Những ý thức lạc hậu tiêu cực không mất đi một cách dễ dàng là do đâu?

Đáp án đúng: "Thói quen tập quán lâu đời và ý thức xã hội không phản ánh kịp tồn tại xã hội". Tính lạc hậu của ý thức xã hội có hai nguyên nhân cùng lúc: ý thức vốn phản ánh chậm hơn so với biến đổi của tồn tại xã hội, và những thói quen, tập quán đã ăn sâu nhiều đời thì rất khó gột rửa; ngoài ra còn do lực lượng xã hội bảo thủ cố duy trì. Phương án chỉ nêu "Thói quen tập quán lâu đời" và phương án chỉ nêu "Ý thức xã hội không phản ánh kịp tồn tại xã hội" đều đúng nhưng mới nói được một nửa. "Ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội và thói quen tập quán" sai hẳn vế đầu: nếu ý thức phản ánh kịp tồn tại xã hội thì đã không có hiện tượng lạc hậu.