"Phải giải thích ý thức xã hội bằng những mâu thuẫn, những sự xung đột hiện có giữa các lực lượng sản xuất những quan hệ sản xuất của xã hội". Luận điểm này nhấn mạnh điểm nào trong quan niệm của chủ nghĩa di vật lịch sử?

Ý thức xã hội được giải thích bằng những mâu thuẫn, những sự xung đột hiện có giữa các lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất của xã hội. Điều này nhấn mạnh vai trò chi phối của phương thức sản xuất đối với ý thức xã hội. Theo quan niệm của chủ nghĩa duy vật lịch sử, phương thức sản xuất là cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng, bao gồm cả ý thức xã hội. Ý thức xã hội không được hình thành một cách tự do, mà bị chi phối bởi các quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất của xã hội. Điều này có nghĩa là ý thức xã hội không phải là một thực thể độc lập, mà là một phần của cơ sở hạ tầng xã hội.