Nguồn gốc xã hội trực tiếp và quan trọng nhất quyết định sự ra đời và phát triển của ý thức là:

Ý thức xã hội được hình thành và phát triển dựa trên thực tiễn, đó là quá trình con người tương tác với môi trường và sản xuất ra các sản phẩm. Thực tiễn là nguồn gốc trực tiếp và quan trọng nhất quyết định sự ra đời và phát triển của ý thức. Quá trình sản xuất và trao đổi hàng hóa, lao động và quan hệ xã hội đều góp phần hình thành và phát triển ý thức. Thực tiễn giúp con người nhận thức được các mối quan hệ xã hội, các quy luật tự nhiên và các nguyên tắc đạo đức. Nó cũng giúp con người phát triển các kỹ năng và kiến thức cần thiết để tồn tại và phát triển trong xã hội.