Câu hỏi: Chương 5: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam

Đáp án đúng: "Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất". Sở hữu là một quan hệ kinh tế khách quan; nội dung và hình thức của nó do trình độ lực lượng sản xuất quyết định — công cụ thô sơ thì hợp với sở hữu nhỏ, sản xuất xã hội hoá cao thì đòi hỏi những hình thức sở hữu tương ứng. "Hệ thống pháp luật của nhà nước" chỉ GHI NHẬN và bảo vệ quan hệ sở hữu đã hình thành trong đời sống kinh tế, biến nó thành quyền sở hữu về mặt pháp lý. "Ý chí chủ quan của giai cấp thống trị" là cách giải thích duy tâm; giai cấp thống trị không thể tuỳ tiện đặt ra chế độ sở hữu trái với trình độ sản xuất. "Truyền thống văn hoá lâu đời" có thể ảnh hưởng tới tập quán sở hữu nhưng không quyết định nội dung kinh tế của nó.

Đáp án đúng: "Quan hệ lợi ích." Lợi ích kinh tế là động lực trực tiếp của mọi hoạt động kinh tế, nên giải quyết hài hoà quan hệ lợi ích giữa cá nhân, tập thể và xã hội mới làm cho các chủ thể chủ động vận dụng quy luật kinh tế, không ngừng sáng tạo và thúc đẩy văn minh, phát triển toàn diện. "Quan hệ xã hội." quá rộng, bao hàm cả nhiều quan hệ phi kinh tế nên không chỉ ra được động lực trực tiếp mà kinh tế chính trị bàn tới. "Quan hệ Pháp luật." chỉ là hình thức pháp lý ghi nhận và bảo vệ lợi ích, bản thân nó không sinh ra động lực kinh tế. "Quan hệ quốc tế." thuộc phạm vi đối ngoại giữa các quốc gia, không phải quan hệ nền tảng tạo động lực cho các chủ thể bên trong một xã hội.

Đáp án đúng gồm hai ý: "Xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội và nâng cao đời sống nhân dân." và "Hướng tới dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh." Văn kiện của Đảng xác định kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm phát triển lực lượng sản xuất, từng bước xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. "Tối đa hóa lợi nhuận cho các doanh nghiệp tư nhân." là mục tiêu riêng của từng chủ thể kinh doanh, không phải mục tiêu của cả nền kinh tế. "Giảm thiểu vai trò của Nhà nước trong quản lý kinh tế." trái với đặc trưng có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản lãnh đạo.

Đáp án đúng: "Kế hoạch, pháp luật, công cụ tài chính - tiền tệ, công cụ điều tiết kinh tế đối ngoại". Nhà nước quản lý vĩ mô nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa bằng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, hệ thống pháp luật, chính sách tài chính - tiền tệ và các công cụ điều tiết kinh tế đối ngoại như thuế quan, tỷ giá. "Hệ thống pháp luật đồng bộ, cơ chế tự điều tiết của thị trường và quy định hành chính xã hội" sai vì cơ chế tự điều tiết của thị trường là đối tượng được quản lý, không phải công cụ trong tay Nhà nước. "Các chính sách thuế vĩ mô, trợ cấp kinh tế cùng các thành phần kinh tế tư nhân và tập thể" coi nhầm thành phần kinh tế là công cụ quản lý. "Quản lý hành chính và mệnh lệnh trực tiếp từ trung ương đến địa phương" là cách làm của cơ chế bao cấp đã bị bác bỏ.

Đáp án đúng: "Hoàn thiện thể chế đảm bảo đồng bộ các yếu tố thị trường và phát triển đồng bộ các loại thị trường". Thị trường chứng khoán là một loại thị trường cụ thể trong hệ thống thị trường tài chính, nên việc hoàn thiện luật pháp, cơ chế, chính sách để nó vận hành minh bạch, chống giao dịch phi pháp và rửa tiền thuộc đúng nội dung phát triển đồng bộ các loại thị trường. "Thống nhất nhận thức về nền kinh tế thị trường định hướng XHCN" chỉ bàn về quan điểm và tư duy chung, không nói tới khung pháp lý cho một thị trường cụ thể. "Hoàn thiện thể chế về sở hữu và các thành phần kinh tế, loại hình doanh nghiệp và các tổ chức sản xuất kinh doanh" hướng vào chế độ sở hữu và chủ thể kinh doanh. "Hoàn thiện thể chế và vai trò lãnh đạo của Đảng" thuộc nội dung chính trị - tổ chức.

Đáp án đúng: "Hoàn thiện thể chế về sở hữu và phát triển các thành phần kinh tế". Đây là nhiệm vụ đứng đầu trong các nội dung hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bởi chế độ sở hữu và cơ cấu các thành phần kinh tế là nền tảng quyết định quan hệ sản xuất của nền kinh tế nhiều thành phần. "Giảm vai trò quản lý của Nhà nước tập trung phát triển kinh tế tư nhân" trái với yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. "Quay trở về cơ chế kế hoạch hoá tập trung quan liêu bao cấp" đi ngược đường lối Đổi mới từ năm 1986. "Chuyển đổi có lộ trình theo kinh tế thị trường tự do kiểu Mỹ" phủ nhận tính định hướng xã hội chủ nghĩa, vốn là đặc trưng phân biệt mô hình kinh tế của Việt Nam.