Câu hỏi: VNR202 - Chương 3 (P2): Đảng lãnh đạo công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế (1986 đến nay)

Tại Hội nghị Trung ương III, khóa VIII, Đảng ta đã chủ trương xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu. Điều này thể hiện tầm quan trọng của việc xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực và phẩm chất trong quá trình lãnh đạo và quản lý của Đảng. Xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực và phẩm chất là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng, nhằm đảm bảo cho quá trình lãnh đạo và quản lý được hiệu quả và bền vững. Điều này đòi hỏi phải có một quá trình đào tạo và phát triển cán bộ toàn diện, bao gồm cả về lý luận chính trị, chuyên môn và kỹ năng lãnh đạo.

Đại hội Đảng lần thứ X được tổ chức từ ngày 18 - 25/4/2006 tại Hà Nội. Chủ đề của Đại hội Đảng lần thứ X là nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển. Đây là một trong những mục tiêu quan trọng của Đảng nhằm xây dựng và phát triển đất nước. Đại hội Đảng lần thứ X đã tập trung vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc và đẩy mạnh công cuộc đổi mới để đưa nước ta trở thành một quốc gia phát triển.

Cơ chế thị trường trong nền kinh tế Việt Nam từ năm 1986 đến 1991 được xem là chưa đầy đủ. Khi đó, Việt Nam bắt đầu thực hiện các chính sách kinh tế thị trường, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Hệ thống kinh tế kế hoạch hóa tập trung vẫn còn tồn tại, và các doanh nghiệp nhà nước vẫn giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Thị trường hàng hóa và dịch vụ cũng chưa được hoàn thiện, và các quy định về thuế, phí và lệ phí còn phức tạp. Ngoài ra, hệ thống tài chính và tiền tệ cũng chưa được hoàn thiện, và các công cụ tài chính như trái phiếu, cổ phiếu, và các loại chứng khoán khác chưa được phát triển. Vì vậy, cơ chế thị trường trong nền kinh tế Việt Nam từ năm 1986 đến 1991 được xem là chưa đầy đủ.

Trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011- 2020, Đảng ta đã xác định rõ mục tiêu và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của nước ta. Theo đó, Đảng ta đã chú trọng phát triển vấn đề phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này thể hiện trong mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ giúp tăng cường năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, nâng cao trình độ sống của nhân dân, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự tham gia và đóng góp của toàn bộ nhân dân. Mỗi người dân, bất kể vị trí, vai trò hay trình độ, đều có thể đóng góp vào sự nghiệp này thông qua việc học tập, lao động và sáng tạo. Tuy nhiên, Đảng Cộng sản Việt Nam đã có vai trò lãnh đạo và chỉ đạo quan trọng trong quá trình này. Họ đã xây dựng và thực hiện các chính sách, kế hoạch nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa - hiện đại hóa, đồng thời tạo điều kiện cho người dân tham gia và phát triển. Vì vậy, cả hai lựa chọn 'Toàn dân' và 'Đảng Cộng sản Việt Nam' đều có thể được coi là đúng.

Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) tháng 7/2007 đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TW. Nội dung chính của nghị quyết này liên quan đến việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Điều này nhằm mục đích nâng cao hiệu quả hoạt động của Đảng, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Nghị quyết cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra, giám sát trong việc duy trì sự trong sạch, vững mạnh của Đảng. Việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng giúp đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong hoạt động của Đảng.

Đại hội Đảng lần thứ VIII diễn ra trong bối cảnh cách mạng khoa học và công nghệ phát triển với trình độ cao, đồng thời chủ nghĩa xã hội hiện thực đang lâm vào thoái trào. Điều này có nghĩa là thời điểm đó, thế giới đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và khoa học, trong khi các nước xã hội chủ nghĩa đang đối mặt với những khó khăn và thách thức trong việc duy trì mô hình kinh tế và xã hội của mình. Bối cảnh này đã đặt ra những thách thức lớn cho Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc xây dựng và phát triển đất nước.

Chủ đề của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam là tăng cường chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phát huy ý chí, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp sức mạnh thời đại, tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, phấn đấu đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là một trong những nội dung quan trọng được nêu tại Đại hội.

Đại hội VI 1986 được đánh giá là Đại hội đổi mới đất nước vì nó đánh dấu sự chuyển biến quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tại Đại hội này, Đảng ta đã công bố Nghị quyết số 5-NQ/TW về "Mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để tiếp tục xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần và phát triển xã hội đến năm 2000". Nghị quyết này đã đề ra mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo điều kiện cho sự phát triển của các thành phần kinh tế, bao gồm kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân và kinh tế hợp tác. Đại hội VI 1986 cũng đã đề ra các giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu này, bao gồm việc cải cách quản lý kinh tế, phát triển công nghiệp và nông nghiệp, tăng cường đầu tư và phát triển nguồn nhân lực.

Hội nghị Trung ương III, khóa VIII tháng 12/1996 là một sự kiện quan trọng trong lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Tại hội nghị này, các đại biểu đã thảo luận và quyết định các chủ trương, chính sách quan trọng cho giai đoạn phát triển sau này của đất nước. Một trong những chủ trương quan trọng được thông qua tại hội nghị này là xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu. Điều này thể hiện tầm quan trọng của việc xây dựng đội ngũ cán bộ trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước. Cán bộ là những người lãnh đạo, quản lý và điều hành các hoạt động của đất nước, vì vậy việc xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực tốt là rất quan trọng.

Trong thời kỳ đổi mới đất nước, chúng ta vẫn phải tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vì giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam. Họ đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, tiên phong đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Điều này có nghĩa là giai cấp công nhân đóng vai trò quan trọng trong việc lãnh đạo và định hướng sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Họ không chỉ đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến mà còn là động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Vì vậy, xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng trong thời kỳ đổi mới đất nước.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được Đại hội Đảng lần thứ VII (1991) thông qua, xác định xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng có 6 đặc trưng cơ bản. Đó là: nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, trong đó có chế độ sở hữu tập thể là hình thức sở hữu cơ bản; nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự quyết; nền kinh tế phát triển toàn diện, bền vững; xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; quốc phòng toàn dân, quân dân yểm hộ lẫn nhau; quốc tế bình đẳng, hợp tác, hữu nghị. Mỗi đặc trưng đều đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển xã hội xã hội chủ nghĩa.

Hội nghị trung ương VI khóa VI của Đảng Cộng sản Việt Nam, diễn ra vào tháng 3 năm 1989, đã đưa ra thuật ngữ 'Hệ thống chính trị' để mô tả cơ cấu tổ chức và mối quan hệ giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị của Việt Nam. Thuật ngữ này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển hệ thống chính trị một cách vững chắc, nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển của đất nước. Hệ thống chính trị được hiểu là sự kết hợp giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và các lực lượng kinh tế, nhằm đạt được mục tiêu chung là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đáp án đúng: C. Đại hội IX (4/2001) lần đầu chính thức dùng khái niệm "kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" và xác định đây là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. A kinh tế thị trường tự do trái với định hướng xã hội chủ nghĩa. B kinh tế hàng hóa nhiều thành phần là cách diễn đạt của giai đoạn trước, từ Đại hội VI đến VIII. D kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể chỉ là hai thành phần trong nền kinh tế nhiều thành phần, không phải mô hình tổng quát.

Đáp án đúng: C. Đại hội XIII (1/2021) tổng kết 35 năm Đổi mới bằng câu khẳng định đã trở thành quen thuộc: "Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay." A "chưa bao giờ giàu mạnh như ngày nay" là cách nói khác, không phải nguyên văn. B và D đều khẳng định quá mức so với thực tế: Việt Nam chưa hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chưa trở thành nước công nghiệp hiện đại — chính Đại hội XIII đặt mục tiêu ấy cho tương lai.

Đáp án đúng: A. Đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, Đại hội XIII chỉ rõ giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ chưa thực sự trở thành động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Hai lĩnh vực này luôn được nêu thành một cặp trong văn kiện. B và D mỗi phương án chỉ nêu một nửa của cặp đó nên chưa đủ. C văn hóa xã hội được đánh giá ở nội dung khác, không nằm trong nhận định về "động lực then chốt".

Đáp án đúng: C. Hội nghị Trung ương III khóa X ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 21/8/2006 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí — nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Trung ương về vấn đề này. A, B, D đều là những nhận định về toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, thuộc nội dung của các văn kiện khác chứ không phải nghị quyết chuyên đề về phòng, chống tham nhũng.

Đáp án đúng: A. Đến năm 2012 đã có 36 nước công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường đầy đủ — một chỉ dấu quan trọng của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập WTO năm 2007. B, C, D là các con số gần đúng dùng để gây nhiễu. Mốc cần nhớ gắn liền với giai đoạn hậu WTO: số nước công nhận tăng dần qua từng năm, và con số của năm 2012 được ghi trong giáo trình là 36.

Đáp án đúng: A. Đại hội VIII (6/1996) đưa ra luận điểm quan trọng: nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, giai đoạn chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hóa đã cơ bản hoàn thành, cho phép chuyển sang thời kỳ mới — đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. B chỉ là cách gọi tên đã có từ trước. C bổ sung "gắn với phát triển kinh tế tri thức" là quan điểm của Đại hội X. D bổ sung thêm cơ chế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế, thuộc các đại hội sau nữa.

Đáp án đúng: D. Bài học của Đại hội X là phải kết hợp đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm đồng thời từng bước đổi mới chính trị — chứ KHÔNG coi đổi mới chính trị là "thứ yếu". Cách diễn đạt ở phương án D hạ thấp vai trò của đổi mới chính trị nên sai. A, B, C đều là những bài học thật mà Đại hội X rút ra: đổi mới toàn diện và đồng bộ có kế thừa; đổi mới vì lợi ích nhân dân và dựa vào dân; phát huy nội lực kết hợp khai thác ngoại lực.