IPR102 - Luật sở hữu trí tuệ

IPR102 - Luật sở hữu trí tuệ (Intellectual Property Rights) là môn 3 tín chỉ bậc cử nhân của Đại học FPT, không có môn tiên quyết. Với người làm truyền thông, đây là môn phòng thân: nghề này sống bằng việc tạo ra và sử dụng nội dung, nên vừa cần biết bảo vệ thứ mình làm ra vừa cần biết ranh giới khi dùng thứ của người khác. Phần lớn rắc rối pháp lý trong ngành đến từ việc không biết ranh giới đó nằm ở đâu chứ không từ chủ ý vi phạm. Mạch nội dung mở bằng tổng quan về quyền sở hữu trí tuệ: các quyền này được tạo lập ra sao và gồm những loại nào, phần phân loại cần nắm trước vì mỗi loại có cách xác lập và thời hạn khác nhau. Trọng tâm của môn là quyền tác giả, đi qua các khái niệm và quy tắc cơ bản, các loại hình được bảo hộ, chủ sở hữu quyền và thời hạn bảo hộ — câu hỏi ai nắm quyền thường phức tạp hơn người ta tưởng khi tác phẩm do nhiều người làm hoặc làm theo đơn đặt hàng. Khối tiếp theo tách quyền nhân thân khỏi quyền tài sản, hai nhóm quyền có số phận khác nhau khi tác phẩm được chuyển nhượng. Khối cuối bàn hành vi xâm phạm quyền tác giả, gồm cả xâm phạm trực tiếp lẫn các dạng gián tiếp. Môn cũng dành thời lượng cho tác động của trí tuệ nhân tạo lên lĩnh vực này cùng hướng dẫn sử dụng công cụ — phần thời sự nhất và cũng chưa có lời giải dứt khoát. Lợi ích: người học ký được hợp đồng sáng tạo mà không mất quyền, và dùng tư liệu của người khác mà không vướng kiện. Môn cũng hữu ích theo chiều ngược lại: biết quyền của mình tới đâu khi làm thuê, khi cộng tác, hay khi đăng tác phẩm lên nền tảng của bên thứ ba — những chỗ quyền dễ bị chuyển đi mà người sáng tạo không để ý.