Câu hỏi: CSI106 Nhập môn khoa học máy tính – Bộ ôn tập cuối kỳ số 1

Đáp án đúng: "Magnetic disk". Đĩa từ là thiết bị lưu trữ nối với máy qua cổng vào ra và luồng dữ liệu đi theo cả hai chiều: máy ghi dữ liệu xuống đĩa và cũng đọc dữ liệu từ đĩa lên, nên nó được xếp vào nhóm thiết bị vào ra có chức năng lưu trữ. Thiết bị "Keyboard" chỉ đưa dữ liệu vào máy và không giữ lại gì, nó là thiết bị nhập thuần. Thiết bị "Monitor" chỉ trình bày kết quả cho người xem, dữ liệu đi một chiều ra khỏi máy và không được lưu lại. Thiết bị "Printer" cũng chỉ xuất, nó in kết quả ra giấy chứ không trả dữ liệu lại cho máy và không phải nơi lưu trữ đọc lại được.

Đáp án đúng: "Indexed file structure". Tệp có chỉ mục giữ kèm một bảng ánh xạ từ khoá của bản ghi sang vị trí của bản ghi đó trong tệp, nên muốn lấy một bản ghi thì tra bảng để biết chỗ rồi nhảy thẳng tới đó, không phải đọc qua các bản ghi đứng trước. Cấu trúc "Sequential file structure" buộc đọc lần lượt từ đầu tệp cho tới khi gặp bản ghi cần tìm, đúng thứ bị loại trong câu hỏi. Cấu trúc "Text file structure" nói về nội dung tệp là các ký tự đọc được, nó không quy định cách định vị bản ghi. Cấu trúc "Stream file structure" coi tệp là một dòng byte liên tục không chia bản ghi, nên cũng không có cơ chế nhảy tới bản ghi theo khoá.

Đáp án đúng: "Files where data is stored based on a computed hash value, which determines the location of the data". Trong tệp băm, khoá của bản ghi được đưa qua một hàm băm và kết quả cho ra địa chỉ ô lưu trong tệp, nên việc tìm một bản ghi chỉ cần tính lại hàm băm trên khoá là tới đúng chỗ, không phải tra bảng hay quét tuần tự. Mô tả "Files that store data in a fixed order" ứng với tệp tuần tự được sắp theo khoá, nơi vị trí phụ thuộc thứ tự chứ không phải một phép tính. Mô tả "Files that are encrypted for security purposes" nhầm hàm băm địa chỉ với mã hoá, vì hàm băm ở đây dùng để định vị chứ không nhằm che nội dung. Mô tả "Files that contain only textual information" nói về kiểu nội dung của tệp, không nói gì về cách tổ chức lưu trữ.

Đáp án đúng: "Slash (/)". Trong UNIX, cây thư mục bắt đầu từ thư mục gốc được viết bằng một dấu gạch chéo, và mỗi cấp thư mục tiếp theo trong đường dẫn tuyệt đối cũng được tách bằng chính dấu đó. Ký tự "Backslash (\)" là dấu phân cách đường dẫn của dòng hệ điều hành DOS và Windows, còn trong UNIX nó mang nghĩa khác là ký tự thoát. Ký tự "Dash (-)" được dùng để mở đầu các tuỳ chọn của lệnh và có thể xuất hiện trong tên tệp, nó không chia cấp thư mục. Ký tự "Underscore (_)" chỉ là một ký tự thường trong tên tệp hay tên thư mục, hay dùng thay cho dấu cách, và cũng không phân cấp đường dẫn.

Đáp án đúng: "192.168.1.256". Một địa chỉ viết dưới dạng bốn số ngăn bởi dấu chấm là cách trình bày cho người đọc của một địa chỉ 32 bit, mỗi số ứng với một byte nên chỉ nhận giá trị từ 0 đến 255; số 256 vượt khỏi dải đó nên không byte nào biểu diễn được và cả địa chỉ thành không hợp lệ. Địa chỉ "127.0.0.1" hợp lệ và chính là địa chỉ quay vòng trỏ về chính máy đang chạy. Địa chỉ "0.0.0.0" hợp lệ về cú pháp vì mọi byte đều trong dải, và nó được dùng với nghĩa chưa xác định hoặc mọi giao diện. Địa chỉ "172.16.0.1" cũng hợp lệ, nó thuộc vùng dành riêng cho mạng nội bộ. Lựa chọn "None of the other answers" vì vậy không đúng, bởi trong danh sách đã có một địa chỉ sai dải.

Đáp án đúng: "transport". Tầng giao vận nhận cả thông điệp từ tiến trình gửi, chia thành các đoạn, đánh số, theo dõi việc nhận và ghép lại đầy đủ ở phía nhận, nên nó chịu trách nhiệm giao trọn thông điệp từ nguồn tới đích chứ không chỉ một phần. Tầng "network" lo chuyển từng gói riêng lẻ qua các mạng trung gian tới máy đích, mỗi gói đi đường nào là việc của nó và nó không bảo đảm cả thông điệp đến đủ. Tầng "data-link" chỉ đưa khung dữ liệu qua một chặng giữa hai nút kề nhau trên cùng một đường truyền. Tên "session" không thuộc chồng giao thức đang được hỏi, nó là một tầng của mô hình bảy tầng.

Đáp án đúng: "A group of computers connected to share data". Mạng máy tính là tập hợp các máy và thiết bị được nối với nhau bằng đường truyền và cùng tuân theo một bộ giao thức, mục đích là chia sẻ dữ liệu cùng tài nguyên như tệp, máy in hay đường ra Internet. Mô tả "A single computer running multiple programs" nói về một máy chạy nhiều chương trình, đó là chuyện đa chương bên trong một máy chứ không có sự nối kết giữa các máy. Mô tả "A type of software" thu hẹp sai, vì mạng gồm cả thiết bị, đường truyền và giao thức, phần mềm chỉ là một mặt của nó. Mô tả "A storage device" nhầm mạng với thiết bị lưu trữ, một thứ nằm trong máy và không tự nối các máy với nhau.

Đáp án đúng: "TCP is a connectionless protocol". Đây là phát biểu sai cần tìm, vì giao thức này hướng kết nối: trước khi truyền dữ liệu hai bên phải bắt tay ba bước để thiết lập kết nối, giữ trạng thái suốt phiên rồi mới đóng kết nối khi xong. Phát biểu "TCP has checking error field in the packet" là đúng nên không phải thứ cần chọn, vì mỗi đoạn đều mang trường tổng kiểm để phát hiện dữ liệu hỏng. Phát biểu "TCP will try to resend corrupted segments if there is any failure." cũng đúng, cơ chế báo nhận và hết hạn chờ khiến bên gửi truyền lại đoạn bị mất hay bị hỏng. Phát biểu "TCP is a high latency protocol" cũng được coi là đúng theo nghĩa so sánh, vì bắt tay, báo nhận và truyền lại làm độ trễ cao hơn giao thức không kết nối.

Đáp án đúng: "Port numbers". Tầng giao vận phải nối đúng tiến trình với tiến trình, nên ngoài việc biết máy nào nó còn cần biết chương trình nào trong máy đó; số hiệu cổng là định danh làm việc ấy, mỗi tiến trình đang chờ hoặc đang gửi được gắn một số cổng, và cặp địa chỉ máy cùng số cổng xác định duy nhất một đầu liên lạc. Loại "MAC addresses" định danh giao diện mạng ở tầng liên kết dữ liệu, chỉ có nghĩa trong phạm vi một đường truyền. Loại "IP addresses" định danh máy hay giao diện trên liên mạng, nó đưa dữ liệu tới đúng máy nhưng không chỉ ra tiến trình nào. Cách dùng "Process names" không khả thi vì tên tiến trình do từng hệ điều hành tự đặt, không có chuẩn chung giữa hai bên liên lạc.

Đáp án đúng: "(22A)10". Trong một hệ đếm cơ số b, các chữ số hợp lệ chỉ chạy từ 0 đến b trừ 1; hệ mười vì vậy chỉ dùng mười chữ số từ 0 đến 9 và không có chữ số nào viết bằng chữ cái, nên một ký hiệu chứa chữ cái mà lại ghi cơ số mười là cách viết không hợp lệ. Cách viết "(101)2" hợp lệ vì hệ hai chỉ cần hai chữ số 0 và 1, cả ba chữ số đều nằm trong dải. Cách viết "(131)8" hợp lệ vì hệ tám dùng các chữ số từ 0 đến 7 và không chữ số nào trong đó vượt quá 7. Cách viết "(DEC)16" hợp lệ vì hệ mười sáu dùng mười chữ số rồi thêm sáu chữ cái đầu bảng chữ làm các chữ số từ mười đến mười lăm.

Đáp án đúng: "Repetitive division". Muốn đổi phần nguyên của một số hệ mười sang cơ số khác, ta chia liên tiếp số đó cho cơ số mới, mỗi lần ghi lại số dư và lấy thương làm số bị chia cho lần sau, tới khi thương bằng 0; dãy số dư đọc từ lần cuối về lần đầu chính là kết quả. Cách "Repetitive multiplication" dùng cho phần lẻ sau dấu phẩy, ở đó ta nhân liên tiếp với cơ số và lấy phần nguyên của từng kết quả. Cách "Repetitive addition" không sinh ra được chữ số nào của cơ số mới, vì cộng dồn chỉ làm số lớn thêm. Cách "Repetitive subtraction" chỉ là lối làm phép chia một cách thô sơ, nó không trực tiếp cho dãy số dư theo thứ tự cần dùng.

Đáp án đúng: "110 0110". Mã của chữ in thường và chữ in hoa cùng tên lệch nhau đúng 32 đơn vị, tức bit thứ sáu tính từ phải đổi từ 0 thành 1, nên từ 100 0110 của chữ hoa ta được 110 0110; kiểm lại bằng cách tính giá trị của mẫu bit này là 64 cộng 32 cộng 4 cộng 2, đúng bằng 102 như đề cho. Mẫu "110 0101" có giá trị 101 nên nó là mã của chữ e, nhỏ hơn mẫu cần tìm một đơn vị. Mẫu "110 0111" có giá trị 103 nên nó là mã của chữ g. Mẫu "110 1000" có giá trị 104 nên nó là mã của chữ h, lệch hai đơn vị so với giá trị mà đề yêu cầu.

Đáp án đúng: "The process of allocating memory resources to programs". Cấp phát bộ nhớ là việc hệ điều hành dành những vùng nhớ cụ thể cho từng chương trình đang chạy, theo dõi vùng nào đã dùng vùng nào còn rỗi, rồi thu lại khi chương trình kết thúc; nhờ đó nhiều chương trình nằm chung trong bộ nhớ mà không ghi lấn lên nhau. Mô tả "The process of writing data to disk storage" là việc ghi dữ liệu xuống bộ nhớ ngoài, thuộc phần quản lý tệp. Mô tả "The encryption of sensitive data in memory" là một biện pháp bảo mật, không liên quan tới việc chia vùng nhớ. Mô tả "The utilization of secondary storage for temporary data storage" ứng với bộ nhớ ảo và vùng trao đổi trên đĩa, đó là một kỹ thuật dựng trên cấp phát chứ không phải định nghĩa của nó.

Đáp án đúng: "Virtual memory". Bộ nhớ ảo cho phép chạy chương trình lớn hơn bộ nhớ thật bằng cách chỉ nạp phần đang cần, và hai cách nạp theo yêu cầu đó chính là phân trang theo yêu cầu và phân đoạn theo yêu cầu, nên hầu hết hệ điều hành ngày nay đều dựng trên kỹ thuật này. Khái niệm "Physical memory" chỉ bộ nhớ thật có sẵn trên máy, và chính giới hạn của nó là lý do người ta phải nghĩ ra kỹ thuật nạp theo yêu cầu. Khái niệm "Semiconductor memory" nói về công nghệ chế tạo bằng linh kiện bán dẫn, một chuyện thuộc phần cứng chứ không phải cách quản lý bộ nhớ. Lựa chọn "All of these above" không thể đúng vì chỉ một trong các khái niệm trên gắn với phân trang và phân đoạn theo yêu cầu.

Đáp án đúng: "Creates and terminates processes". Bộ điều phối công việc làm việc ở mức ngoài: nó quyết định khi nào một công việc đang chờ được nhận vào hệ thống, lúc đó công việc trở thành tiến trình, và nó cũng đưa tiến trình ra khỏi hệ thống khi chạy xong, nghĩa là nó sinh ra và kết thúc tiến trình. Việc "Moves processes between ready and running states" thuộc bộ điều phối tiến trình, bên quyết định tiến trình nào được dùng bộ xử lý trong từng lát thời gian. Việc "Manages I/O device queues" thuộc trình quản lý thiết bị, nơi giữ hàng đợi cho từng thiết bị vào ra. Việc "Allocates memory to programs" thuộc trình quản lý bộ nhớ, bên chia vùng nhớ cho các chương trình.

Đáp án đúng: "CPU scheduling". Trình quản lý tệp chỉ lo phần lưu trữ: tổ chức thư mục, tạo và xoá tệp, kiểm soát ai được đọc ghi, cấp chỗ trên thiết bị lưu trữ; còn việc chia thời gian bộ xử lý cho các tiến trình thuộc trình quản lý tiến trình, một bộ phận khác của hệ điều hành. Nhiệm vụ "File access permissions" đúng là của trình quản lý tệp, nó quyết định người dùng nào được đọc, ghi hay thi hành từng tệp. Nhiệm vụ "File creation and deletion" cũng của nó, gồm cả việc cập nhật mục thư mục và thu hồi chỗ trống. Nhiệm vụ "File storage and backups" cũng vậy, nó quản lý việc đặt tệp lên thiết bị lưu trữ và phục vụ việc sao lưu.

Đáp án đúng: "900 MB". Trong hệ đơn chương, bộ nhớ chia làm hai phần: một phần dành cho hệ điều hành, phần còn lại cho đúng một chương trình người dùng. Với dung lượng 1 GB tính theo quy ước nghìn megabyte, phần dành cho hệ điều hành là 10 phần trăm tức 100 MB, nên phần còn lại cho chương trình người dùng là 1000 trừ 100 bằng 900 MB. Con số "100 MB" chính là phần đã cấp cho hệ điều hành, tức lấy ngược phần được hỏi. Con số "1024 MB" là toàn bộ bộ nhớ tính theo quy ước nhị phân và chưa trừ phần của hệ điều hành. Con số "90 MB" lệch một bậc mười, nó bằng 10 phần trăm của 900 MB chứ không phải 90 phần trăm của 1 GB.

Đáp án đúng: "Real-time system." Hệ thời gian thực là hệ phải hoàn tất công việc trong khoảng thời gian đã ấn định, vì kết quả đến muộn thì mất giá trị hoặc gây nguy hiểm; điều khiển đèn giao thông hay theo dõi bệnh nhân đúng là loại việc mà hạn chót tính bằng phần giây. Loại "Batch operating system" gom các công việc cùng loại thành lô rồi chạy lần lượt, người dùng nộp việc rồi chờ, không có ràng buộc hạn chót cho từng việc. Loại "Single-user operating system" chỉ nói tới việc hệ phục vụ một người dùng mỗi lúc, đó là tiêu chí phân loại khác hẳn. Loại "Distributed system" nói tới việc công việc được chia cho nhiều máy nối mạng phối hợp, bản thân điều đó không bao hàm ràng buộc thời gian.

Đáp án đúng: "UDP". Giao thức này gửi từng gói dữ liệu độc lập, không bắt tay trước, không giữ trạng thái kết nối, không báo nhận và không truyền lại, nên nó là giao thức tầng giao vận không kết nối; bù lại nó nhẹ và nhanh, phù hợp cho truyền giọng nói hay hình ảnh trực tiếp. Giao thức "TCP" cũng ở tầng giao vận nhưng hướng kết nối, nó bắt tay ba bước và bảo đảm dữ liệu đến đủ, đúng thứ tự. Tên "FTP" là giao thức truyền tệp ở tầng ứng dụng và nó chạy dựa trên kết nối tin cậy của tầng dưới. Tên "HTTP" cũng thuộc tầng ứng dụng, dùng để trao đổi tài liệu web, nên nó không phải giao thức của tầng giao vận.

Đáp án đúng: "1101". Trong biểu diễn dấu và độ lớn, bit trái cùng chỉ dấu với quy ước 0 là dương và 1 là âm, các bit còn lại ghi độ lớn ở hệ hai. Với bốn bit, độ lớn 5 viết trên ba bit là 101, ghép bit dấu 1 vào trước được 1101. Mẫu "0101" có bit dấu 0 nên nó là số dương 5, chỉ khác số cần tìm ở dấu. Mẫu "1010" có bit dấu 1 nhưng ba bit độ lớn là 010 tức 2, nên nó biểu diễn âm 2. Mẫu "1001" cũng có bit dấu 1 nhưng độ lớn 001 tức 1, nên nó là âm 1; lưu ý rằng ở đây không được lấy bù hai, vì cách lấy bù hai của 5 mới cho mẫu 1011.