Chủ nghĩa duy vật lịch sử cho rằng, trên cơ sở yếu tố nào làm phát sinh những mối quan hệ xã hội khác: chính trị, pháp luật, đạo đức, nghệ thuật, tôn giáo?

Đáp án đúng: "Quan hệ sản xuất". Quan hệ sản xuất là quan hệ cơ bản, quyết định mọi quan hệ xã hội khác; tổng hợp các quan hệ sản xuất hợp thành cơ sở hạ tầng, và trên cơ sở hạ tầng ấy mới dựng lên các quan hệ chính trị, pháp luật, đạo đức, nghệ thuật, tôn giáo. "Lực lượng sản xuất" là nội dung vật chất của quá trình sản xuất, quyết định quan hệ sản xuất, nhưng nó không trực tiếp sinh ra các quan hệ xã hội khác — phải qua khâu trung gian là quan hệ sản xuất. "Cơ sở vật chất" là cách nói chung chung, không phải một phạm trù của chủ nghĩa duy vật lịch sử. "Quan hệ xã hội" chính là cái đang được giải thích, không thể lấy nó làm cơ sở sinh ra chính nó.