Ngân hàng câu hỏi môn HCM202 - Tư tưởng Hồ Chí Minh

Đáp án đúng: C. Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh nêu các phương pháp nghiên cứu gồm: thống nhất tính đảng và tính khoa học; thống nhất lý luận và thực tiễn; quan điểm lịch sử - cụ thể; quan điểm toàn diện và hệ thống; quan điểm kế thừa và phát triển. Quan điểm toàn diện đòi hỏi xem xét tư tưởng Hồ Chí Minh trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận, không tách rời hay tuyệt đối hoá một luận điểm nào. A "bộ phận" đi ngược yêu cầu này vì chỉ nhìn từng mảnh rời rạc. B "chỉnh thể" và D "toàn cục" nghe gần đúng nhưng không phải tên gọi của phương pháp trong giáo trình.

Đáp án đúng: D. Khi bàn về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Hồ Chí Minh nêu rõ về TÍNH CHẤT: đây là thời kỳ cải biến sâu sắc nhất nhưng phức tạp, lâu dài, khó khăn, gian khổ, bởi phải thay đổi triệt để từ nền sản xuất, quan hệ xã hội cho tới nếp nghĩ, thói quen của hàng triệu con người. Phương án B và C nói về đặc điểm (từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội) và nhiệm vụ của thời kỳ quá độ - những nội dung khác. Phương án A gộp cả tính chất lẫn đặc điểm nên rộng hơn điều mà nhận định này đề cập.

Đáp án đúng: C. Câu "Đồng bào Nam Bộ là dân nước Việt Nam. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi" được Hồ Chí Minh viết trong Thư gửi đồng bào Nam Bộ (1946), khi thực dân Pháp âm mưu chia cắt Nam Bộ khỏi Việt Nam. Câu nói khẳng định dứt khoát tính thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, đồng thời củng cố niềm tin của đồng bào miền Nam. Bản án chế độ thực dân Pháp (1925), Chính cương sách lược vắn tắt (1930) và Đường cách mệnh (1927) đều ra đời trước và không chứa nội dung này.

Đáp án đúng: A. Theo giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, cống hiến lý luận lớn đầu tiên của Người vào kho tàng chủ nghĩa Mác - Lênin là lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa: cách mạng giải phóng dân tộc phải đi theo con đường cách mạng vô sản, do đảng cộng sản lãnh đạo, là sự nghiệp của toàn dân trên cơ sở liên minh công - nông, cần tiến hành chủ động sáng tạo và có thể thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc. Cách mạng xã hội chủ nghĩa, cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất (B, C, D) là những vấn đề Người bàn tới sau, không phải cống hiến lý luận đầu tiên.

Đáp án đúng: B. Đêm 19/12/1946, sau khi mọi nỗ lực đàm phán hoà bình thất bại và thực dân Pháp liên tiếp gây hấn, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến với câu bất hủ: "Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ." Văn kiện này mở đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kéo dài chín năm. Ngày 2/9/1945 (A) là ngày đọc Tuyên ngôn Độc lập; các mốc 12/9/1946 và 12/1/1945 (C, D) không gắn với sự kiện nào tương ứng.

Đáp án đúng: D. Đường Cách mệnh (1927) tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tại lớp huấn luyện cán bộ ở Quảng Châu, được coi là tác phẩm chuẩn bị mọi mặt về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tác phẩm nêu rõ mục tiêu, lực lượng, phương pháp cách mạng, vai trò của đảng cách mạng và tư cách người cách mạng. Yêu sách của nhân dân An Nam (A) là văn kiện đấu tranh năm 1919; Bản án chế độ thực dân Pháp (C) chủ yếu tố cáo tội ác thực dân; còn phương án B không phải một tác phẩm giữ vai trò chuẩn bị toàn diện như vậy.

Đáp án đúng: C. Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc đọc "Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa" của V.I.Lênin đăng trên báo L'Humanité. Người reo lên một mình: "Hỡi đồng bào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!" Đây chính là sự kiện giúp Người tìm thấy và xác định rõ con đường cách mạng vô sản cho dân tộc. Việc tham gia Đảng Xã hội Pháp (A) và gửi Yêu sách (B) diễn ra trước đó; việc bỏ phiếu tán thành Quốc tế III tại Đại hội Tua (D) là hệ quả tất yếu sau khi đã đọc Luận cương.

Đáp án đúng: C. Câu nói đầy đủ của Hồ Chí Minh là: "Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có ưu điểm là chính sách của nó phù hợp với điều kiện nước ta." Người đánh giá cao chủ nghĩa Tam dân - dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc - vì nó gần gũi với khát vọng của một dân tộc thuộc địa như Việt Nam, và đã tiếp thu có chọn lọc tinh thần ấy. Chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa Lênin (A, B) được Người xác định là nền tảng tư tưởng chứ không phải đối tượng của nhận xét này; còn chủ nghĩa Găngđi (D) chủ trương bất bạo động, Người không cho là phù hợp với điều kiện nước ta.

Đáp án đúng: A. Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp. Từ mốc này, Việt Nam từng bước rơi vào ách đô hộ, xã hội chuyển thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến với hai mâu thuẫn cơ bản: dân tộc ta với thực dân Pháp, và nông dân với địa chủ phong kiến. Đây chính là bối cảnh lịch sử trực tiếp hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước của Hồ Chí Minh. Các mốc 1854, 1945 và 1958 đều không liên quan tới sự kiện mở đầu cuộc xâm lược.

Đáp án đúng: A. Hồ Chí Minh coi văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, "văn hoá soi đường cho quốc dân đi", nghĩa là văn hoá cung cấp nền tảng tư tưởng, hệ giá trị và mục tiêu cho hoạt động chính trị. Đồng thời văn hoá không đứng ngoài mà phải ở trong chính trị và kinh tế, phải phục vụ nhiệm vụ chính trị. Phương án B và C tách rời hoặc phủ nhận quan hệ giữa hai lĩnh vực, trái hẳn quan điểm của Người; phương án D tuyệt đối hoá vai trò của chính trị, biến văn hoá thành cái hoàn toàn bị động, cũng không đúng với quan hệ hai chiều mà Người nêu.

Đáp án đúng: D. Hồ Chí Minh xác định xây dựng đạo đức mới trước hết là thực hành đạo đức cách mạng, thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư - bộ phẩm chất trung tâm mà Người nhắc tới nhiều nhất, coi như "bốn đức" cùng cái gốc chí công vô tư. Người giải thích: thiếu một đức thì không thành người, cũng như trời thiếu một mùa, đất thiếu một phương. Phương án A và B mỗi phương án chỉ nêu một phần của bộ phẩm chất ấy; phương án C là chuẩn mực đạo đức về quan hệ với Tổ quốc và nhân dân, thuộc nhóm khác, nên đều chưa đầy đủ.

Đáp án đúng: A. Hồ Chí Minh chỉ rõ ở một nước thuộc địa, khi chính trị bị đàn áp thì văn hoá dân tộc không thể nảy nở, nên phải giải phóng chính trị - xã hội trước, và chính điều đó mở đường cho văn hoá phát triển. Người viết: "Xã hội thế nào, văn nghệ thế ấy"; có độc lập rồi mới có nền văn hoá mới. Các phương án B, C, D thay "văn hoá" bằng nhân loại, dân tộc hay các dân tộc anh em nên làm mất đúng nội dung quan hệ giữa giải phóng chính trị và giải phóng văn hoá mà câu hỏi hướng tới.

Đáp án đúng: B. Trong Đề cương văn hoá và các bài viết sau đó, Hồ Chí Minh xác định nền văn hoá mới Việt Nam phải mang ba tính chất: dân tộc, khoa học và đại chúng. Dân tộc là giữ cốt cách, bản sắc riêng; khoa học là thuận với trào lưu tiến hoá, chống lại những gì phản tiến bộ, mê tín dị đoan; đại chúng là phục vụ nhân dân, do nhân dân xây dựng. Phương án A nói về nhiệm vụ nâng cao dân trí; phương án C là luận điểm về vị trí, vai trò của văn hoá ("văn hoá cũng là một mặt trận"); phương án D thuộc nội dung xây dựng chính trị, đều không phải tính chất của nền văn hoá.

Đáp án đúng: A. Trong bài "Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân" đăng báo Nhân dân ngày 3/2/1969, Hồ Chí Minh ví chủ nghĩa cá nhân là "bệnh mẹ" - căn bệnh gốc đẻ ra hàng loạt bệnh nguy hiểm khác như quan liêu, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí, bè phái, kiêu ngạo. Cách ví này cho thấy muốn chữa các "bệnh con" thì phải trị tận gốc "bệnh mẹ". Phương án B và D chỉ là cách diễn đạt chung chung, không phải hình ảnh Người dùng; phương án C là cách Người ví tham ô, lãng phí, quan liêu - "giặc nội xâm" chứ không phải chủ nghĩa cá nhân.

Đáp án đúng: C. Thực hành đạo đức cách mạng trong điều kiện hiện nay, theo tinh thần Hồ Chí Minh, trước hết là luôn nghĩ về nhân dân, mọi việc đều xuất phát từ dân, vì lợi ích của dân mà làm và làm trong khuôn khổ pháp luật. Đây là sự thống nhất giữa đạo đức và pháp luật, giữa "đức trị" và "pháp trị" mà Người luôn nhấn mạnh. Phương án A và B chỉ dừng ở việc làm tròn phận sự hành chính, chưa chạm tới cái gốc là phục vụ nhân dân; phương án D là khẩu hiệu chung chung, không chỉ ra được nội dung thực hành cụ thể.