giữa hai quốc gia. Một cách nói nữa vừa đảo trật tự vừa giữ chữ đồng đội, thành “Vừa là đồng đội, vừa là đồng chí”. Cuối cùng, cách ghi Vừa là đồng chí, vừa là tình thân thay anh em bằng một từ chung chung không có trong lời của Người.

Đáp án đúng: “Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược”. Chiến lược nghĩa là nhất quán, lâu dài, xuyên suốt mọi giai đoạn cách mạng — Hồ Chí Minh khẳng định đoàn kết là lực lượng then chốt quyết định thành bại, nên không thể tuỳ lúc mà dùng. “Sách lược” thì ngược hẳn: chỉ là cách xử trí nhất thời, thay đổi theo tình thế. “Thủ đoạn chính trị” hạ đoàn kết xuống thành mánh khoé lợi dụng người khác, trái hẳn với tinh thần chân thành mà Người đòi hỏi. “Phương pháp chính trị” coi đoàn kết chỉ là cách làm, bỏ mất tầm đường lối.

Đáp án đúng: “Mục tiêu, nhiệm vụ”. Hồ Chí Minh đặt đại đoàn kết ở cả hai tư cách cùng lúc: nó là MỤC TIÊU phải đạt tới, vì đoàn kết được toàn dân chính là một thành quả của cách mạng; đồng thời là NHIỆM VỤ phải làm thường xuyên, vì khối đoàn kết không tự có mà phải xây dựng và giữ gìn. Thiếu một trong hai vế là hiểu hụt. “Chìa khoá”, “chìa khoá, con đường” chỉ coi đoàn kết là phương tiện. “Biện pháp, phương hướng” cũng vậy, đều hạ nó xuống hàng công cụ.

Đáp án đúng: "Đoàn kết trên cơ sở độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường". Hồ Chí Minh xác định muốn tranh thủ sự ủng hộ quốc tế thì trước hết phải có thực lực, phải tự lực cánh sinh và giữ vững đường lối độc lập tự chủ, vì một dân tộc không tự đứng vững thì không thể là bạn ngang hàng của ai. "Đoàn kết trên cơ sở dựa vào sức mình là chính, nhận sự giúp đỡ quốc tế" — nêu đúng một phần tinh thần tự lực nhưng lẫn nguyên tắc với phương châm tranh thủ viện trợ. "Đoàn kết trên cơ sở nhận sự giúp đỡ quốc tế và có nghĩa vụ quốc tế" — đặt việc nhận giúp đỡ lên trước, trái với tinh thần tự lực tự cường mà Người đặt làm gốc. "Đoàn kết trên cơ sở kêu gọi sự giúp đỡ của các lực lượng tiến bộ trên thế giới" — biến đoàn kết quốc tế thành việc đi cầu viện, chính là điều Hồ Chí Minh phê phán ở các phong trào yêu nước trước đó.

Đáp án đúng: “Lần thứ II”. Câu nói phân biệt tinh thần yêu nước chân chính với thứ “vị quốc” của bọn đế quốc phản động được Hồ Chí Minh nêu trong báo cáo chính trị tại kỳ đại hội lần thứ hai, năm 1951 — thời điểm cuộc kháng chiến chống Pháp cần khẳng định rõ lòng yêu nước của ta gắn với tinh thần quốc tế, khác hẳn chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi mà kẻ thù nhân danh. Các kỳ đại hội lần thứ nhất, thứ ba và thứ tư diễn ra ở những bối cảnh khác và không phải nơi phát biểu này.

Đáp án đúng: "Có chính sách mặt trận dân tộc đúng đắn". Hồ Chí Minh coi Mặt trận dân tộc thống nhất là hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết, nên Đảng lãnh đạo và phát huy tinh thần đoàn kết trước hết bằng một chính sách mặt trận đúng đắn, phù hợp với từng giai đoạn cách mạng. "Có chính sách đúng đắn thu hút quần chúng nhân dân" — nói đúng mục đích nhưng chưa chỉ ra công cụ tổ chức mà Hồ Chí Minh gọi tên là chính sách mặt trận. "Có chính sách dân chủ đúng đắn" — dân chủ là nguyên tắc sinh hoạt trong Đảng và trong Mặt trận, không phải chính sách quy tụ lực lượng toàn dân. "Có chính sách điều hành đúng đắn" — điều hành là công việc của bộ máy nhà nước, không phải phương thức Đảng tập hợp lực lượng vào khối đại đoàn kết.

Nguyên tắc đoàn kết quốc tế trong tư tưởng Hồ Chí Minh là đảm bảo mục tiêu độc lập của dân tộc mình và mục tiêu thời đại. Điều này có nghĩa là, khi đoàn kết với các quốc gia khác, chúng ta phải đặt mục tiêu độc lập của dân tộc mình lên hàng đầu, đồng thời cũng phải tham gia vào các mục tiêu và vấn đề chung của thời đại. Điều này thể hiện trong tư tưởng Hồ Chí Minh về sự đoàn kết quốc tế, nơi mà ông cho rằng, đoàn kết quốc tế không chỉ là sự đoàn kết giữa các quốc gia, mà còn là sự đoàn kết giữa các dân tộc và các tầng lớp xã hội để đạt được mục tiêu độc lập và tự do.

Đáp án đúng: “Một đường lối chính trị đúng đắn”. Dân tộc dù đông cũng chỉ là số cộng nếu không có cái dẫn đường; Hồ Chí Minh chỉ ra phải có ĐƯỜNG LỐI chính trị đúng để mọi người biết đi về đâu và làm gì — đường lối là thứ gắn kết mục tiêu chiến đấu chung đã nêu ngay trong câu dẫn. “Một Đảng chính trị đúng đắn” nói về chủ thể đề ra và lãnh đạo thực hiện đường lối, không phải cái mà toàn dân hoạt động “theo”. “Một tổ chức chính trị đúng đắn” cũng vậy, mới là hình thức tập hợp chứ chưa phải nội dung dẫn đường.

Đáp án đúng: “Hệ thống các quan điểm”. Định nghĩa được nêu năm 2001 gọi tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống QUAN ĐIỂM toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam. Chữ “quan điểm” là có chủ ý: nó chỉ lập trường, cách nhìn nhất quán chi phối toàn bộ cách giải quyết các vấn đề của cách mạng. “Luận điểm” chỉ là từng mệnh đề riêng lẻ, chưa đủ tầm một hệ thống. “Tư tưởng” lặp lại chính từ đang được định nghĩa, nên không định nghĩa được gì. “Vấn đề” lại là đối tượng bị bàn tới, không phải cách nhìn về chúng.

Đáp án đúng: “Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của cách mạng Việt Nam”. Câu dẫn hỏi nội dung KHÔNG đúng khi nói về giá trị của riêng phần dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc. Mệnh đề này đúng, nhưng là đánh giá về toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, không phải giá trị của một nội dung cụ thể trong đó. Ba phương án còn lại đều gắn trực tiếp với phần này: làm phong phú thêm lý luận về cách mạng thuộc địa, soi đường cho cách mạng giải phóng dân tộc ở nước ta, và là tiền đề dẫn tới thắng lợi của Cách mạng tháng Tám.

Khi nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, cần quán triệt nguyên tắc kế thừa và phát triển. Điều này có nghĩa là chúng ta phải thừa nhận và kế thừa những giá trị, tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh, đồng thời phát triển và hoàn thiện chúng dựa trên thực tiễn và yêu cầu của thời đại mới. Nguyên tắc này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời áp dụng chúng vào thực tế một cách hiệu quả. Quan điểm kế thừa và phát triển cũng giúp chúng ta tránh được sự cứng nhắc và bảo thủ, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát triển và đổi mới.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống lý luận và quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cách mạng, khoa học và xã hội. Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 2001 đã nêu lên khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó bao gồm các nội dung như bản chất cách mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc tư tưởng, lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh, nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, khái niệm này KHÔNG bao gồm kết cấu tư tưởng Hồ Chí Minh. Kết cấu tư tưởng Hồ Chí Minh đề cập đến cách thức tổ chức và sắp xếp các phần tử tư tưởng của Hồ Chí Minh, trong khi các nội dung khác tập trung vào bản chất, nguồn gốc và nội dung của tư tưởng.

Đáp án đúng: "Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin". Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng xác định là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kết hợp với giá trị truyền thống dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại. "Tiếp thu toàn bộ chủ nghĩa Mác-Lênin" — là tiếp thu thụ động, không nói lên sự sáng tạo và phát triển làm nên giá trị riêng của tư tưởng Hồ Chí Minh. "Tiếp thu một bộ phận của chủ nghĩa Mác-Lênin" — hạ thấp nền tảng thế giới quan và phương pháp luận mà Hồ Chí Minh tiếp nhận một cách hệ thống. "Vận dụng hoàn toàn chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh của Việt Nam" — chữ hoàn toàn loại bỏ yếu tố phát triển, biến tư tưởng Hồ Chí Minh thành bản sao áp dụng nguyên xi.

Đáp án đúng: "Đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộc đấu tranh để xem xét, so sánh và thành kết luận". Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minh định nghĩa lý luận chính là sự tổng kết thực tiễn thành kết luận, rồi lại đem kết luận ấy chứng minh với thực tế. "Nền tảng của xã hội Việt Nam" — nền tảng của xã hội là kinh tế và con người, không ai định nghĩa lý luận theo cách này. "Một hệ tư tưởng tiến bộ" — hệ tư tưởng là sản phẩm có thể dựa trên lý luận, nhưng không phải định nghĩa về lý luận. "Hệ thống học thuyết của Mác - Ăngghen và nền tảng lý thuyết vô sản" — thu hẹp lý luận vào một học thuyết cụ thể, trong khi Hồ Chí Minh nói về bản chất của lý luận nói chung.

Đáp án đúng: "Đại hội XI". Cách diễn đạt đầy đủ về tư tưởng Hồ Chí Minh, với cụm tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi, được nêu trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI năm 2011. "Đại hội X" — kỳ đại hội năm 2006 không đưa ra khái niệm này, bản khái niệm trước đó thuộc kỳ đại hội năm 2001. "Đại hội XII" — kỳ đại hội năm 2016 kế thừa nguyên văn khái niệm đã có sẵn, không phải nơi khái niệm được nêu ra. "Đại hội XIII" — kỳ đại hội năm 2021 nhấn mạnh kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nhưng khái niệm đã được xác lập trước đó mười năm.

Đáp án đúng: C. Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc đọc "Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa" của V.I.Lênin đăng trên báo L'Humanité. Người reo lên một mình: "Hỡi đồng bào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!" Đây chính là sự kiện giúp Người tìm thấy và xác định rõ con đường cách mạng vô sản cho dân tộc. Việc tham gia Đảng Xã hội Pháp (A) và gửi Yêu sách (B) diễn ra trước đó; việc bỏ phiếu tán thành Quốc tế III tại Đại hội Tua (D) là hệ quả tất yếu sau khi đã đọc Luận cương.

Đáp án đúng: “Cách mạng giải phóng dân tộc”. Đóng góp lý luận đầu tiên và lớn nhất của Hồ Chí Minh là làm sáng tỏ con đường cách mạng ở các nước thuộc địa: cách mạng giải phóng dân tộc đi theo con đường cách mạng vô sản, do Đảng lãnh đạo, là sự nghiệp của toàn dân, và có thể chủ động giành thắng lợi trước cách mạng ở chính quốc. Đó là vấn đề mà lý luận trước đó bàn chưa kỹ. “Cách mạng xã hội chủ nghĩa” và “cách mạng tư sản dân quyền” là những phạm trù đã có sẵn. “Cách mạng ruộng đất” chỉ là một nhiệm vụ cụ thể trong tiến trình.

Đáp án đúng: "Đảng cách mệnh". Nguyên văn tác phẩm Đường cách mệnh năm 1927 viết cách mạng trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. "Đảng Cộng sản" — năm 1927 Việt Nam chưa có đảng cộng sản, và Hồ Chí Minh dùng chữ đảng cách mệnh theo lối viết đương thời. "Đảng" — thiếu định ngữ cách mệnh nên mất đúng điểm cốt yếu là đảng ấy phải mang bản chất cách mạng. "Đảng Cộng sản Việt Nam" — tên gọi này chỉ xuất hiện từ Hội nghị thành lập Đảng đầu năm 1930, sau tác phẩm ba năm.

Đáp án đúng gồm ba ý: "Thấm nhuần đạo đức cách mạng", "Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư" và "Giữ gìn Đảng trong sạch". Di chúc viết Đảng ta là một Đảng cầm quyền, mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân. "Yêu tổ quốc, yêu đồng bào" — đây là điều thứ nhất trong năm điều Hồ Chí Minh dạy thiếu niên và nhi đồng, không phải yêu cầu Người đặt ra cho cán bộ, đảng viên trong Di chúc.

Đáp án đúng: A. Trả lời nhà báo Xô viết Osip Mandelstam năm 1923, Hồ Chí Minh kể: "Khi tôi độ mười ba tuổi, lần đầu tiên tôi được nghe ba chữ Pháp: Tự do, Bình đẳng, Bác ái." Năm 13 tuổi Người còn đang học bậc tiểu học, trước khi vào trường Quốc học Huế. B trường Quốc học Huế là giai đoạn sau (1908), khi Người đã biết tới khẩu hiệu này từ trước. C dạy học ở trường Dục Thanh (1910) và D đặt chân đến Pháp (1911) đều muộn hơn nữa. Mốc để nhớ là con số 13 tuổi trong chính lời kể của Người.