FIN402 - Công cụ phái sinh (Derivatives) là môn 3 tín chỉ bậc cử nhân của Đại học FPT, nối tiếp FIN202. Môn dạy nhóm công cụ cho phép tách rủi ro ra khỏi tài sản: thay vì chịu trọn biến động giá, doanh nghiệp chuyển phần rủi ro đó sang bên sẵn sàng nhận. Điểm khác biệt của môn so với các môn tài chính khác là nó đi tới tận công thức định giá, vì không định giá được thì không biết mình đang trả bao nhiêu cho việc phòng ngừa. Khối mở đầu đặt bối cảnh và giới thiệu các chiến lược đơn giản nhất, gồm bảo hiểm giá và phòng ngừa cơ bản — bắt đầu từ mục đích sử dụng trước khi vào kỹ thuật. Khối hợp đồng kỳ hạn và tương lai là nền: chốt trước một mức giá cho giao dịch tương lai, với khác biệt giữa thoả thuận riêng và hợp đồng chuẩn hoá giao dịch trên sàn. Khối chiến lược kết hợp đi vào bảo hiểm, cấu trúc chặn hai đầu để khoá khoảng biến động, và các cách ghép nhiều hợp đồng. Khối quản trị rủi ro giới thiệu rủi ro cơ sở, tức phần rủi ro còn lại khi công cụ phòng ngừa không khớp hoàn toàn với tài sản cần bảo vệ — chỗ nhiều người tưởng đã an toàn mà chưa. Khối hàng hoá bàn kỳ hạn và tương lai hàng hoá. Hai khối cuối là định giá quyền chọn theo mô hình nhị thức rồi theo công thức liên tục. Lợi ích: người học chọn được công cụ đúng cho loại rủi ro đang có và tính được chi phí của việc phòng ngừa. Môn cũng nhấn một điều hay bị quên: phái sinh là công cụ hai lưỡi. Cùng một hợp đồng dùng để phòng ngừa thì giảm rủi ro, dùng để đầu cơ thì khuếch đại nó lên nhiều lần — và nhiều vụ thua lỗ lớn trong lịch sử bắt đầu từ chỗ ranh giới đó bị xoá.
