Ngân hàng câu hỏi môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin

Lượng giá trị một đơn vị hàng hóa (G) được xác định bởi ba yếu tố chính là chi phí sản xuất (c), giá trị sử dụng (v) và lợi ích mang lại (m). Trong đó, chi phí sản xuất (c) bao gồm tất cả các chi phí liên quan đến quá trình sản xuất hàng hóa, như chi phí nguyên liệu, chi phí lao động, chi phí máy móc và thiết bị. Giá trị sử dụng (v) là giá trị mà hàng hóa mang lại cho người tiêu dùng, bao gồm cả giá trị sử dụng trực tiếp và gián tiếp. Lợi ích mang lại (m) là lợi ích mà hàng hóa mang lại cho người tiêu dùng, bao gồm cả lợi ích về mặt tinh thần và vật chất. Vì vậy, công thức cấu thành lượng giá trị một đơn vị hàng hóa (G) là G = c + v + m.

Sự hình thành các tổ chức độc quyền thường dựa trên cơ sở tích tụ tập trung sản xuất và sự ra đời của các xí nghiệp quy mô lớn. Khi các doanh nghiệp nhỏ và vừa hợp nhất hoặc bị mua lại, chúng có thể tạo ra các công ty lớn hơn và có khả năng cạnh tranh cao hơn. Điều này có thể dẫn đến sự tập trung sản xuất và giảm số lượng các doanh nghiệp nhỏ. Các công ty lớn hơn có thể tận dụng được các lợi thế về quy mô, công nghệ và tài chính để tăng cường khả năng cạnh tranh và kiểm soát thị trường. Kết quả là, các tổ chức độc quyền có thể hình thành và thống trị một lĩnh vực kinh tế cụ thể.

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được đề cập lần đầu tiên tại Đức vào năm 2011. Đây là một khái niệm được sử dụng để mô tả sự thay đổi lớn trong công nghệ và sản xuất, đặc biệt là sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông. Theo định nghĩa này, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư bắt đầu từ năm 2011, khi mà công nghệ thông tin và truyền thông đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của con người. Điều này bao gồm sự phát triển của internet, điện thoại thông minh, và các thiết bị điện tử khác. Sự thay đổi này đã mang lại nhiều lợi ích cho con người, bao gồm việc tăng cường khả năng kết nối, tăng cường khả năng tiếp cận thông tin, và tăng cường khả năng sản xuất.

Karl Marx đã tạo ra bước nhảy vọt về lý luận khoa học so với David Ricardo khi phát hiện ra tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa. Tính hai mặt này bao gồm cả khía cạnh tích cực và tiêu cực của lao động, giúp giải thích tại sao giá trị hàng hóa lại cao hơn giá trị sử dụng. Điều này giúp Marx giải thích được nguyên nhân của sự đối lập giữa giá trị và giá trị sử dụng, và từ đó xây dựng nên lý thuyết giá trị lao động của mình. Tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa cũng giúp Marx giải thích được sự hình thành và phát triển của xã hội giai cấp, và từ đó đề xuất giải pháp cho sự giải phóng giai cấp.

Độc quyền nhà nước trong chủ nghĩa tư bản là một hiện tượng kinh tế xã hội đặc biệt, trong đó tổ chức độc quyền kết hợp với nhà nước để thực hiện các hoạt động kinh tế. Để xác định biểu hiện của độc quyền nhà nước, chúng ta cần xem xét các yếu tố sau: Sự kết hợp nhân sự giữa tổ chức độc quyền và nhà nước, sự hình thành và phát triển của sở hữu nhà nước, và sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản. Sự kết hợp nhân sự giữa tổ chức độc quyền và nhà nước cho phép các tổ chức độc quyền có được sự hỗ trợ và bảo vệ từ nhà nước, giúp họ duy trì và mở rộng vị thế độc quyền trên thị trường. Sự hình thành và phát triển của sở hữu nhà nước cho phép nhà nước có được quyền sở hữu và kiểm soát các doanh nghiệp độc quyền, giúp họ thực hiện các chính sách kinh tế và xã hội. Cuối cùng, sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản cho phép nhà nước can thiệp vào hoạt động kinh tế để thực hiện các mục tiêu kinh tế và xã hội.

Mặt tích cực của độc quyền đối với nền kinh tế là sự tập trung các nguồn lực trong việc nghiên cứu phát triển và khai thác các tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Khi một công ty độc quyền tập trung vào nghiên cứu và phát triển, họ có thể đầu tư nhiều hơn vào công nghệ và đổi mới, dẫn đến việc tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới và cải tiến. Điều này có thể mang lại lợi thế cạnh tranh cho công ty và giúp họ duy trì vị trí dẫn đầu trong ngành. Ngoài ra, sự tập trung nguồn lực cũng có thể giúp công ty độc quyền giảm chi phí sản xuất và tăng hiệu suất, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh của họ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mặt tích cực này chỉ có thể đạt được nếu công ty độc quyền sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả và tập trung vào việc tạo ra giá trị cho khách hàng.

Trong xuất khẩu tư bản, có hai hình thức đầu tư quan trọng được sử dụng bởi các công ty tư bản. Đầu tiên là đầu tư trực tiếp, trong đó công ty tư bản đầu tư trực tiếp vào một quốc gia bằng cách thành lập chi nhánh, sở hữu toàn bộ hoặc một phần của một công ty địa phương. Điều này cho phép công ty kiểm soát trực tiếp hoạt động kinh doanh và quản lý tài sản. Thứ hai là đầu tư gián tiếp, trong đó công ty tư bản đầu tư vào một quốc gia thông qua các công cụ tài chính như cổ phiếu, trái phiếu hoặc quỹ đầu tư. Điều này cho phép công ty đầu tư vào các công ty địa phương mà không cần phải kiểm soát trực tiếp. Hai hình thức đầu tư này cho phép công ty tư bản mở rộng hoạt động kinh doanh và tăng cường sự hiện diện trên thị trường quốc tế.

Sở hữu độc quyền nhà nước là một hình thức sở hữu kết hợp giữa sở hữu nhà nước và sở hữu độc quyền tư nhân. Trong đó, nhà nước nắm giữ một phần lớn hoặc toàn bộ cổ phần của doanh nghiệp, đồng thời doanh nghiệp này lại là một tập đoàn độc quyền. Điều này cho phép nhà nước có thể kiểm soát và định hướng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời cũng có thể thu được lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh. Sở hữu độc quyền nhà nước thường được sử dụng trong các lĩnh vực quan trọng như năng lượng, giao thông vận tải, tài chính,... để đảm bảo an ninh quốc gia và ổn định kinh tế.

Lạm phát là một hiện tượng kinh tế xảy ra khi giá cả hàng hóa và dịch vụ tăng lên trong một thời gian nhất định. Mọi hình thức lạm phát đều làm tăng giá cả của hàng hóa. Khi lạm phát xảy ra, người tiêu dùng phải trả nhiều tiền hơn để mua được cùng một lượng hàng hóa và dịch vụ. Điều này có thể dẫn đến giảm khả năng mua sắm của người tiêu dùng và giảm tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ. Giá cả tăng cao cũng có thể ảnh hưởng đến giá cả của hàng hóa và dịch vụ khác, tạo ra một chuỗi phản ứng kinh tế. Vì vậy, lạm phát có thể gây ra nhiều vấn đề cho nền kinh tế và người dân.

Hai hàng hoá trao đổi được với nhau vì chúng có giá trị tương đương. Giá trị của hàng hoá được xác định bởi thời gian lao động cần thiết để sản xuất ra chúng. Khi hai hàng hoá có lượng thời gian lao động cần thiết để sản xuất ra chúng bằng nhau, chúng có giá trị tương đương và có thể trao đổi được với nhau. Điều này dựa trên nguyên tắc trao đổi của David Ricardo, một nhà kinh tế học Anh, theo đó giá trị của hàng hoá được xác định bởi thời gian lao động cần thiết để sản xuất ra chúng.

Cơ chế thị trường là một khái niệm quan trọng trong kinh tế học, được Adam Smith mô tả như một 'bàn tay vô hình'. Ông cho rằng, mặc dù không có một người nào kiểm soát thị trường, nhưng các cá nhân trong thị trường vẫn có thể đạt được sự cân bằng và hiệu quả nhờ vào cơ chế thị trường. Bàn tay vô hình này được hình thành bởi sự tương tác giữa các cá nhân, doanh nghiệp và thị trường, tạo ra một hệ thống tự động hóa và tự điều chỉnh. Nó giúp phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả, khuyến khích cạnh tranh và sáng tạo, và cuối cùng dẫn đến sự phát triển kinh tế.

Kinh tế thị trường là một hệ thống kinh tế trong đó các yếu tố sản xuất và phân phối hàng hóa được quyết định bởi các lực lượng thị trường. Tuy nhiên, để đảm bảo sự ổn định và công bằng trong kinh tế thị trường, cần có sự điều tiết từ bên ngoài. Trong đó, yếu tố điều tiết quan trọng nhất là quy luật giá trị. Quy luật giá trị là nguyên tắc cơ bản trong kinh tế học, xác định giá trị của hàng hóa và dịch vụ dựa trên thời gian lao động cần thiết để sản xuất ra chúng. Khi kinh tế thị trường được điều tiết bởi quy luật giá trị, sẽ đảm bảo sự cân bằng giữa cung và cầu, ngăn chặn sự tập trung tài nguyên và tạo điều kiện cho sự cạnh tranh lành mạnh.

Để thực hiện hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, cần hoàn thành năm nhiệm vụ chủ yếu. Trước hết, cần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bao gồm các chính sách và quy định về kinh tế, tài chính, tiền tệ, thương mại và đầu tư. Thứ hai, cần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, bao gồm các luật về kinh tế, tài chính, thương mại và đầu tư. Thứ ba, cần hoàn thiện cơ chế quản lý và điều hành kinh tế, bao gồm các cơ quan và tổ chức có thẩm quyền trong việc quản lý và điều hành kinh tế. Thứ tư, cần hoàn thiện hệ thống tài chính quốc gia, bao gồm các ngân hàng, quỹ và tổ chức tài chính khác. Cuối cùng, cần hoàn thiện hệ thống thông tin và thống kê kinh tế, bao gồm các cơ quan và tổ chức có thẩm quyền trong việc thu thập và phân tích thông tin kinh tế.

Quan hệ trao đổi giữa các hàng hóa được xây dựng trên cơ sở chung là sự khác biệt về giá trị của các hàng hóa. Giá trị của hàng hóa được xác định bởi hao phí lao động kết tinh trong nó. Khi hai người trao đổi hàng hóa, họ đều muốn nhận được hàng hóa có giá trị tương đương. Điều này cho thấy rằng cơ sở chung của quan hệ trao đổi là sự khác biệt về giá trị, và giá trị của hàng hóa được xác định bởi hao phí lao động kết tinh trong nó. Vì vậy, câu trả lời đúng là "Là hao phí lao động kết tinh trong hàng hóa".

Đảng ta khẳng định nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản tại Đại hội XI (2011). Đây là một trong những định hướng quan trọng của Đảng ta trong quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế nước ta. Đại hội XI đã đánh giá lại quá trình thực hiện đường lối đổi mới, xác định mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới. Đảng ta đã khẳng định nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.