Cho ví dụ: nhà tư bản đầu tư 50 USD để mua nguyên vật liệu dệt vải, tốn 5 USD cho hao mòn máy móc để dệt được 10 mét vải từ nguyên liệu trên, 15 USD để trả công cho công nhân làm việc trong 8 giờ theo thoả thuận, nhưng sau 4 giờ thì công nhân đã làm xong 10 mét vải. Để giá trị thặng dư được tạo ra 15 USD, nhà tư bản cần làm gì?

Để giá trị thặng dư được tạo ra 15 USD, nhà tư bản cần xem xét lại quy trình sản xuất. Ban đầu, nhà tư bản đã đầu tư 50 USD cho nguyên vật liệu và 5 USD cho hao mòn máy móc, tổng cộng 55 USD. Sau đó, công nhân đã làm việc 4 giờ để tạo ra 10 mét vải, nhưng giá trị thặng dư chỉ là 5 USD (15 USD - 10 USD cho nguyên vật liệu). Điều này có nghĩa là công nhân đã tạo ra giá trị 5 USD trong 4 giờ làm việc. Để tạo ra giá trị thặng dư 15 USD, nhà tư bản cần đảm bảo rằng công nhân tạo ra giá trị ít nhất 10 USD trong 8 giờ làm việc. Vì công nhân đã làm xong 10 mét vải sau 4 giờ, nên nhà tư bản cần bắt công nhân làm thêm 4 giờ nữa để tạo ra giá trị mới. Điều này sẽ giúp nhà tư bản tạo ra giá trị thặng dư 15 USD như mong muốn.