Câu hỏi: VNR202 - Chương 2 (P1): Đảng lãnh đạo kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)

Bản chỉ thị 'Kháng chiến, kiến quốc' ngày 25/11/1945 của Trung ương Đảng đã xác định kẻ thù chính của cách mạng Việt Nam lúc này là thực dân Pháp. Thực dân Pháp đã chiếm đóng và áp bức Việt Nam trong hơn một thế kỷ, gây ra nhiều khổ đau và bất công cho người dân Việt Nam. Vì vậy, việc xác định thực dân Pháp là kẻ thù chính của cách mạng Việt Nam là hoàn toàn hợp lý và cần thiết.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhiệm vụ chống giặc dốt trở thành một trong những vấn đề quan trọng của đất nước. Để thực hiện mục tiêu này, phong trào Bình dân học vụ đã được triển khai. Phong trào này nhằm mục đích phổ biến giáo dục, xóa nạn mù chữ và nâng cao trình độ văn hóa của nhân dân. Bình dân học vụ tập trung vào việc tổ chức các lớp học, đào tạo giáo viên và phát triển hệ thống giáo dục cơ sở. Mục tiêu của phong trào này là giúp người dân có kiến thức cơ bản, có khả năng đọc, viết và tính toán, từ đó nâng cao trình độ văn hóa và góp phần xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng và văn minh.

Sau khi Pháp và Tưởng ký hiệp ước Trùng Khánh vào ngày 28-2-1946, Đảng ta đã phải đối mặt với một tình huống khó khăn. Thực dân Pháp vẫn còn nắm quyền lực và đang tìm cách khôi phục lại sự thống trị của mình. Trong khi đó, quân đội Tưởng cũng đang có ý định xâm lược Việt Nam. Trong tình huống này, Đảng ta đã lựa chọn giải pháp thương lượng và hoà hoãn với Pháp. Điều này có nghĩa là Đảng ta đã quyết định không đối đầu trực tiếp với Pháp và Tưởng, mà thay vào đó là tìm cách thương lượng và hoà hoãn để giải quyết các vấn đề. Giải pháp này được lựa chọn vì Đảng ta muốn tránh xung đột và tìm cách giải quyết các vấn đề một cách hòa bình.

Đáp án đúng: D. Ban đầu chiến dịch Điện Biên Phủ được chuẩn bị theo phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh". Sát giờ nổ súng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định chuyển sang "đánh chắc, tiến chắc" — kéo pháo ra, chuẩn bị lại, tiêu diệt từng cụm cứ điểm. Quyết định khó khăn này được xem là nhân tố quyết định thắng lợi. A chính là phương châm đã bị bác bỏ. B và C là phương châm của cuộc Tổng tiến công mùa Xuân 1975 ("thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng"), không phải Điện Biên Phủ.

Đáp án đúng: B. Trong phiên họp đầu tiên ngày 3/9/1945, Chính phủ lâm thời xác định ba nhiệm vụ lớn cấp bách trước mắt là diệt giặc đói, diệt giặc dốt và diệt giặc ngoại xâm — ba thứ giặc đe dọa trực tiếp sự tồn vong của chính quyền cách mạng non trẻ. A 2 thiếu một vế. C 4 và D 5 vượt quá bộ ba kinh điển này. Lưu ý Hồ Chí Minh nêu sáu nhiệm vụ cấp bách trong phiên họp đó, nhưng chúng được quy về ba thứ giặc nói trên khi nói tới "nhiệm vụ lớn".

Đáp án đúng: B. Chiến thắng Điện Biên Phủ 7/5/1954 được ví "được ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chi Lăng, một Đống Đa của thế kỷ XX" — xếp ngang hàng với những chiến công chống ngoại xâm vĩ đại nhất, và đi vào lịch sử thế giới như chiến thắng của một dân tộc thuộc địa trước một cường quốc thực dân. A Cách mạng tháng Tám là cuộc giành chính quyền, không phải một trận quyết chiến chiến lược. C và D thuộc cuộc kháng chiến chống Mỹ, được đánh giá bằng những hình ảnh khác.

Đáp án đúng: A. Từ sau Cách mạng tháng Tám 1945 đến 1954, thực dân Pháp là kẻ thù chính và trực tiếp: nổ súng ở Nam Bộ ngày 23/9/1945, rồi mở rộng chiến tranh ra cả nước từ tháng 12/1946. B quân Anh vào miền Nam với danh nghĩa giải giáp quân Nhật rồi rút, chỉ đóng vai trò tiếp tay. C Mỹ giai đoạn này mới viện trợ cho Pháp, chưa trực tiếp xâm lược. D quân Tưởng Giới Thạch vào miền Bắc cũng chỉ tạm thời và rút sau Hiệp định Hoa - Pháp 1946. Đảng xác định rõ phải tập trung mũi nhọn vào Pháp.

Đáp án đúng: C. Điều khoản hai bên ngừng bắn ở Nam Bộ để tạo không khí thuận lợi cho đàm phán chính là nội dung mang lại quãng hòa hoãn quý giá, giúp ta tránh cùng lúc đối phó nhiều kẻ thù và có thời gian củng cố chính quyền, xây dựng lực lượng vũ trang. A Pháp công nhận Việt Nam là quốc gia tự do trong Liên hiệp Pháp là thắng lợi về pháp lý chứ không tạo ra thời gian. B việc để 15 ngàn quân Pháp ra Bắc là cái giá ta chấp nhận trả để đẩy 20 vạn quân Tưởng về nước. D tập kết, chuyển quân là nội dung của Hiệp định Giơnevơ 1954.

Đáp án đúng: B. Pháp bước vào Hội nghị Giơnevơ (khai mạc bàn về Đông Dương ngày 8/5/1954) ngay sau khi tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thất thủ ngày 7/5/1954. Thất bại quân sự quyết định này đập tan ý chí tiếp tục chiến tranh và buộc Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán trên thế yếu. A, C, D đều là những yếu tố có tác động cộng thêm — áp lực quốc tế, dư luận phản chiến — nhưng không phải nguyên nhân trực tiếp. Bài học rút ra là thắng lợi trên chiến trường quyết định thắng lợi trên bàn đàm phán.

Đáp án đúng: A. Đường lối kháng chiến toàn quốc do Đảng vạch ra cuối năm 1946 xác định mục tiêu: đánh phản động thực dân Pháp xâm lược, giành thống nhất và độc lập cho dân tộc. Kèm theo là phương châm kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính. B phát xít Nhật đã đầu hàng từ tháng 8/1945. C đế quốc Mỹ mãi sau 1954 mới trực tiếp can thiệp. D quân Trung Hoa Dân Quốc đã rút về nước sau Hiệp định Hoa - Pháp và Hiệp định Sơ bộ đầu năm 1946.

Đáp án đúng: C. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II (2/1951) họp tại Tuyên Quang, đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên Đảng Lao động Việt Nam, bầu Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Đảng và Trường Chinh làm Tổng Bí thư. A Trần Phú là Tổng Bí thư đầu tiên năm 1930. B Hồ Chí Minh giữ chức Chủ tịch Đảng chứ không phải Tổng Bí thư. D Lê Hồng Phong là Tổng Bí thư từ 1935. Lưu ý Đại hội II là đại hội duy nhất đặt ra chức danh Chủ tịch Đảng song song với Tổng Bí thư.

Đáp án đúng: A. Hội nghị quân sự toàn quốc lần thứ nhất ngày 19/10/1946 do Tổng Bí thư Trường Chinh chủ trì nhận định: "Không sớm thì muộn, Pháp sẽ đánh mình và mình nhất định phải đánh Pháp." Nhận định này đặt cơ sở cho việc chuẩn bị kháng chiến toàn quốc nổ ra chưa đầy hai tháng sau. B, C, D thay đổi vài chữ trong câu nguyên văn ("tấn công" thay "đánh", "sẽ thắng" thay "phải đánh", "nhất quyết" thay "nhất định"). Với câu hỏi trích dẫn nguyên văn, phải đối chiếu từng chữ mới chọn đúng.

Đáp án đúng: D. Theo thỏa thuận của Đồng minh, quân Anh vào phía Nam vĩ tuyến 16 với danh nghĩa giải giáp quân Nhật. Trên thực tế, Anh đã thả tù binh Pháp, trang bị vũ khí và tạo điều kiện cho quân Pháp nổ súng chiếm Sài Gòn ngày 23/9/1945 — tức dọn đường cho Pháp quay lại xâm lược. A và C nói ngược hoàn toàn lợi ích của Anh, một cường quốc thực dân không muốn tạo tiền lệ thuộc địa giành độc lập. B giải giáp quân Nhật chỉ là danh nghĩa được nêu ra, không phải mục đích thật.

Đáp án đúng: A. Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947 đánh bại cuộc tấn công quy mô lớn của Pháp lên căn cứ địa, bảo toàn cơ quan đầu não kháng chiến và bộ đội chủ lực. Kết quả lớn nhất là làm phá sản chiến lược "đánh nhanh, thắng nhanh", buộc Pháp phải chuyển sang đánh lâu dài — đúng thế trận ta mong muốn. B tiêu diệt sinh lực địch là kết quả quan trọng nhưng ở tầm chiến thuật. C bộ đội chủ lực trưởng thành là hệ quả về lực lượng. D đẩy Pháp vào thế bị động là bước tiếp theo, rõ nét hơn sau chiến dịch Biên giới 1950.

Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nước ta đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất đưa nước ta vào tình thế 'ngàn cân treo sợi tóc' là khó khăn về thù trong giặc ngoài. Khi mới giành được độc lập, chúng ta phải đối mặt với nguy cơ bị xâm lược từ bên ngoài, đồng thời phải đối phó với những kẻ thù trong nước. Điều này đòi hỏi sự đoàn kết, kiên cường và quyết tâm của toàn dân tộc để bảo vệ độc lập, tự do và chủ quyền của đất nước.

Đáp án đúng: C. Chính cương Đảng Lao động Việt Nam thông qua tại Đại hội II (2/1951) xác định cách mạng Việt Nam có ba nhiệm vụ: đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho dân tộc; xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng; phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội. A thiếu vế "người cày có ruộng". B thiếu vế ruộng đất và dân chủ nhân dân. D bỏ mất nhiệm vụ hàng đầu là đánh đuổi đế quốc. Chỉ C bao được cả ba trục: dân tộc, dân chủ và định hướng đi lên.

Đáp án đúng: A. Kháng chiến toàn diện nghĩa là đánh địch trên tất cả các mặt trận: quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục và ngoại giao — bởi thực dân Pháp xâm lược ta trên mọi lĩnh vực nên ta cũng phải kháng chiến trên mọi lĩnh vực. B tất cả mọi người dân tham gia là nội dung của "toàn dân". C kháng chiến lâu dài và D dựa vào sức mình là chính là hai phương châm riêng, đứng cạnh chứ không đồng nghĩa với "toàn diện". Bốn phương châm cần nhớ: toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính.

Đáp án đúng: A. Đầu năm 1953, Pháp cử tướng Nava sang làm Tổng chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương. Nava vạch ra kế hoạch quân sự mang tên mình, dự tính trong 18 tháng sẽ giành thắng lợi quyết định để "kết thúc chiến tranh trong danh dự". Kế hoạch này bị phá sản hoàn toàn tại Điện Biên Phủ. B De Castries là chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, cấp dưới. C Salan là người tiền nhiệm của Nava. D Leclerc chỉ huy quân Pháp ở Đông Dương giai đoạn 1945-1946.

Đáp án đúng: C. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời ngày 2/9/1945 trong thế bị cô lập hoàn toàn: chưa một quốc gia nào trên thế giới công nhận và đặt quan hệ ngoại giao, trong khi các nước Đồng minh lại thỏa thuận với nhau về việc vào Đông Dương giải giáp quân Nhật. A và B nói ngược thực tế — Liên Xô và Trung Quốc mãi tới năm 1950 mới công nhận. D gắn liền với hậu phương xã hội chủ nghĩa cũng chỉ đúng từ 1950 trở đi, khi biên giới Việt - Trung được khai thông.

Đáp án đúng: C. Đại hội II của Đảng (2/1951) bầu đồng chí Trường Chinh làm Tổng Bí thư, đồng thời bầu Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Đảng. Đây cũng là đại hội đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi Đảng Lao động Việt Nam. A Hồ Chí Minh giữ chức Chủ tịch Đảng, không phải Tổng Bí thư. B Lê Duẩn trở thành Bí thư thứ nhất từ Đại hội III (1960). D Phạm Văn Đồng giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ trong thời gian dài, không phải Tổng Bí thư.